województwo wileńskie

Herb województwa wilenskiego Województwo wileńskie II Rzeczypospolitej istniało w latach 1926–1939 ze stolicą w Wilnie. Od zachodu graniczyło z terytorium Litwy, od północy z Łotwa i od wschodu z ZSRR. Od południa graniczyło z województwem nowogródzkim i w niewielkim fragmencie poludniowo-zachodnim z województwem białostockim. Województwo wileńskie miało 14 miast, 103 gminy wiejskie i dzieliło się na 8 powiatów: brasławski, dziśnieński, mołodeczański, oszmiański, postawski, święciański, wilejski, wileńsko-trocki. W 1939 r. województwo podzielono między ZSRR a Republikę Litewską.

Mapa województwa wilenskiego

Województwo wilenskie - powiaty i większe miasta i miasteczka

Historia województwa wileńskiego

12 października 1920 roku zostało ogłoszone przez Polaków powstanie tzw. Litwy Środkowej ze stolicą w Wilnie w celu oderwania od Litwy terenów przekazanych jej 27 sierpnia 1920 roku przez bolszewików. 18 kwietnia 1922 roku Litwa Środkowa została przyłączona do Polski jako Ziemia Wileńska.

Ziemia Wileńska składała się z miasta Wilna oraz powiatów wileńskiego, oszmiańskiego, święciańskiego, trockiego i brasławskiego. Równocześnie do Ziemi Wileńskiej przyłączono powiaty dziśnieński, duniłowiczowski i wilejski z sąsiedniego województwo nowogródzkiego. Pomiędzy 1923 a 1924 rokiem powiaty wileński i trocki zostały połączone w powiat wileńsko-trocki. 1 stycznia 1926 roku powiat duniłowicki przekształcono w powiat postawski. Ziemia Wileńska była ostatnim obszarem II RP który otrzymał status województwa. Doszło do tego dopiero 20 stycznia 1926 roku, kiedy przekształcono ją w województwo wileńskie.

Ludność

Ziemia wileńska charakteryzowała się niskim rozwojem ekonomicznym, małą gęstością zaludnienia, dużym stopniem zniszczeń powojennych, nieurodzajnymi glebami i słabo rozwiniętą siecią komunikacyjna. Bardzo słabo był również rozwinięty przemysł koncentrujący się wokół głównego bogactwa, jakim było drewno. Były to ziemie zniszczone długim okresem zaboru rosyjskiego, I wojna światowa oraz wojna polsko-bolszewicka w 1920 r.

W 1921 r. województwo wileńskie liczyło l 005 565 osób, co dawało gęstość zaludnienia wynoszącą 34,5 mieszkańców na l km2. Zamieszkane było w większości przez Polaków (59,7%) i Białorusinów (22,7%) z niewielką domieszką Żydów, Litwinów, Rosjan i Karaimów. Co do stosunków wyznaniowych 62,5% było wyznania rzymskokatolickiego, 25,4% prawosławnego, 8,7% mojżeszowego, 3,4% przypada na inne wyznania.

Większość ziemi znajdowała się w rękach Polaków, choć trudno tu jednoznacznie stwierdzić czy byli to w przewadze Polacy etniczni, czy też Litwini związani z polską kulturą. Zasadnicza bowiem część właścicieli ziemskich na Wileńszyźnie wywodziła swoje korzenie z kniaziów bądź szlachty litewskiej i litewsko-ruskiej. Należeli do nich Czetwertyńscy, Druccy, Giedroyciowie, Ogińscy, Puzynowie, Sanguszkowie, Świrscy, Mirscy, Radziwiłłowie, Sapiehowie, Sołtanowie, Tyszkiewiczowie, Domeykowie, Jundziłłowie, Mineykowie, Montwiłlowie, Olechnowiczowie czy Tołłoczkowie. Do rodzin pochodzenia niemieckiego zaliczali się natomiast: Broel-Platerowie, Plater-Zyberkowie, Manteufflowie, Puttkamerowie, Romerowie czy Tyzenhauzowie. Korzenie włoskie posiadał ród Scipio del Campo, Munauzzich, Badenich, a tatarskie Oleszkiewiczów, Kryczyńskich, Półtorzyckich, Jakubowskich.

Wedlug
Zabytkowe cmentarze na Kresach Wschodnich Drugiej Rzeczypospolitej.
Województwo Wileńskie na obszarze Republiki Białorusi
DiG, Warszawa, 2007

Wiadomości:

Доброго времени суток!
Ищу крестные метрики по Старо и Ново-Шарковщинской Свято-Успенской церкви за 1890 год.... > > >
Moja babka Pelagia Ozorowicz, urodziła się w majątku Pawłowo.... > > >
W przybliżeniu na południe od wsi Stajki http://wikimapia.org/#lang=pl&lat=54.465149&lon=27.422562&z=13&m=b&search=Stajki... > > >
Dzień dobry
Moja prababcia Konstancja Narkiewicz Z domy Jacyno Urodziła się 27.02.1864 Dudzinie . jestem ciekawa gdzie to jest i jeżeli to możliwe kim byli jej rodzice.

Pozdrawiam serdecznie
Beata Narkiewicz-Sas... > > >
Ищу сведения о своём прадедушке Борок Фёдоре Алексеевиче,его сестре Борок Наталье Алексеевне ( проживавших до ВОВ) в настоящее время это деревня Грецкие Миорского района Витебской области и их детях.... > > >
Уважаемое сообщество! Разыскиваю более подробную информацию и дедушке и бабушке проживавших до 1939 года на польской территории Белоруссии. Дедушка - Рудый Борис Александрович 1902-1987 годы. Бабушка - Рудая (девичья - Шеремет) Екатерина Федоровна 1905 гр.
Дедушка служил в Польской армии Крайовой, работал учителем младших классов.
Бабушка - домохозяйка.... > > >
Szanowni Państwo,

Moi przodkowie pochodzą z Polski. Poszukuję o nich informacji.
Następujące osoby są moimi przodkami, którzy urodzili się w Polsce. Podaję wszystkie dane jakie mam o nich.

Imię i nazwisko: Stanislaw Chorun/Harun
Data urodzenia (w przybliżeniu): 29/06/1882
Miejsce urodzenia: Jodły? Wyjechał z Jodły, ale dokumenty imigracyjne wskazują miejsce urodzenia "Yevwa" w Rosji. Nie mogę zlokalizować tego miejsca.
Imię i nazwisko panieńskie żony: Marianna/Maria Bilinski Chorun/Harun
Miejsce urodzenia: Wilno
Data urodzenia (w przybliżeniu): ??/??/1891

Data emigracji: 08/08/1908

Czy Pan wie, gdzie są obecnie takie zapisy?


... > > >
Umieszczony poniżej wykaz osób z 1930 r. zawiera nazwisko Krekowski. Jak mawiała moja mama Weronika z d. Krankowska nazwisko to było wielokrotnie przekręcane. W spisie są wymienione dzieci Jana Krankowskiego i Marii z d. Urbanowicz co sugeruje, że w roku 1930 już obydwoje nie żyli. Ich syn Krankowski Antoni ożenił się ze Stefanią ? z d. Sawicka i jest pochowany w Nowosiółkach. Krankowski Kazimierz żył podobno w Nowosiółkach. Krankowski Michał to mój dziadek, który podczas I wojny światowej rozpalił z bratem Pawłem ognisko i wrzucili tam znalezione naboje. Efekt tego był taki, że Paweł Krankowski zginął przy ognisku a mojemu dziadkowi Micha... > > >
WITAM. POSZUKUJĘ RODZINY Z MIASTA DZISNA . MÓJ OJCIE URODZIŁ SIE W DZIŚNIE 12 LIPCA 1916 ROKU MATKA OJCA TO ZOFIA Z DOMU KAMINSKA OJCIEC STANISŁAW CHYBA STOMA. PO WOJNIE OJCIEC ZMIENIŁ NAZWISKO NA SZUMBORSKI I ZAMIESZKAŁ W GDYNII.... > > >
Anna Krankowska urodzona 15.08.1884 r. w Nowosiółkach. która wyszła za Konstantego Pileckiego to rodzona siostra mojego dziadka Michała Krankowskiego. Moja mama to Weronika z. d. Krankowska c. Michała. Cieszę się, że nawiązaliśmy kontakt. Co jeszcze wiesz o Krankowskich ? Pozdrawiam. Halinka... > > >

Zdjęcia

Olchowce, wieś

Olchowce, wieś Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Виктор Войнич

Dudzin, majątek

Dudzin, majątek Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Danuta Pawłowska

Pelikany, majątek

Pelikany, majątek Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Irena Yankowska

Chmielnica, kolonia

Chmielnica, kolonia Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Irena Yankowska

Wojniuńce, wieś

Wojniuńce, wieś Z albumu ze współczesnymi zdjęciami Irena Yankowska

Wojniuńce, wieś

Wojniuńce, wieś Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Irena Yankowska

Antokol, przedmieście

Antokol, przedmieście Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Mieczysław Kalinowski

Sołone, wieś

Sołone, wieś Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Mikhail Sudnikovich

Szarny, wieś

Szarny, wieś Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Danuta Pawłowska

Nazwiska dodane przez użytkowników

Łowkis Ruliszki, zaścianek (powiat święciański)
Łowkis Możejki, kolonia (powiat postawski)
Łowkis Święciany, miasto (powiat święciański)
Янковская Wojniuńce, wieś (powiat brasławski)
Kukuć dodał(a) Gałaj Dziemiany, kolonia (powiat brasławski)
Kukuć dodał(a) Gałaj Bondary, wieś (powiat brasławski)
Bukiej dodał(a) Gałaj Dziemiany, kolonia (powiat brasławski)
Bukiej dodał(a) Gałaj Bondary, wieś (powiat brasławski)
Margiewicz dodał(a) Gałaj Dziemiany, kolonia (powiat brasławski)
Margiewicz dodał(a) Gałaj Bondary, wieś (powiat brasławski)
Szakiel dodał(a) Gałaj Dziemiany, kolonia (powiat brasławski)
Szakiel dodał(a) Gałaj Bondary, wieś (powiat brasławski)
Gałaj Dziemiany, kolonia (powiat brasławski)
Gałaj Bondary, wieś (powiat brasławski)
Gierka dodał(a) Irina Tokarska Gierki, wieś (powiat wilejski)
Tomkowicz dodał(a) Gierki, wieś (powiat wilejski)
Tomkowicz dodał(a) Gierki, wieś (powiat wilejski)
Tokarska Wołkołatka, wieś (powiat wilejski)
WASILEWSKI, ALANCEWICZ, WASZKIEWICZ dodał(a) WASZKIEWICZ BUJNOWSKA Wilno, miasto (powiat grodzki wileński)

Przynależność administracyjna

Stare mapy województwa wileńskiego