Województwo wileńskie II Rzeczypospolitej istniało w latach 1926–1939 ze stolicą w Wilnie. Od zachodu graniczyło z terytorium Litwy, od północy z Łotwa i od wschodu z ZSRR. Od południa graniczyło z województwem nowogródzkim i w niewielkim fragmencie poludniowo-zachodnim z województwem białostockim. Województwo wileńskie miało 14 miast, 103 gminy wiejskie i dzieliło się na 8 powiatów: brasławski, dziśnieński, mołodeczański, oszmiański, postawski, święciański, wilejski, wileńsko-trocki. W 1939 r. województwo podzielono między ZSRR a Republikę Litewską.
Historia województwa wileńskiego
12 października 1920 roku zostało ogłoszone przez Polaków powstanie tzw. Litwy Środkowej ze stolicą w Wilnie w celu oderwania od Litwy terenów przekazanych jej 27 sierpnia 1920 roku przez bolszewików. 18 kwietnia 1922 roku Litwa Środkowa została przyłączona do Polski jako Ziemia Wileńska.
Ziemia Wileńska składała się z miasta Wilna oraz powiatów wileńskiego, oszmiańskiego, święciańskiego, trockiego i brasławskiego. Równocześnie do Ziemi Wileńskiej przyłączono powiaty dziśnieński, duniłowiczowski i wilejski z sąsiedniego województwo nowogródzkiego. Pomiędzy 1923 a 1924 rokiem powiaty wileński i trocki zostały połączone w powiat wileńsko-trocki. 1 stycznia 1926 roku powiat duniłowicki przekształcono w powiat postawski. Ziemia Wileńska była ostatnim obszarem II RP który otrzymał status województwa. Doszło do tego dopiero 20 stycznia 1926 roku, kiedy przekształcono ją w województwo wileńskie.
Ludność
Ziemia wileńska charakteryzowała się niskim rozwojem ekonomicznym, małą gęstością zaludnienia, dużym stopniem zniszczeń powojennych, nieurodzajnymi glebami i słabo rozwiniętą siecią komunikacyjna. Bardzo słabo był również rozwinięty przemysł koncentrujący się wokół głównego bogactwa, jakim było drewno. Były to ziemie zniszczone długim okresem zaboru rosyjskiego, I wojna światowa oraz wojna polsko-bolszewicka w 1920 r.
W 1921 r. województwo wileńskie liczyło l 005 565 osób, co dawało gęstość zaludnienia wynoszącą 34,5 mieszkańców na l km2. Zamieszkane było w większości przez Polaków (59,7%) i Białorusinów (22,7%) z niewielką domieszką Żydów, Litwinów, Rosjan i Karaimów. Co do stosunków wyznaniowych 62,5% było wyznania rzymskokatolickiego, 25,4% prawosławnego, 8,7% mojżeszowego, 3,4% przypada na inne wyznania.
Większość ziemi znajdowała się w rękach Polaków, choć trudno tu jednoznacznie stwierdzić czy byli to w przewadze Polacy etniczni, czy też Litwini związani z polską kulturą. Zasadnicza bowiem część właścicieli ziemskich na Wileńszyźnie wywodziła swoje korzenie z kniaziów bądź szlachty litewskiej i litewsko-ruskiej. Należeli do nich Czetwertyńscy, Druccy, Giedroyciowie, Ogińscy, Puzynowie, Sanguszkowie, Świrscy, Mirscy, Radziwiłłowie, Sapiehowie, Sołtanowie, Tyszkiewiczowie, Domeykowie, Jundziłłowie, Mineykowie, Montwiłlowie, Olechnowiczowie czy Tołłoczkowie. Do rodzin pochodzenia niemieckiego zaliczali się natomiast: Broel-Platerowie, Plater-Zyberkowie, Manteufflowie, Puttkamerowie, Romerowie czy Tyzenhauzowie. Korzenie włoskie posiadał ród Scipio del Campo, Munauzzich, Badenich, a tatarskie Oleszkiewiczów, Kryczyńskich, Półtorzyckich, Jakubowskich.
Zabytkowe cmentarze na Kresach Wschodnich Drugiej Rzeczypospolitej.
Województwo Wileńskie na obszarze Republiki Białorusi
DiG, Warszawa, 2007
Wiadomości
Dzień Dobry, poszukuje informacji na temat Kazimierza Alchimowicz. Jego żoną była Ewa z domu Rundo. Miał syna Arkadiusza (mój dziadek) ur. 12 styczeń 1917. Wiem że miał brata, ale nie znam imienia. Gzie mogę odnaleźć księgi metrykalne nazwiska Alchimowicz mieszkających w Uście Mikołajewskie kolonia. Добрай раніцы! Я шукаю інфармацыю пра Казіміра Алхімовіча. Яго жонкай была Ева (у дзявоцтве — Рундо). У яго быў сын Аркадзь (мой дзед), які нарадзіўся 12 студзеня 1917 года. Я ведаю, што ў яго быў брат, але не ведаю яго імя. Дзе можна знайсці запісы актаў грамадзянскага с... > > >
Здравствуйте, Hanna!
Ваше сообщение от 24 июля — о списке прихожан Лужецкой церкви за 1916 год в литовском архиве. Меня этот документ интересует чрезвычайно, и я буду очень благодарен, если Вы сможете его отснять. Разумеется, готов оплатить Вашу работу и расходы — скажите, пожалуйста, как Вам удобно.
Я ищу две семьи из деревни Путреница (гмина Лужки, Дисненский повят):
— КОНОН. Мой прадед Николай Конон, род. 4 мая 1891 г. в Путренице, сы... > > >
Szukam informacji o przodkach mojego dziadka Stanisława Szuszkiewicz urodzonego 11.04.1927 roku we wsi Rusaki. Rodzice Marcin i Agata z domu Wojciechów.... > > >
Metric records you are seeking for, are in the archive NIAB Minsk.... > > >
Szukam informacji o rodzicach Stanisława Szuszkiewicz - Marcin Szuszkiewicz i Agata z domu Wojciechów. Syn Stanisław urodził się 11.04.1927 roku we wsi Rusaki... > > >
Szukam informacji o rodzicach Stanisława Szuszkiewicz urodzonego w 1927 roku we wsi Rusaki. Szukam wszelkich informacji i dokumentów o Marcinie Szuszkiewicz i jego żonie Agacie z domu Wojciechów,... > > >
Я ищу информацию о предках Станислава Шушкевича, родившегося в 1927 году в деревне Русаки. Меня интересуют сведения и документы, касающиеся его родителей — Марцина и Агаты (урождённой Войцехув). Если у кого-либо есть какая-либо информация, пожалуйста, сообщите мне.... > > >
Hello!
My surname is Mackiel, and as far as my grandmother told me, my grandfather's family [ Czesław Mackiel ] came to Poland from Kowale village. We have settled in the Opolskie region. If you would like to connect - feel free to whatsapp me +48533630356 :)... > > >
Клаудия,добрый день.Я отправила Вам на почту информацию по Буркевичам.Вы её получили?... > > >
2026-08-01 stanisław wójcik Uście Mikołajewskie, kolonia (powiat dziśnieński)