województwo wileńskie

Przynależność administracyjna

Stare mapy województwa wileńskiego

Herb województwa wilenskiego Województwo wileńskie II Rzeczypospolitej istniało w latach 1926–1939 ze stolicą w Wilnie. Od zachodu graniczyło z terytorium Litwy, od północy z Łotwa i od wschodu z ZSRR. Od południa graniczyło z województwem nowogródzkim i w niewielkim fragmencie poludniowo-zachodnim z województwem białostockim. Województwo wileńskie miało 14 miast, 103 gminy wiejskie i dzieliło się na 8 powiatów: brasławski, dziśnieński, mołodeczański, oszmiański, postawski, święciański, wilejski, wileńsko-trocki. W 1939 r. województwo podzielono między ZSRR a Republikę Litewską.

Mapa województwa wilenskiego

Województwo wilenskie - powiaty i większe miasta i miasteczka

Historia województwa wileńskiego

12 października 1920 roku zostało ogłoszone przez Polaków powstanie tzw. Litwy Środkowej ze stolicą w Wilnie w celu oderwania od Litwy terenów przekazanych jej 27 sierpnia 1920 roku przez bolszewików. 18 kwietnia 1922 roku Litwa Środkowa została przyłączona do Polski jako Ziemia Wileńska.

Ziemia Wileńska składała się z miasta Wilna oraz powiatów wileńskiego, oszmiańskiego, święciańskiego, trockiego i brasławskiego. Równocześnie do Ziemi Wileńskiej przyłączono powiaty dziśnieński, duniłowiczowski i wilejski z sąsiedniego województwo nowogródzkiego. Pomiędzy 1923 a 1924 rokiem powiaty wileński i trocki zostały połączone w powiat wileńsko-trocki. 1 stycznia 1926 roku powiat duniłowicki przekształcono w powiat postawski. Ziemia Wileńska była ostatnim obszarem II RP który otrzymał status województwa. Doszło do tego dopiero 20 stycznia 1926 roku, kiedy przekształcono ją w województwo wileńskie.

Ludność

Ziemia wileńska charakteryzowała się niskim rozwojem ekonomicznym, małą gęstością zaludnienia, dużym stopniem zniszczeń powojennych, nieurodzajnymi glebami i słabo rozwiniętą siecią komunikacyjna. Bardzo słabo był również rozwinięty przemysł koncentrujący się wokół głównego bogactwa, jakim było drewno. Były to ziemie zniszczone długim okresem zaboru rosyjskiego, I wojna światowa oraz wojna polsko-bolszewicka w 1920 r.

W 1921 r. województwo wileńskie liczyło l 005 565 osób, co dawało gęstość zaludnienia wynoszącą 34,5 mieszkańców na l km2. Zamieszkane było w większości przez Polaków (59,7%) i Białorusinów (22,7%) z niewielką domieszką Żydów, Litwinów, Rosjan i Karaimów. Co do stosunków wyznaniowych 62,5% było wyznania rzymskokatolickiego, 25,4% prawosławnego, 8,7% mojżeszowego, 3,4% przypada na inne wyznania.

Większość ziemi znajdowała się w rękach Polaków, choć trudno tu jednoznacznie stwierdzić czy byli to w przewadze Polacy etniczni, czy też Litwini związani z polską kulturą. Zasadnicza bowiem część właścicieli ziemskich na Wileńszyźnie wywodziła swoje korzenie z kniaziów bądź szlachty litewskiej i litewsko-ruskiej. Należeli do nich Czetwertyńscy, Druccy, Giedroyciowie, Ogińscy, Puzynowie, Sanguszkowie, Świrscy, Mirscy, Radziwiłłowie, Sapiehowie, Sołtanowie, Tyszkiewiczowie, Domeykowie, Jundziłłowie, Mineykowie, Montwiłlowie, Olechnowiczowie czy Tołłoczkowie. Do rodzin pochodzenia niemieckiego zaliczali się natomiast: Broel-Platerowie, Plater-Zyberkowie, Manteufflowie, Puttkamerowie, Romerowie czy Tyzenhauzowie. Korzenie włoskie posiadał ród Scipio del Campo, Munauzzich, Badenich, a tatarskie Oleszkiewiczów, Kryczyńskich, Półtorzyckich, Jakubowskich.

Wedlug
Zabytkowe cmentarze na Kresach Wschodnich Drugiej Rzeczypospolitej.
Województwo Wileńskie na obszarze Republiki Białorusi
DiG, Warszawa, 2007

Wiadomości:

Badam dzieje i genealogię rodziny Szuniewicz-ów, mieszkających do XIX wieku w okolicach Oszmiany, Głębokiego, Dzisny i Połocka. To moja strona internetowa poświęcona tej rodzinie: http://www.formanowicz.pl/szuniewicz/start.html. Zapraszam do kontaktu.... > > >
ищу по фамилии Даргель... > > >
ищу по фамилии Даргель... > > >
Помогите, пожалуйста, найти информацию про родителей моего дедушки, Талалаев Сергей Сергеевич. Прадеда зовут Сергей Абрамович (1899 гр), прабабушку Анастасия Васильевна (1904 – 10 апр 1964). Прабабушка захаронена в Гольшанах, прадедушка – неизвестно. Русские, приехали из Жиздры, Россия. После войны жили в Сокотенятах. Ищу информацию, когда переехали, куда переехали, где похоронен прадедушка. Буду очень благодарна за помощь.... > > >
Помогите, пожалуйста, найти информацию про родителей моей бабушки, Wołodkiewicz Wanda. Она родилась 20 марта 1927 года в деревне Сокотенята. Моего прадеда зовут Леонард Фёдорович. В метрической книге указано, что он родился в 1878 году. Пробабушку зовут Бронислава, отчество в разных местах указано разное. В метрической книге Михайловна, в свидетельстве о рождении бабушки записана как Павловна. Год рождения - 1880, указано в метрической книге. В метрической книге содержаться записи за 1949г. Девичья фамилия пробабушки Nowohońska. Ищу место их захоронения, родственников, национальность, годы жизни, место жительства до 1949г, всё, что можно найти. Буду очень благодарна за помощь.... > > >
My grandfather was Zielenkievich, Albin from Wolki(Volki) very close to your
family village. He was born in 1902.
My Grandmother was Volk,Albina Filipovich born 1901 in Volki, Norica Volost.
Maybe we are related?
... > > >
Jestem wnuczką Zygmunta Bukowskiego, córką Stanisława Bukowskiego ur.w Wilnie.... > > >
Wybieram się do Gasperyszek gdzie mieszkała i urodziła się moja mama Leokadia Wołonsewicz .Szukam sladów rodziny Wołonsewicz i Warno.Gdzie mozna przenocować ?... > > >
Poszukuję informacji o Stanisławie Kraszewskim. Był on lekarzem w Oszmianie. Pozdrawiam serdecznie. ... > > >
Ищу информацию о Протас Василие Михайловиче (1895-1940), жителе д.Жерствянка, его семье.Это мой дедушка, был женат на Лопацкой Любови Антоновне (1904-1978).Предполагаю, что его брат проживал в Польше после 1939 года.... > > >