województwo wileńskie

Herb województwa wilenskiego Województwo wileńskie II Rzeczypospolitej istniało w latach 1926–1939 ze stolicą w Wilnie. Od zachodu graniczyło z terytorium Litwy, od północy z Łotwa i od wschodu z ZSRR. Od południa graniczyło z województwem nowogródzkim i w niewielkim fragmencie poludniowo-zachodnim z województwem białostockim. Województwo wileńskie miało 14 miast, 103 gminy wiejskie i dzieliło się na 8 powiatów: brasławski, dziśnieński, mołodeczański, oszmiański, postawski, święciański, wilejski, wileńsko-trocki. W 1939 r. województwo podzielono między ZSRR a Republikę Litewską.

Mapa województwa wilenskiego

Województwo wilenskie - powiaty i większe miasta i miasteczka

Historia województwa wileńskiego

12 października 1920 roku zostało ogłoszone przez Polaków powstanie tzw. Litwy Środkowej ze stolicą w Wilnie w celu oderwania od Litwy terenów przekazanych jej 27 sierpnia 1920 roku przez bolszewików. 18 kwietnia 1922 roku Litwa Środkowa została przyłączona do Polski jako Ziemia Wileńska.

Ziemia Wileńska składała się z miasta Wilna oraz powiatów wileńskiego, oszmiańskiego, święciańskiego, trockiego i brasławskiego. Równocześnie do Ziemi Wileńskiej przyłączono powiaty dziśnieński, duniłowiczowski i wilejski z sąsiedniego województwo nowogródzkiego. Pomiędzy 1923 a 1924 rokiem powiaty wileński i trocki zostały połączone w powiat wileńsko-trocki. 1 stycznia 1926 roku powiat duniłowicki przekształcono w powiat postawski. Ziemia Wileńska była ostatnim obszarem II RP który otrzymał status województwa. Doszło do tego dopiero 20 stycznia 1926 roku, kiedy przekształcono ją w województwo wileńskie.

Ludność

Ziemia wileńska charakteryzowała się niskim rozwojem ekonomicznym, małą gęstością zaludnienia, dużym stopniem zniszczeń powojennych, nieurodzajnymi glebami i słabo rozwiniętą siecią komunikacyjna. Bardzo słabo był również rozwinięty przemysł koncentrujący się wokół głównego bogactwa, jakim było drewno. Były to ziemie zniszczone długim okresem zaboru rosyjskiego, I wojna światowa oraz wojna polsko-bolszewicka w 1920 r.

W 1921 r. województwo wileńskie liczyło l 005 565 osób, co dawało gęstość zaludnienia wynoszącą 34,5 mieszkańców na l km2. Zamieszkane było w większości przez Polaków (59,7%) i Białorusinów (22,7%) z niewielką domieszką Żydów, Litwinów, Rosjan i Karaimów. Co do stosunków wyznaniowych 62,5% było wyznania rzymskokatolickiego, 25,4% prawosławnego, 8,7% mojżeszowego, 3,4% przypada na inne wyznania.

Większość ziemi znajdowała się w rękach Polaków, choć trudno tu jednoznacznie stwierdzić czy byli to w przewadze Polacy etniczni, czy też Litwini związani z polską kulturą. Zasadnicza bowiem część właścicieli ziemskich na Wileńszyźnie wywodziła swoje korzenie z kniaziów bądź szlachty litewskiej i litewsko-ruskiej. Należeli do nich Czetwertyńscy, Druccy, Giedroyciowie, Ogińscy, Puzynowie, Sanguszkowie, Świrscy, Mirscy, Radziwiłłowie, Sapiehowie, Sołtanowie, Tyszkiewiczowie, Domeykowie, Jundziłłowie, Mineykowie, Montwiłlowie, Olechnowiczowie czy Tołłoczkowie. Do rodzin pochodzenia niemieckiego zaliczali się natomiast: Broel-Platerowie, Plater-Zyberkowie, Manteufflowie, Puttkamerowie, Romerowie czy Tyzenhauzowie. Korzenie włoskie posiadał ród Scipio del Campo, Munauzzich, Badenich, a tatarskie Oleszkiewiczów, Kryczyńskich, Półtorzyckich, Jakubowskich.

Wedlug
Zabytkowe cmentarze na Kresach Wschodnich Drugiej Rzeczypospolitej.
Województwo Wileńskie na obszarze Republiki Białorusi
DiG, Warszawa, 2007

Wiadomości:

Witam, tylko jeden domek został (pusty) i cmentarz... kościoła też nie ma, byłem w tym roku tam na nartach. ... > > >
Добрый день ! Являюсь правнуком своих прадедов Лозовик Павел Иванович и Лозовик Елизавета Петровна! Нет ли какой либо информации о них;
интересует год рождения,место жительства до 1939 года?
есть ли они в списках избирателей в Сейм и Сенат Польши до 1939 года?
Либо другая информация?
Спасибо!... > > >
Szanowni Państwo, kto cokolwiek wie o te miejscowości?... > > >
jan Dajnowicz, s. Adama,urodzony w 1887 r.we wsi Wojcieszuny,gmina Jaszuny,powiat Wilno,narodowosci polskiej,wyksztalcenie-rosyjska szkola ludowa,zonaty,ojciec dwojga dzieci,wedlug oswiadczenia niekarany,zamieszkaly na kolonii Kiejdy k/Wojcieszun,gdzie pracowal we wlasnym gospodarstwie rolnym.... > > >
Sylwester Szwajkowski był aresztowany przez Niemców i rozstrzelany w 1944 ... > > >
Да пишите на почту matelenok1961@mail.ru... > > >
Dobryj den,
išču informaciju o svoich deduške i babuške: žili v derevne Švaby, Ošmianskogo rajona,:
Blaškevič Zigmund 1896 g. r.
Blaškevič (Markovskaja) Stefanija 1902 g.r.

Iskrenne priznatelna,
Galina Kitkovskaja (Pašin)... > > >
Ищу родственников по родословной Лапко. Константин Лапко (прапрадед) и его жена Ева Синович (прапрабабушка) из Виленской губернии, Дисненского уезда, Луцкая волость,дер. Рудое. Один из их детей Лапко Александр Константинович, род. 1857 г., мой прадед и его вторая жена Розалия (Анастасия?) Рафаиловна Завьяло-Лапко (ур. Кишкa или Кишко). Хочу знать кто ещё из детей были у прапрадеда и прапрабабушки, а также кто был первой женой прадеда Александра и его детей. ... > > >
Шаноўны Сп. Ціхі,
Вялікі дзякуй за рарытэтныя здымкі.
У.П.... > > >
Ищу знакомых или родственников моего деда: Скребатун Романа Фёдорович а, 1898 года рождения.
Где можно найти подтверждение его рождения?... > > >

Zdjęcia

Kiemieliszki, miasteczko

Kiemieliszki, miasteczko Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Дмитрий Тихий

Mosztarki, zaścianek

Mosztarki, zaścianek Z albumu ze współczesnymi zdjęciami ольга Рослик

Druja, miasteczko

Druja, miasteczko Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Дмитрий Тихий

Alchimowszczyzna, zaścianek

Alchimowszczyzna, zaścianek Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Danuta Pawłowska

Rataliszki, zaścianek

Rataliszki, zaścianek Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Adam Zinkiewicz

Raków, miasto

Raków, miasto Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Alfreda Kossowicz

Gotówki, wieś

Gotówki, wieś Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Юрий Митуневич

Wilno, miasto

Wilno, miasto Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Иван Бай

Zahorze, majątek

Zahorze, majątek Z albumu ze współczesnymi zdjęciami Валер Міцкевіч

Nazwiska dodane przez użytkowników

Wolkau Łunie, kolonia (powiat brasławski)
Czapliński dodał(a) Brzeska Norszty, wieś (powiat oszmiański)
Adaszkiewicz dodał(a) Brzeska Norszty, wieś (powiat oszmiański)
Станкевич Czyżewniki, wieś (powiat brasławski)
Jemieljanowicz Szarkojcie, wieś (powiat oszmiański)
Jarmalowicz Cielętniki, zaścianek (powiat święciański)
василенок dodał(a) Perkowski Werebie, wieś (powiat święciański)

Przynależność administracyjna

Stare mapy województwa wileńskiego