województwo wileńskie

Przynależność administracyjna

Stare mapy województwa wileńskiego

Herb województwa wilenskiego Województwo wileńskie II Rzeczypospolitej istniało w latach 1926–1939 ze stolicą w Wilnie. Od zachodu graniczyło z terytorium Litwy, od północy z Łotwa i od wschodu z ZSRR. Od południa graniczyło z województwem nowogródzkim i w niewielkim fragmencie poludniowo-zachodnim z województwem białostockim. Województwo wileńskie miało 14 miast, 103 gminy wiejskie i dzieliło się na 8 powiatów: brasławski, dziśnieński, mołodeczański, oszmiański, postawski, święciański, wilejski, wileńsko-trocki. W 1939 r. województwo podzielono między ZSRR a Republikę Litewską.

Mapa województwa wilenskiego

Województwo wilenskie - powiaty i większe miasta i miasteczka

Historia województwa wileńskiego

12 października 1920 roku zostało ogłoszone przez Polaków powstanie tzw. Litwy Środkowej ze stolicą w Wilnie w celu oderwania od Litwy terenów przekazanych jej 27 sierpnia 1920 roku przez bolszewików. 18 kwietnia 1922 roku Litwa Środkowa została przyłączona do Polski jako Ziemia Wileńska.

Ziemia Wileńska składała się z miasta Wilna oraz powiatów wileńskiego, oszmiańskiego, święciańskiego, trockiego i brasławskiego. Równocześnie do Ziemi Wileńskiej przyłączono powiaty dziśnieński, duniłowiczowski i wilejski z sąsiedniego województwo nowogródzkiego. Pomiędzy 1923 a 1924 rokiem powiaty wileński i trocki zostały połączone w powiat wileńsko-trocki. 1 stycznia 1926 roku powiat duniłowicki przekształcono w powiat postawski. Ziemia Wileńska była ostatnim obszarem II RP który otrzymał status województwa. Doszło do tego dopiero 20 stycznia 1926 roku, kiedy przekształcono ją w województwo wileńskie.

Ludność

Ziemia wileńska charakteryzowała się niskim rozwojem ekonomicznym, małą gęstością zaludnienia, dużym stopniem zniszczeń powojennych, nieurodzajnymi glebami i słabo rozwiniętą siecią komunikacyjna. Bardzo słabo był również rozwinięty przemysł koncentrujący się wokół głównego bogactwa, jakim było drewno. Były to ziemie zniszczone długim okresem zaboru rosyjskiego, I wojna światowa oraz wojna polsko-bolszewicka w 1920 r.

W 1921 r. województwo wileńskie liczyło l 005 565 osób, co dawało gęstość zaludnienia wynoszącą 34,5 mieszkańców na l km2. Zamieszkane było w większości przez Polaków (59,7%) i Białorusinów (22,7%) z niewielką domieszką Żydów, Litwinów, Rosjan i Karaimów. Co do stosunków wyznaniowych 62,5% było wyznania rzymskokatolickiego, 25,4% prawosławnego, 8,7% mojżeszowego, 3,4% przypada na inne wyznania.

Większość ziemi znajdowała się w rękach Polaków, choć trudno tu jednoznacznie stwierdzić czy byli to w przewadze Polacy etniczni, czy też Litwini związani z polską kulturą. Zasadnicza bowiem część właścicieli ziemskich na Wileńszyźnie wywodziła swoje korzenie z kniaziów bądź szlachty litewskiej i litewsko-ruskiej. Należeli do nich Czetwertyńscy, Druccy, Giedroyciowie, Ogińscy, Puzynowie, Sanguszkowie, Świrscy, Mirscy, Radziwiłłowie, Sapiehowie, Sołtanowie, Tyszkiewiczowie, Domeykowie, Jundziłłowie, Mineykowie, Montwiłlowie, Olechnowiczowie czy Tołłoczkowie. Do rodzin pochodzenia niemieckiego zaliczali się natomiast: Broel-Platerowie, Plater-Zyberkowie, Manteufflowie, Puttkamerowie, Romerowie czy Tyzenhauzowie. Korzenie włoskie posiadał ród Scipio del Campo, Munauzzich, Badenich, a tatarskie Oleszkiewiczów, Kryczyńskich, Półtorzyckich, Jakubowskich.

Wedlug
Zabytkowe cmentarze na Kresach Wschodnich Drugiej Rzeczypospolitej.
Województwo Wileńskie na obszarze Republiki Białorusi
DiG, Warszawa, 2007

Wiadomości:

Witam serdecznie.
Nie wiem czy Pani pomogę, ale moja rodzima również pochodzi z okolic Podbrodzia. Święciany, miejscowość Małe-Kańce.Mój pradziadek nazywał się Julian Józefowicz, jego żona Aniela.Mieli dwoje dzieci Teofila i Janinę.Dziadek Julian nie wrócił po wojnie z Londynu, a jego rodzina osiedliła się w Krośnie Odrzańskim i Zielonej Górze. ... > > >
Poszukuje rodziny Jozefowiczow wlasciciele folwarku Zurawy powiat Wilejka chyba gmina Olkowicze ale nie jestem pewna ,pozdrawiam serdecznie i prosze o pomoc w odnalezieniu moich korzeni, Janina Ili 609055888... > > >
Witam. Szukamy rodziny Giruć wywodzącej się ze wsi Dajnowce, parafia Krewo, dekanat Oszmiana. Szczególnie interesuje mnie Mikołaj (Nikolay) Giruć, urodzony w Dajnowcach w 1919 roku. Rodzice Mikołaja Jan lub Stanisław, urodzony ok. 1890 i Natalia z Kozakiewiczów ur. w Krewie w 1896. Mikołaj chodził do szkoły w Rakowcach. Prawdopodobnie miał siostrę. Mikołaj został zabrany w czasie wojny na roboty do Niemiec. Jego ojciec prawdopodobnie zmarł w 1936 roku, Natalia- matka Mikołaja w 1957 roku została wysiedlona z Krewa do Polski. Nie mogę również odnaleźć aktu urodzenia Mikołaja, ani aktu ślubu Stanisława (Jana) i Natalii z Kozakiewiczów, ewentualnie aktu z... > > >
proszę o wiadomość na temat rodziny Zasztowtów... > > >
Poszukuję miejsca urodzenia mojego pradziadka Konstantego Woronko ur.1864 zm.1936, leżącym na starej Rossie posiadam dokument zgonu i zawarcia związku małżeńskiego w Wilnie w 1891r... > > >
Czy udało się Pani uzyskać jakieś wiadomości w sprawie Folwarku Zaułek? W przyszłym tygodniu jedziemy w rodzinne strony, zrobimy zdjęcia i pobawimy się w detektywa :)... > > >
Interesuje mnie Tomasz, Konstanty i Aleksander Woronko... > > >
Здесь 25.05.39 родилась моя мама Закревская Алина Эдуардовна.... > > >
Если у вас есть любая информация об этом месте - пожалуйста напишите мне. С уважением, Владимир.... > > >
Moi rodzice Helena i Roman Lipik wychowali się w Moldziewiczach. Chciałabym dotrzeć do ksiąg parafialnych, które pogłębiłyby wiedzę na ich temat. Zaznaczam, że mama urodziła się w 1921 roku, tata w 1915. Za wszelkie informacje z góry dziękuję.... > > >

Zdjęcia

Zamosze, wieś

Zamosze, wieś Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Czesław Szymkiewicz

Kąty, zaścianek

Kąty, zaścianek Z albumu ze współczesnymi zdjęciami Jolanta Kownacka

Jazno, miasteczko

Jazno, miasteczko Z albumu ze współczesnymi zdjęciami Тимошенко Светлана

Worniany, miasteczko

Worniany, miasteczko Z albumu ze współczesnymi zdjęciami Иван Бай

Piotrowszczyzna, majątek

Piotrowszczyzna, majątek Z albumu ze współczesnymi zdjęciami андрей

Dzisna, miasto

Dzisna, miasto Z albumu ze współczesnymi zdjęciami Иван Бай

Szemielki, wieś

Szemielki, wieś Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Jolanta Iskra - Kisły

Kulowszczyzna, wieś

Kulowszczyzna, wieś Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Палещук Андрей

Karolinowo, majątek

Karolinowo, majątek Z albumu ze współczesnymi zdjęciami Дмитрий Шпильман