województwo wileńskie

Herb województwa wilenskiego Województwo wileńskie II Rzeczypospolitej istniało w latach 1926–1939 ze stolicą w Wilnie. Od zachodu graniczyło z terytorium Litwy, od północy z Łotwa i od wschodu z ZSRR. Od południa graniczyło z województwem nowogródzkim i w niewielkim fragmencie poludniowo-zachodnim z województwem białostockim. Województwo wileńskie miało 14 miast, 103 gminy wiejskie i dzieliło się na 8 powiatów: brasławski, dziśnieński, mołodeczański, oszmiański, postawski, święciański, wilejski, wileńsko-trocki. W 1939 r. województwo podzielono między ZSRR a Republikę Litewską.

Mapa województwa wilenskiego

Województwo wilenskie - powiaty i większe miasta i miasteczka

Historia województwa wileńskiego

12 października 1920 roku zostało ogłoszone przez Polaków powstanie tzw. Litwy Środkowej ze stolicą w Wilnie w celu oderwania od Litwy terenów przekazanych jej 27 sierpnia 1920 roku przez bolszewików. 18 kwietnia 1922 roku Litwa Środkowa została przyłączona do Polski jako Ziemia Wileńska.

Ziemia Wileńska składała się z miasta Wilna oraz powiatów wileńskiego, oszmiańskiego, święciańskiego, trockiego i brasławskiego. Równocześnie do Ziemi Wileńskiej przyłączono powiaty dziśnieński, duniłowiczowski i wilejski z sąsiedniego województwo nowogródzkiego. Pomiędzy 1923 a 1924 rokiem powiaty wileński i trocki zostały połączone w powiat wileńsko-trocki. 1 stycznia 1926 roku powiat duniłowicki przekształcono w powiat postawski. Ziemia Wileńska była ostatnim obszarem II RP który otrzymał status województwa. Doszło do tego dopiero 20 stycznia 1926 roku, kiedy przekształcono ją w województwo wileńskie.

Ludność

Ziemia wileńska charakteryzowała się niskim rozwojem ekonomicznym, małą gęstością zaludnienia, dużym stopniem zniszczeń powojennych, nieurodzajnymi glebami i słabo rozwiniętą siecią komunikacyjna. Bardzo słabo był również rozwinięty przemysł koncentrujący się wokół głównego bogactwa, jakim było drewno. Były to ziemie zniszczone długim okresem zaboru rosyjskiego, I wojna światowa oraz wojna polsko-bolszewicka w 1920 r.

W 1921 r. województwo wileńskie liczyło l 005 565 osób, co dawało gęstość zaludnienia wynoszącą 34,5 mieszkańców na l km2. Zamieszkane było w większości przez Polaków (59,7%) i Białorusinów (22,7%) z niewielką domieszką Żydów, Litwinów, Rosjan i Karaimów. Co do stosunków wyznaniowych 62,5% było wyznania rzymskokatolickiego, 25,4% prawosławnego, 8,7% mojżeszowego, 3,4% przypada na inne wyznania.

Większość ziemi znajdowała się w rękach Polaków, choć trudno tu jednoznacznie stwierdzić czy byli to w przewadze Polacy etniczni, czy też Litwini związani z polską kulturą. Zasadnicza bowiem część właścicieli ziemskich na Wileńszyźnie wywodziła swoje korzenie z kniaziów bądź szlachty litewskiej i litewsko-ruskiej. Należeli do nich Czetwertyńscy, Druccy, Giedroyciowie, Ogińscy, Puzynowie, Sanguszkowie, Świrscy, Mirscy, Radziwiłłowie, Sapiehowie, Sołtanowie, Tyszkiewiczowie, Domeykowie, Jundziłłowie, Mineykowie, Montwiłlowie, Olechnowiczowie czy Tołłoczkowie. Do rodzin pochodzenia niemieckiego zaliczali się natomiast: Broel-Platerowie, Plater-Zyberkowie, Manteufflowie, Puttkamerowie, Romerowie czy Tyzenhauzowie. Korzenie włoskie posiadał ród Scipio del Campo, Munauzzich, Badenich, a tatarskie Oleszkiewiczów, Kryczyńskich, Półtorzyckich, Jakubowskich.

Wedlug
Zabytkowe cmentarze na Kresach Wschodnich Drugiej Rzeczypospolitej.
Województwo Wileńskie na obszarze Republiki Białorusi
DiG, Warszawa, 2007

Wiadomości:

Здравствуйте, хочу узнать о семье Малафей из деревни Галиново и семье Селюн из этой же деревни. Спасибо.... > > >
Ищу родственников родителей своего прадеда, Брехуна Бронислава Иосифовича, 1878г.р. Предположительно сын Иосифа (1850г.р.) и Аполонии (1847г.р.), урожденной Зенкевич, оба из деревни Русаки. ... > > >
Здравствуйте Михал! Я родом с Дегутыни Напишите мне mihnev_2007@mail.ru... > > >
ищу родственников по линии бабушки Галецкой Елены Александровны... > > >
Здравствуйте!Деревни Куели уже нет. нет и мельницы. Кладбище сохранилось. Я хорошо знаю эти места и часто туда езжу... > > >
Moi pradziadkowie mieszkali w Jaszunach, Waleria i Andrzej Ozorowiczowie. Mieli 2. córki Pelagię (moja babka), Jadwigę i 4.synów Karola,Bolesława, Adolfa, Kazimierza.... > > >
Dzień dobry.
Poszukuje żyjących członków rodziny lub znajomych ze strony mojego dziadka Wiktor Dubaniewicz lub babci Anna Dubaniewicz(z domu Sylwanowicz) zamieszkałych przed wojną w osiedlu Zenonowo(gmina Wiszniew).Czy ta miejscowość jeszcze istnieje??... > > >
Panie Jacku mam pytanie-w jaki sposób uzyskał Pan informacje z archiwum?
Pozdrawiam Iwona... > > >
Моя бабушка Гордевич Екатерина Иосифовна примерно 1916-1918г.р. Была рождена вроде как в Америке и имя при рождении дали ей Кйт(люди звали Кейда).
В малолетнем возрасте с родителями приехала и жила в Милеэйкава . Ее отец ,мой прадед Гордевич Иосиф Викентьевич(в семье было не меньше 6 детей) хотелось бы узнать что небудь о своих родствениках.А так же я ищу свою национальную принадлежность.И прадед и бабушка были поляками. Проблема в том что перед смертью бабушки сгорел дом,документы. Пожар подорвал здоровье,бабушка скончалась. Моя мама в детский дом поступила также без документов. Может подскажете куда обратится.... > > >
Szukam osób, których krewni urodzili się/mieszkali we wsi Szymany.... > > >

Zdjęcia

Leonpol, miasteczko

Leonpol, miasteczko Z albumu ze współczesnymi zdjęciami Иван Бай

Słoboda, kolonia

Słoboda, kolonia Z albumu ze współczesnymi zdjęciami Иван Бай

Olchowce, wieś

Olchowce, wieś Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Виктор Войнич

Olchowce, wieś

Olchowce, wieś Z albumu ze współczesnymi zdjęciami Виктор Войнич

Dudzin, majątek

Dudzin, majątek Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Danuta Pawłowska

Pelikany, majątek

Pelikany, majątek Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Irena Yankowska

Chmielnica, kolonia

Chmielnica, kolonia Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Irena Yankowska

Wojniuńce, wieś

Wojniuńce, wieś Z albumu ze współczesnymi zdjęciami Irena Yankowska

Wojniuńce, wieś

Wojniuńce, wieś Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Irena Yankowska

Nazwiska dodane przez użytkowników

Kowal dodał(a) Виктор Ковалевский Kluszczany, miasteczko (powiat święciański)
Iwaszkiewicz Rudoszany, majątek (powiat postawski)
Łowkis Ruliszki, zaścianek (powiat święciański)
Łowkis Możejki, kolonia (powiat postawski)
Łowkis Święciany, miasto (powiat święciański)
Янковская Wojniuńce, wieś (powiat brasławski)
Krol Kuncewszczyzna, zaścianek (powiat oszmiański)

Przynależność administracyjna

Stare mapy województwa wileńskiego