województwo wileńskie

Przynależność administracyjna

Stare mapy województwa wileńskiego

Herb województwa wilenskiego Województwo wileńskie II Rzeczypospolitej istniało w latach 1926–1939 ze stolicą w Wilnie. Od zachodu graniczyło z terytorium Litwy, od północy z Łotwa i od wschodu z ZSRR. Od południa graniczyło z województwem nowogródzkim i w niewielkim fragmencie poludniowo-zachodnim z województwem białostockim. Województwo wileńskie miało 14 miast, 103 gminy wiejskie i dzieliło się na 8 powiatów: brasławski, dziśnieński, mołodeczański, oszmiański, postawski, święciański, wilejski, wileńsko-trocki. W 1939 r. województwo podzielono między ZSRR a Republikę Litewską.

Mapa województwa wilenskiego

Województwo wilenskie - powiaty i większe miasta i miasteczka

Historia województwa wileńskiego

12 października 1920 roku zostało ogłoszone przez Polaków powstanie tzw. Litwy Środkowej ze stolicą w Wilnie w celu oderwania od Litwy terenów przekazanych jej 27 sierpnia 1920 roku przez bolszewików. 18 kwietnia 1922 roku Litwa Środkowa została przyłączona do Polski jako Ziemia Wileńska.

Ziemia Wileńska składała się z miasta Wilna oraz powiatów wileńskiego, oszmiańskiego, święciańskiego, trockiego i brasławskiego. Równocześnie do Ziemi Wileńskiej przyłączono powiaty dziśnieński, duniłowiczowski i wilejski z sąsiedniego województwo nowogródzkiego. Pomiędzy 1923 a 1924 rokiem powiaty wileński i trocki zostały połączone w powiat wileńsko-trocki. 1 stycznia 1926 roku powiat duniłowicki przekształcono w powiat postawski. Ziemia Wileńska była ostatnim obszarem II RP który otrzymał status województwa. Doszło do tego dopiero 20 stycznia 1926 roku, kiedy przekształcono ją w województwo wileńskie.

Ludność

Ziemia wileńska charakteryzowała się niskim rozwojem ekonomicznym, małą gęstością zaludnienia, dużym stopniem zniszczeń powojennych, nieurodzajnymi glebami i słabo rozwiniętą siecią komunikacyjna. Bardzo słabo był również rozwinięty przemysł koncentrujący się wokół głównego bogactwa, jakim było drewno. Były to ziemie zniszczone długim okresem zaboru rosyjskiego, I wojna światowa oraz wojna polsko-bolszewicka w 1920 r.

W 1921 r. województwo wileńskie liczyło l 005 565 osób, co dawało gęstość zaludnienia wynoszącą 34,5 mieszkańców na l km2. Zamieszkane było w większości przez Polaków (59,7%) i Białorusinów (22,7%) z niewielką domieszką Żydów, Litwinów, Rosjan i Karaimów. Co do stosunków wyznaniowych 62,5% było wyznania rzymskokatolickiego, 25,4% prawosławnego, 8,7% mojżeszowego, 3,4% przypada na inne wyznania.

Większość ziemi znajdowała się w rękach Polaków, choć trudno tu jednoznacznie stwierdzić czy byli to w przewadze Polacy etniczni, czy też Litwini związani z polską kulturą. Zasadnicza bowiem część właścicieli ziemskich na Wileńszyźnie wywodziła swoje korzenie z kniaziów bądź szlachty litewskiej i litewsko-ruskiej. Należeli do nich Czetwertyńscy, Druccy, Giedroyciowie, Ogińscy, Puzynowie, Sanguszkowie, Świrscy, Mirscy, Radziwiłłowie, Sapiehowie, Sołtanowie, Tyszkiewiczowie, Domeykowie, Jundziłłowie, Mineykowie, Montwiłlowie, Olechnowiczowie czy Tołłoczkowie. Do rodzin pochodzenia niemieckiego zaliczali się natomiast: Broel-Platerowie, Plater-Zyberkowie, Manteufflowie, Puttkamerowie, Romerowie czy Tyzenhauzowie. Korzenie włoskie posiadał ród Scipio del Campo, Munauzzich, Badenich, a tatarskie Oleszkiewiczów, Kryczyńskich, Półtorzyckich, Jakubowskich.

Wedlug
Zabytkowe cmentarze na Kresach Wschodnich Drugiej Rzeczypospolitej.
Województwo Wileńskie na obszarze Republiki Białorusi
DiG, Warszawa, 2007

Wiadomości:

Здравствуйте! Очень интересует происхождение деревни Белый Двор Шарковщинского района Витебской области.. С уважением, Геннадий Слабович... > > >
шукаю розную інфармацыю пра маентак і двор і саму веску Узрэчча...цікавіць розныя звесткі... > > >
буду вельмі удзячны рознай інфармацыі пра веску,адкуль родам усе мае родныя... > > >
шукаю розную інфармацыю пра Амберг...... > > >
шукаю любыя звесткі пра веску і маёнтак Пятроўшчына...буду вельмі удзячны рознай інфармацыі... > > >
majątek mojej babci... > > >
Погомите пожалуйста найти месторасположение Ясовщины.... > > >
Здравствуйте! Помогите,пожалуйста,узнать корни семьи, проживали ли в 1909-1938 годах В Виленском воеводстве Молодеченском районе, гмина Беница, Телятки- семья Балинские Генрих,его супруга Виктория, дети Реня,Геля,Геня,Антон, Анна.Спасибо большое! ... > > >
dane o miejscowości Skurciszki z okresu II RP... > > >
W uzupełnieniu do poprzedniej wiadomości dodaję dane mojego ojca KAZIMIERZ TAWKIN syn Ksawerego i Rozalii z d.Mandryk.... > > >

Zdjęcia

Piotrowszczyzna, majątek

Piotrowszczyzna, majątek Z albumu ze współczesnymi zdjęciami андрей

Dzisna, miasto

Dzisna, miasto Z albumu ze współczesnymi zdjęciami Иван Бай

Szemielki, wieś

Szemielki, wieś Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Jolanta Iskra - Kisły

Kulowszczyzna, wieś

Kulowszczyzna, wieś Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Палещук Андрей

Karolinowo, majątek

Karolinowo, majątek Z albumu ze współczesnymi zdjęciami Дмитрий Шпильман

Nowy Pohost, miasteczko

Nowy Pohost, miasteczko Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Кастусь Шыталь

Wołodźkowo, wieś

Wołodźkowo, wieś Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Кастусь Шыталь

Dzierkowszczyzna, wieś

Dzierkowszczyzna, wieś Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Кастусь Шыталь

Bułaszki, zaścianek

Bułaszki, zaścianek Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Кастусь Шыталь