województwo nowogródzkie

Po raz pierwszy jednostkę administracyjną o nazwie „województwo nowogródzkie" utworzono na terenach Wielkiego księstwa Litewskiego w 1501 r. Od nowego podziału administracyjnego w 1566 składało się z trzech powiatów: wołkowyskiego, słonimskiego i nowogródzkiego. W trakcie trzeciego rozbioru zostało wchłonięte przez Rosję i ulegało ciągłym przemianom administracyjnym. W 1843 dokonano ostatecznego podziału między gubernie: wileńską, grodzieńską i mińską. Podział ten dotrwał do 1919, kiedy to tereny Kresów Wschodnich zostały odzyskane przez II Rzeczpospolitą.

Podział administracyjny województwa nowogródzkiego II Rzeczypospolitej

Herb województwa nowogródzkiego 4 lutego 1921 sejm uchwalił ustawę o unormowaniu stanu prawno-politycznego na ziemiach przyłączonych do Rzeczypospolitej przez Traktat Ryski. Ustawa ta powoływała do życia nowe jednostki administracyjne na Ziemiach Wschodnich — województwa: nowogródzkie, poleskie i wołyńskie. Utworzone w ten sposób województwo nowogródzkie składało się z 11 powiatów. Jednak już w lipcu 1922 cztery północne powiaty: brasławski, duniłowicki (późniejszy postawski), dziśnieński i wileński, zostały przyłączone do nowo tworzonego województwa wileńskiego. Później granice województwa ulegały już niewielkim zmianom, najważniejszą z nich było wydzielenie w 1929 z powiatu lidzkiego nowego powiatu szczuczyńskiego.

Mapa województwa nowogródzkiego

Województwo nowogródzkie - powiaty i większe miasta i miasteczka

Według ostatniego przed II wojną podziału administracyjnego z l kwietnia 1932, województwo nowogródzkie dzieliło się na osiem powiatów: nowogródzki, lidzki, szczuczyński, słonimski, baranowicki, nieświeski, stołpecki, wołożyński i zajmowało obszar 22 966,2 km2 (co stanowiło ok. 6% ogólnej powierzchni II Rzeczpospolitej). Posiadało 87 gmin wiejskich. Na długości 170 km graniczyło od wschodu z ZSRR, od zachodu z województwem białostockim, od północy z wileńskim, a od południa z poleskim.

Miejscowości i ludność

Województwo nowogródzkie było jedynym w II Rzeczypospolitej, które nie posiadało żadnego miasta wydzielonego z powiatu, co świadczy o braku na tym terenie znaczniejszych ośrodków miejskich. Bardzo słabe zurbanizowanie tego województwa potwierdza istnienie tylko 10 miast niewydzielonych. Z większych miast należy wymienić: Lidę, Słonim, Nowogródek, Nieśwież, Kleck, Baranowicze, Lachowicze, Stolpce, Wołożyn.

Miasteczek było w województwie nowogródzkim siedemdziesiąt jeden. W skład gmin wiejskich województwa nowogródzkiego, oprócz miasteczek, wchodziły również: wsie, okolice szlacheckie, zaścianki, folwarki, kolonie, osady, osady fabryczne i młyńskie, leśniczówki, plebanie, stacje i przystanki kolejowe.

Województwo nowogródzkie należało do najmniej zaludnionych w Polsce, chociaż pod względem obszaru zajmowało 10 miejsce. Według danych drugiego spisu, mającego miejsce w 1931, województwo zamieszkiwało l 056 780 osób, czyli 3,3% ogółu ludności II Rzeczypospolitej.

Według:
Zabytkowe cmentarze na Kresach Wschodnich Drugiej Rzeczypospolitej: województwo nowogródzkie
Wydawnictwo DIG, Warszawa 2008

Wiadomości:

szukam informacji o zofia tomkowicz z.d okulicz... > > >
Szanowni Państwo,
szukam informacji o Edwardzie Cholewińskim zamieszłaym w czasie drugiej wony światowej w rp2 osada Berdówka
czy mogę uzyskać jakieś informacje... > > >
Mój ojciec Marian Rachocki, matka Aleksandra Zajko mieszkali w folwarku Michalin , Ojciec był osadnikiemz 1921 roku, chcę poznać historię rodziny , matka była Białorusinką. ... > > >
Здравствуйте. Мой прадедушка Песля Антон Иосифович(1903-1971) родился и умер в Ивье. Белорусский архив подтвердил, что он проживал на территории Польской Республики(1919-1939).
Я не знаю состоял ли мой прадед в браке с прабабушкой Янковской Олимпиадой Антоновной(1908-1991). Сведений о ней не нашли, но у них было 4 детей, все они родились в Ивье и первый сын Евгений родился до 1939 года. Знаете ли Вы куда обратиться, чтобы найти его свидетельство о рождении(смерти)? Есть надежда, что там указана его национальность и родителей.... > > >
Poszukuję jakiejkolwiek wiadomosci o przodkach RODZINY MISIUK, którzy mieszkali w BARANOWICZACH, lub pobliskich miejscowosciach. Nazwisko mojego dziadka Władysław MISIUK ur.ok. 1925r. Dziadek miał rodzeństwo ( prawdopodobnie):Czesławę , Bronisławę , Stanislawę , Irenę(nazwisko męza : Czebotar)
Brata Czesława , oraz Romana.
Chciałabym poznac historię rodziny i bardzo proszę o pomoc! Pozdrawiam serdecznie Joanna
e-mail: proartez@wp.pl... > > >
Proszę o kontakt, mamy członka z rodziny BUJDO z wsi Korsaki w naszej grupie dykusyjnej
https://www.facebook.com/groups/KresySiberiaGroup/... > > >
Ищу родственников Anikiewicz фамилия:Anikiewicz имя:Иван(Jan) дата рождения:13.12.1921 д.Ладеники(Ladienek) дата смерти:-------- отец:Федор Степанович(Teodor syn Stefana) мать:Софья Павловна(Zofja corka Pawla)... > > >
Kozakowscy > > >
Dzień dobry.Dziękuję za odpowiedź.Proszę o więcej informacji na temat Pana prababci,w którym roku się urodziła i gdzie oraz czy nazwisko Pawłowska jest jej rodowym czy po mężu?Posiadam trochę informacji o osobach z tym nazwiskiem z tamtych okolic i z tego co wiem w mojej rodzinie były co najmniej dwie Anny.Pozdrawiam.Andrzej Pawłowski.... > > >
szukam info nt rodziny Poźniak, z Lidy... > > >

Zdjęcia

Wołkowicze, wieś

Wołkowicze, wieś Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Adrian Ryczkowski

Nowiki Małe, wieś

Nowiki Małe, wieś Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Ирина Татарицкая

Zubki, wieś

Zubki, wieś Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Дмитрий Тихий

Rugajce, wieś

Rugajce, wieś Z albumu ze współczesnymi zdjęciami ольга Рослик

Omniewicze Rządowe, wieś

Omniewicze Rządowe, wieś Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Vasilij Balaj

Kudejsze, wieś

Kudejsze, wieś Z albumu ze współczesnymi zdjęciami Kazimierz Niechwiadowicz

Wsielub, miasteczko

Wsielub, miasteczko Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Дарья Хитро

Lubcz, folwark

Lubcz, folwark Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Алексей Гудков

Burdykowszczyzna, folwark

Burdykowszczyzna, folwark Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Алексей Гудков

Nazwiska dodane przez użytkowników

Янковская dodał(a) Мухина Iwje, miasto (powiat wołożyński)
Янковская dodał(a) Мухина Iwje, folwark (powiat wołożyński)
Песля dodał(a) Марта Мухина Iwje, miasto (powiat wołożyński)
Песля dodał(a) Марта Мухина Iwje, folwark (powiat wołożyński)
Ryczkowski Wołkowicze, wieś (powiat lidzki)
Muraszko dodał(a) Izabela Wojciechowska Kierniej Dajnowa Gieranońska, wieś (powiat wołożyński)
Butrymowicz dodał(a) Izabela Wojciechowska Kierniej Dajnowa Gieranońska, wieś (powiat wołożyński)
Kierniej dodał(a) Izabela Wojciechowska Kierniej Dajnowa Gieranońska, wieś (powiat wołożyński)
Kierniej dodał(a) Izabela Wojciechowska Kierniej Dajnowa Gieranońska, wieś (powiat wołożyński)
Pavlenko Zaleszany, wieś (powiat nieświeski)
Pavlenko Krzemiec, wieś (powiat nieświeski)
Дыдышко dodał(a) Юрий Zabierze, wieś (powiat baranowicki)
Чижик dodał(a) Ольга Буйницкая Nowa Wieś, wieś (powiat nieświeski)
Коржик dodał(a) Ольга Буйницкая Nowa Wieś, wieś (powiat nieświeski)
Коржик dodał(a) Ольга Буйницкая Ojucewicze, wieś (powiat nieświeski)
Стриж dodał(a) Ольга Буйницкая Nowa Wieś, wieś (powiat nieświeski)
Карабан dodał(a) Ольга Буйницкая Nowa Wieś, wieś (powiat nieświeski)
Клокель Zaturja, wieś (powiat nieświeski)

Przynależność administracyjna