województwo nowogródzkie

Przynależność administracyjna

Po raz pierwszy jednostkę administracyjną o nazwie „województwo nowogródzkie" utworzono na terenach Wielkiego księstwa Litewskiego w 1501 r. Od nowego podziału administracyjnego w 1566 składało się z trzech powiatów: wołkowyskiego, słonimskiego i nowogródzkiego. W trakcie trzeciego rozbioru zostało wchłonięte przez Rosję i ulegało ciągłym przemianom administracyjnym. W 1843 dokonano ostatecznego podziału między gubernie: wileńską, grodzieńską i mińską. Podział ten dotrwał do 1919, kiedy to tereny Kresów Wschodnich zostały odzyskane przez II Rzeczpospolitą.

Podział administracyjny województwa nowogródzkiego II Rzeczypospolitej

Herb województwa nowogródzkiego 4 lutego 1921 sejm uchwalił ustawę o unormowaniu stanu prawno-politycznego na ziemiach przyłączonych do Rzeczypospolitej przez Traktat Ryski. Ustawa ta powoływała do życia nowe jednostki administracyjne na Ziemiach Wschodnich — województwa: nowogródzkie, poleskie i wołyńskie. Utworzone w ten sposób województwo nowogródzkie składało się z 11 powiatów. Jednak już w lipcu 1922 cztery północne powiaty: brasławski, duniłowicki (późniejszy postawski), dziśnieński i wileński, zostały przyłączone do nowo tworzonego województwa wileńskiego. Później granice województwa ulegały już niewielkim zmianom, najważniejszą z nich było wydzielenie w 1929 z powiatu lidzkiego nowego powiatu szczuczyńskiego.

Mapa województwa nowogródzkiego

Województwo nowogródzkie - powiaty i większe miasta i miasteczka

Według ostatniego przed II wojną podziału administracyjnego z l kwietnia 1932, województwo nowogródzkie dzieliło się na osiem powiatów: nowogródzki, lidzki, szczuczyński, słonimski, baranowicki, nieświeski, stołpecki, wołożyński i zajmowało obszar 22 966,2 km2 (co stanowiło ok. 6% ogólnej powierzchni II Rzeczpospolitej). Posiadało 87 gmin wiejskich. Na długości 170 km graniczyło od wschodu z ZSRR, od zachodu z województwem białostockim, od północy z wileńskim, a od południa z poleskim.

Miejscowości i ludność

Województwo nowogródzkie było jedynym w II Rzeczypospolitej, które nie posiadało żadnego miasta wydzielonego z powiatu, co świadczy o braku na tym terenie znaczniejszych ośrodków miejskich. Bardzo słabe zurbanizowanie tego województwa potwierdza istnienie tylko 10 miast niewydzielonych. Z większych miast należy wymienić: Lidę, Słonim, Nowogródek, Nieśwież, Kleck, Baranowicze, Lachowicze, Stolpce, Wołożyn.

Miasteczek było w województwie nowogródzkim siedemdziesiąt jeden. W skład gmin wiejskich województwa nowogródzkiego, oprócz miasteczek, wchodziły również: wsie, okolice szlacheckie, zaścianki, folwarki, kolonie, osady, osady fabryczne i młyńskie, leśniczówki, plebanie, stacje i przystanki kolejowe.

Województwo nowogródzkie należało do najmniej zaludnionych w Polsce, chociaż pod względem obszaru zajmowało 10 miejsce. Według danych drugiego spisu, mającego miejsce w 1931, województwo zamieszkiwało l 056 780 osób, czyli 3,3% ogółu ludności II Rzeczypospolitej.

Według:
Zabytkowe cmentarze na Kresach Wschodnich Drugiej Rzeczypospolitej: województwo nowogródzkie
Wydawnictwo DIG, Warszawa 2008

Wiadomości:

Ищу любую информацию о фольварке Подитва,о каплице.История возникновения... > > >
Szukam rodziny Kolej ze wsi Chutor Borek. Pawła Kolej i jego żonę Emilię Hryszan... > > >
Szukam rodziny Czemko ze wsi Chotów... > > >
Мой дед Лопуц Константин Иосифович был родом с д.Жабиницы. Был расстрелян в г.Днепропетровске 29.11.1937
Со слов отца у него возможно было два брата. Хотелось бы побольше информации. ... > > >
tu szukajcie https://www.familysearch.org... > > >
Panie Józefie Kolej , czy Paweł KOLEJ , który ożenił się z Emilią Hryszan to również pana rodzina? Mieli między innymi córkę Marię Kolej , która wyszła za mąż za Adolfa Czemko.... > > >
Na tej stronie znalazłam księgi metrykalne dla wsi z powiatu Stołpce.Przedewszytkim trzeba znać j.rosyjski , bo księgi są w tym języku.Są to mikrofilmy i trzeba sporo przejrzeć aby znaleźć swoich przodków, ponieważ księgi dotyczą parafii Derewno i Kamień w skład której wchodziły rożne wsie.... > > >
I believe My Great Great Grandmother Helena Magnuszewska owned Horka .Her son Piotr owned Horka until 1939 . Piotr Magnuszewski married Anna Jankowska and they had three children.... > > >
cHCIAŁBYM odnaleść rodzinę... > > >
Poszukuję mojego pradziadka ....nazwisko Popławski , miał 4 córki ( nie znam imion ) i 3 synów 1( Ludwik Popławski ur.1900 r. najstarszy z rodzeństwa ) 2. syn Bronisław , 3 syn Jan ... > > >