województwo poleskie

Historia

Międzywojenne województwo poleskie zajmowało zachodnią część krainy geograficznej zwanej Polesiem. W czasach historycznych Polesie było początkowo pod władzą książąt kijowskich, a po rozpadzie Rusi Kijowskiej rządzili nim różni dzielnicowi kniaziowie. Przechodząc z rąk do rąk, kraina ta została w końcu podbita przez Litwinów i na całe wieki weszła w skład Wielkiego Księstwa Litewskiego. Na mocy przystąpienia Wielkiego Księstwa Litewskiego do Rzeczypospolitej, Polesie stało się jej nieodłączną częścią aż do rozbiorów, kiedy weszło do imperium rosyjskiego i tak już pozostało do odzyskania niepodległości w 1918r.

Herb województwa poleskiegoMiędzywojenne województwo poleskie zajmowało około 3/5 obszaru dawnego województwa brzesko-litewskiego utworzonego w 1569 ze stolicą w Brześciu Litewskim. Reszta składała się z części historycznego Wołynia oraz początkowo, z powiatów baranowickiego, nieświeskiego i stołpeckiego wcielonych następnie do województwa nowogródzkiego. W 1931 odłączono od województwa powiat sarneński i wcielono go do województwa wołyńskiego. W 1939 r. w skład województwa poleskiego wchodziło dziewięć powiatów: brzeski, drohiczyński, kobryński, kosowski, koszyrski, łuniniecki, piński, prużański i stoliński. Stolicą województwa był Brześć n/Bugiem.

Mapa województwa poleskiego

Województwo poleskie - powiaty i większe miasta i miasteczka

17 września 1939 r. województwo przestało być częścią Rzeczypospolitej. Obecnie obłast brzeska Republiki Białoruś pokrywa się terytorialnie mniej więcej z obszarem województwa poleskiego, z wyjątkiem powiatu koszyrskiego, który znalazł się na terytorium Ukrainy i dodanego powiatu baranowickiego.

Ludność

Województwo poleskie było jednym z najsłabiej zindustrializowanych i zurbanizowanych województw przedwojennej Polski. Na 15 miast i 31 miasteczek tylko kilka spełniało faktycznie funkcje miejską (Brześć, Pińsk, Prużana, Kobryń, Stolin, Dawidgródek). Pozostałe były raczej osadami miejskimi lub dużymi wsiami.

Dane pochodzące z powszechnego spisu ludności przeprowadzonego we wrześniu 1921 r. podają, że ludność Polesia wynosiła wówczas 888 898 mieszkańców, co statystycznie stanowiło 20,8 mieszkańców na l km2. Spis przeprowadzony w grudniu 1931 r. wykazał, że województwo zamieszkiwało już 1 134 538 mieszkańców.

Spis z roku 1921 podaje, że województwo poleskie według narodowości składa się z 24,3% Polaków, 17,8% Rusinów, 10,4% Żydów oraz 42,5% Białorusinów z nieznaczącym procentowo dodatkiem ludności pochodzenia niemieckiego i litewskiego. (Przypuszcza się, że informacje dotyczące procentu ludności polskiej nie są dokładne i prawdopodobnie zostały zawyżone).

Historia osadnictwa polskiego na ziemi poleskiej sięga czasów królowej Bony, która w byłym księstwie pińskim i kobryńskim prowadziła osadnictwo szlachty, głównie mazowieckiej i wielkopolskiej. Od tego też czasu datują się wpływy kultury polskiej, a jednocześnie wpływ katolicyzmu. Spolonizowała się również szlachta litewska i litewsko-ruska. Wywodzili się z niej Czartoryscy, Czetwertyńscy, Druccy-Lubeccy, Ogińscy, Puzynowie, Sanguszkowie, Radziwiłłowie czy Sapiehowie. Z Polesia pochodzili Kościuszko i Traugutt, minister skarbu książę Drucki-Lubecki, senator Roman Skirmuntt, rektor Uniwersytetu Wileńskiego Józef Twardowski, pisarze Eliza Orzeszkowa, Władysław Syrokomla, Józef Ignacy Kraszewski, Maria Rodziewiczówna i wielu innych.

Od 1919 r. rozpoczął się kolejny etap umacniania polskości na terenie Polesia. Służyły temu między innymi akcje kolonizacyjne. Koloniści przybywali najczęściej z województw łódzkiego, kieleckiego, krakowskiego, rzadziej ze Śląska i Wielkopolski.

Według
Zabytkowe cmentarze na Kresach Wschodnich Drugiej Rzeczpospolitej:
województwo poleskie na obszarze Republiki Białoruś,
Warszawa 2000, Oficyna Wydawnicza GRAKO Łódź

Wiadomości:

Наши предки родились в д.Выгонощи Ермолович Григорий михайлович и харитинья емельяновна (его жена).Рак Варвара николаевна и Карманович Андрей Васильевич... > > >
Моя прабабушка Мария (по деревенски звали "Морозовка", так как из деревни Морозовичи). Дед Невдах Григорий Андреевич был из д.Ситицк. У него 7 детей. Хотелось бы узнать про них больше информации...
... > > >
Здравствуйте! Хотела бы узнать про деда,его жене и их родственниках. Кузьмин(ч) Гордей Петрович родился примерно в 1870г, его жена- Кузьмина(ч) Ульяна Григорьевна 1873г.р. приехали из Гродненской губернии Брестлитовского уезда д.Ставы.... > > >
Крук Ульяна Семёновна
Крук Сергей Константин

Босак Анна
Босак Моисей

Интерсуют метрические данные этих фамилий ! Жили они д.Ващиновичи... > > >
http://gmina.by/index.php?city=6... > > >
Ищу родственников Гнедько Алёны(моя бабушка), её сын Гнедько Иван - мой отец... > > >
mój tata z stamtąd poczodzi nazwisko Wyszyński Bolesław Gajek to był chrzestny taty Edmunda. Do dziś we Wrocławiu mieszka jego córka Jadwiga z domu Gajek.pozdrawiam Paweł Wyszyński tel. 603 371 858





... > > >
Ищу родственников своего отца Магирко Ивана Петровича 1928 г.р.. Жил в деревне Любашки. Мать Анна, отец Петр. Братья: Владимир, Николай, сестры:Евгения , Нина... > > >
Можно ли узнать что-либо о бабушке Миркевич Анна (Ганна)Ивановна 23.01.1907 года рождения и дедушке-Струц Ефим, его убили бандеровцы в д.Жолкино в 1946 году... > > >
Здравствуйте! Я ищу родственников по линии моей бабушки Гронской Анны Ивановны, уроженки д. Кабаки Березовского района 25.01.1907 года. Отец Иван Алексеевич, мать Екатерина Григорьевна. Прочитала предыдущее сообщение по д.Кабаки - тоже от Гронской. Наверно - там было много Гронских.... > > >

Zdjęcia

Czernie I, wieś

Czernie I, wieś Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Уладзімір Гваздзецкі

Orla, wieś

Orla, wieś Z albumu ze współczesnymi zdjęciami Міхаіл Штахіра

Ogrodniki, wieś

Ogrodniki, wieś Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Міхаіл Штахіра

Mielniki, wieś

Mielniki, wieś Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Міхаіл Штахіра

Stawy, wieś

Stawy, wieś Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Міхаіл Штахіра

Orla, wieś

Orla, wieś Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Міхаіл Штахіра

Siwki, wieś

Siwki, wieś Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Міхаіл Штахіра

Skomorocha, folwark

Skomorocha, folwark Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Jerzy Kaczyński

Olpień, wieś

Olpień, wieś Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Дмитрий Тихий

Nazwiska dodane przez użytkowników

Volosyuk dodał(a) Оксана Кобрин Juchnowicze, stacja kolejowa (powiat piński)
Лапыцька Rożan Nowy, wieś (powiat łuniniecki)
Valach Bielewicze, wieś (powiat kosowski)
Цвирко Lubaszewo, wieś (powiat łuniniecki)
Палойка Hancewicze, miasteczko (powiat łuniniecki)
Петрашкевич dodał(a) Ольга Буйницкая Woronie, wieś (powiat łuniniecki)
Мороз dodał(a) Ольга Буйницкая Woronie, wieś (powiat łuniniecki)
Козуля dodał(a) Ольга Буйницкая Woronie, wieś (powiat łuniniecki)
Арсенович dodał(a) Ольга Буйницкая Terebieżów, wieś (powiat łuniniecki)
Арсенович dodał(a) Ольга Буйницкая Woronie, wieś (powiat łuniniecki)
Шульга dodał(a) Ольга Буйницкая Woronie, wieś (powiat łuniniecki)
Кирдей dodał(a) Ольга Буйницкая Woronie, wieś (powiat łuniniecki)

Przynależność administracyjna