województwo poleskie

Przynależność administracyjna

Historia

Międzywojenne województwo poleskie zajmowało zachodnią część krainy geograficznej zwanej Polesiem. W czasach historycznych Polesie było początkowo pod władzą książąt kijowskich, a po rozpadzie Rusi Kijowskiej rządzili nim różni dzielnicowi kniaziowie. Przechodząc z rąk do rąk, kraina ta została w końcu podbita przez Litwinów i na całe wieki weszła w skład Wielkiego Księstwa Litewskiego. Na mocy przystąpienia Wielkiego Księstwa Litewskiego do Rzeczypospolitej, Polesie stało się jej nieodłączną częścią aż do rozbiorów, kiedy weszło do imperium rosyjskiego i tak już pozostało do odzyskania niepodległości w 1918r.

Herb województwa poleskiegoMiędzywojenne województwo poleskie zajmowało około 3/5 obszaru dawnego województwa brzesko-litewskiego utworzonego w 1569 ze stolicą w Brześciu Litewskim. Reszta składała się z części historycznego Wołynia oraz początkowo, z powiatów baranowickiego, nieświeskiego i stołpeckiego wcielonych następnie do województwa nowogródzkiego. W 1931 odłączono od województwa powiat sarneński i wcielono go do województwa wołyńskiego. W 1939 r. w skład województwa poleskiego wchodziło dziewięć powiatów: brzeski, drohiczyński, kobryński, kosowski, koszyrski, łuniniecki, piński, prużański i stoliński. Stolicą województwa był Brześć n/Bugiem.

Mapa województwa poleskiego

Województwo poleskie - powiaty i większe miasta i miasteczka

17 września 1939 r. województwo przestało być częścią Rzeczypospolitej. Obecnie obłast brzeska Republiki Białoruś pokrywa się terytorialnie mniej więcej z obszarem województwa poleskiego, z wyjątkiem powiatu koszyrskiego, który znalazł się na terytorium Ukrainy i dodanego powiatu baranowickiego.

Ludność

Województwo poleskie było jednym z najsłabiej zindustrializowanych i zurbanizowanych województw przedwojennej Polski. Na 15 miast i 31 miasteczek tylko kilka spełniało faktycznie funkcje miejską (Brześć, Pińsk, Prużana, Kobryń, Stolin, Dawidgródek). Pozostałe były raczej osadami miejskimi lub dużymi wsiami.

Dane pochodzące z powszechnego spisu ludności przeprowadzonego we wrześniu 1921 r. podają, że ludność Polesia wynosiła wówczas 888 898 mieszkańców, co statystycznie stanowiło 20,8 mieszkańców na l km2. Spis przeprowadzony w grudniu 1931 r. wykazał, że województwo zamieszkiwało już 1 134 538 mieszkańców.

Spis z roku 1921 podaje, że województwo poleskie według narodowości składa się z 24,3% Polaków, 17,8% Rusinów, 10,4% Żydów oraz 42,5% Białorusinów z nieznaczącym procentowo dodatkiem ludności pochodzenia niemieckiego i litewskiego. (Przypuszcza się, że informacje dotyczące procentu ludności polskiej nie są dokładne i prawdopodobnie zostały zawyżone).

Historia osadnictwa polskiego na ziemi poleskiej sięga czasów królowej Bony, która w byłym księstwie pińskim i kobryńskim prowadziła osadnictwo szlachty, głównie mazowieckiej i wielkopolskiej. Od tego też czasu datują się wpływy kultury polskiej, a jednocześnie wpływ katolicyzmu. Spolonizowała się również szlachta litewska i litewsko-ruska. Wywodzili się z niej Czartoryscy, Czetwertyńscy, Druccy-Lubeccy, Ogińscy, Puzynowie, Sanguszkowie, Radziwiłłowie czy Sapiehowie. Z Polesia pochodzili Kościuszko i Traugutt, minister skarbu książę Drucki-Lubecki, senator Roman Skirmuntt, rektor Uniwersytetu Wileńskiego Józef Twardowski, pisarze Eliza Orzeszkowa, Władysław Syrokomla, Józef Ignacy Kraszewski, Maria Rodziewiczówna i wielu innych.

Od 1919 r. rozpoczął się kolejny etap umacniania polskości na terenie Polesia. Służyły temu między innymi akcje kolonizacyjne. Koloniści przybywali najczęściej z województw łódzkiego, kieleckiego, krakowskiego, rzadziej ze Śląska i Wielkopolski.

Według
Zabytkowe cmentarze na Kresach Wschodnich Drugiej Rzeczpospolitej:
województwo poleskie na obszarze Republiki Białoruś,
Warszawa 2000, Oficyna Wydawnicza GRAKO Łódź

Wiadomości:

Ищу информацию по семье Шершуновичей Мирон Маркович и Ольга Андреевна из деревни Дворище (Шершни) рядом с Бородичами Дмитровичская гмина, Брестский повет. Деревня была сожжена гитлеровцами мужчины расстреляны, остальные выселены.... > > >
Poszukuję jakichkolwiek informacji o tej wsi, lub ludzi a nią związanych ... > > >
Хочу узнать национальность моего дедушки, Ваврук Василия Константиновича.Родился в деревне Новолучки, Полесского воеводства в 1936 году.В свидетельстве о рождении в графе "национальность" стоит прочерк.... > > >
Niestety z map wynika że tej wsi już nie ma... > > >
Здравствуйте, хотела узнать про своего дедушку Семенюка Якима Григорьевича 01.09.1900 года рождения родившегося в деревне Добрияновичи.Буду благодарна за ответ... > > >
Ищу информацию по участию и нахождению в списках избирателей по выборам в Сейм, Сенат о дедушке : Пильник Самуил Иванович, предположительно 14 января 1901 года рождения . Родился и проживал в деревне (селе) Машуки, Клецкого района, Минской области (с 1920-1931гг. засценак Машуки, сельская гмина Круговичи, Лунинецкого повета,Полесского воеводства. После 1931 года (Синявское гминное управление, Несвижского повета Новогрудского воеводства)... > > >
ищу деда в списках избирателей в сейм,засценок машуки... > > >
добрый день, у меня бабушка родилась в Подкраичи, родители Стриж владимир, и мать Юлия Стриж... > > >
Poszukuję rodziny Homoniec i Wilimiec zamieszkałych w Marjanówce powiat Sarny. Wywiezionych do Uzbekistanu. Zwłaszcza zależy mi gdzie mogę uzyskac akt narodzin Aleksandra Wilimca. Prosi o to jego syn ewakuowany z armią Andersa do RPA. Syn Aleksandra pragnie mieć polskie obywatelstwo. ... > > >
Moja babcia pochodziła z Małych Hołub i dlatego bardzo interesuje mnie historia tej miejscowości.... > > >

Zdjęcia

Żabinka, miasteczko

Żabinka, miasteczko Z albumu ze współczesnymi zdjęciami Сергей Гацук

Zielonkowszczyzna, folwark

Zielonkowszczyzna, folwark Z albumu ze współczesnymi zdjęciami Сергей Гацук

Hruszowa, folwark

Hruszowa, folwark Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Дмитрий Тихий

Lubiszczyce, wieś

Lubiszczyce, wieś Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Елена Пшенникова (Волкова)

Jeremicze, wieś

Jeremicze, wieś Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Рой Юрий Вячеславович

Zadworce Stare, wieś

Zadworce Stare, wieś Z albumu ze współczesnymi zdjęciami Сергей Вавринюк

Różana, miasto

Różana, miasto Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Ўладзімір Губко

Kosicze Wielkie, wieś

Kosicze Wielkie, wieś Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Ўладзімір Губко

Stołpy, wieś

Stołpy, wieś Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Ўладзімір Губко

Nazwiska dodane przez użytkowników

Celoch Daniłowo, wieś (powiat piński)
Sokhanko dodał(a) Пшенникова Елена (Волкова) Lubiszczyce, wieś (powiat kosowski)
Bahur dodał(a) Пшенникова Елена (Волкова) Lubiszczyce, wieś (powiat kosowski)
Makar dodał(a) Пшенникова Елена (Волкова) Lubiszczyce, wieś (powiat kosowski)
Juszczuk dodał(a) Kuczma Wierzcholesie, wieś (powiat kobryński)
Kuczma Woronie, wieś (powiat łuniniecki)
Kuczma Wierzcholesie, wieś (powiat kobryński)
Козик dodał(a) Ольга Козик Szalicze I, wieś (powiat brzeski)
Vavrinyuk Omelinka, wieś (powiat brzeski)
Траццяк Różana, miasto (powiat kosowski)