województwo poleskie

Przynależność administracyjna

Historia

Międzywojenne województwo poleskie zajmowało zachodnią część krainy geograficznej zwanej Polesiem. W czasach historycznych Polesie było początkowo pod władzą książąt kijowskich, a po rozpadzie Rusi Kijowskiej rządzili nim różni dzielnicowi kniaziowie. Przechodząc z rąk do rąk, kraina ta została w końcu podbita przez Litwinów i na całe wieki weszła w skład Wielkiego Księstwa Litewskiego. Na mocy przystąpienia Wielkiego Księstwa Litewskiego do Rzeczypospolitej, Polesie stało się jej nieodłączną częścią aż do rozbiorów, kiedy weszło do imperium rosyjskiego i tak już pozostało do odzyskania niepodległości w 1918r.

Herb województwa poleskiegoMiędzywojenne województwo poleskie zajmowało około 3/5 obszaru dawnego województwa brzesko-litewskiego utworzonego w 1569 ze stolicą w Brześciu Litewskim. Reszta składała się z części historycznego Wołynia oraz początkowo, z powiatów baranowickiego, nieświeskiego i stołpeckiego wcielonych następnie do województwa nowogródzkiego. W 1931 odłączono od województwa powiat sarneński i wcielono go do województwa wołyńskiego. W 1939 r. w skład województwa poleskiego wchodziło dziewięć powiatów: brzeski, drohiczyński, kobryński, kosowski, koszyrski, łuniniecki, piński, prużański i stoliński. Stolicą województwa był Brześć n/Bugiem.

Mapa województwa poleskiego

Województwo poleskie - powiaty i większe miasta i miasteczka

17 września 1939 r. województwo przestało być częścią Rzeczypospolitej. Obecnie obłast brzeska Republiki Białoruś pokrywa się terytorialnie mniej więcej z obszarem województwa poleskiego, z wyjątkiem powiatu koszyrskiego, który znalazł się na terytorium Ukrainy i dodanego powiatu baranowickiego.

Ludność

Województwo poleskie było jednym z najsłabiej zindustrializowanych i zurbanizowanych województw przedwojennej Polski. Na 15 miast i 31 miasteczek tylko kilka spełniało faktycznie funkcje miejską (Brześć, Pińsk, Prużana, Kobryń, Stolin, Dawidgródek). Pozostałe były raczej osadami miejskimi lub dużymi wsiami.

Dane pochodzące z powszechnego spisu ludności przeprowadzonego we wrześniu 1921 r. podają, że ludność Polesia wynosiła wówczas 888 898 mieszkańców, co statystycznie stanowiło 20,8 mieszkańców na l km2. Spis przeprowadzony w grudniu 1931 r. wykazał, że województwo zamieszkiwało już 1 134 538 mieszkańców.

Spis z roku 1921 podaje, że województwo poleskie według narodowości składa się z 24,3% Polaków, 17,8% Rusinów, 10,4% Żydów oraz 42,5% Białorusinów z nieznaczącym procentowo dodatkiem ludności pochodzenia niemieckiego i litewskiego. (Przypuszcza się, że informacje dotyczące procentu ludności polskiej nie są dokładne i prawdopodobnie zostały zawyżone).

Historia osadnictwa polskiego na ziemi poleskiej sięga czasów królowej Bony, która w byłym księstwie pińskim i kobryńskim prowadziła osadnictwo szlachty, głównie mazowieckiej i wielkopolskiej. Od tego też czasu datują się wpływy kultury polskiej, a jednocześnie wpływ katolicyzmu. Spolonizowała się również szlachta litewska i litewsko-ruska. Wywodzili się z niej Czartoryscy, Czetwertyńscy, Druccy-Lubeccy, Ogińscy, Puzynowie, Sanguszkowie, Radziwiłłowie czy Sapiehowie. Z Polesia pochodzili Kościuszko i Traugutt, minister skarbu książę Drucki-Lubecki, senator Roman Skirmuntt, rektor Uniwersytetu Wileńskiego Józef Twardowski, pisarze Eliza Orzeszkowa, Władysław Syrokomla, Józef Ignacy Kraszewski, Maria Rodziewiczówna i wielu innych.

Od 1919 r. rozpoczął się kolejny etap umacniania polskości na terenie Polesia. Służyły temu między innymi akcje kolonizacyjne. Koloniści przybywali najczęściej z województw łódzkiego, kieleckiego, krakowskiego, rzadziej ze Śląska i Wielkopolski.

Według
Zabytkowe cmentarze na Kresach Wschodnich Drugiej Rzeczpospolitej:
województwo poleskie na obszarze Republiki Białoruś,
Warszawa 2000, Oficyna Wydawnicza GRAKO Łódź

Wiadomości:

Здравствуйте, уважаемые историки и краеведы.

Заранее благодарен Вам за инфо о моей малой Родине. Меня интересует вся информацию о деревне Манчаки Каменецкого района и ее окрестностях.

Большое Вам спасибо.... > > >
Dzien dobry!poszukuje dokumentow na moich pradziadkow (Juszczuk Wasyl syn Gordzieusza-Ющук Василий Гордеевич 12.04.1909) oraz (Juszczuk Olga corka Sidora)Ющук Ольга Сидоровна 1907)panienskie Nikitiuk metryki,akty urodzenia, akt slubu itd.gdzie moze byc napisana narodowosc,национальность.metryki mojej babci Juszczuk Maria corka Wasyla( Ющук Мария Васильевна)i tu mamy problem w dacie urodzenia albo to byl 1933 albo 1935rok 3 listopada.moze posiadacie taka informacje i mozna zamowic zaswiadczenia z archiwum albo сельсовета.dziekuje za odpowiedz... > > >
Здравствуйте,интересиет меня фамилия Кирдей -кто были по национальности,когда родились,почему выехал в Казахстан.все что известно.Мой прадед Кирдей (в Казахстане Кирдяев) Петр Феодорович 1893гр.сколько имел братьев,сестер,когда и скеи выехал,почему,национальность.спасибо за информацию.... > > >
Ищу предков: прадед Рудой Даниил, прабабка Рудая Марианна, Дед Северинчик Емельян Григорьевич, Бабушка Рудая Прасковья Даниловна (фамилию первого мужа не помню, фамилия второго мужа Северинчик), мать Северинчик Татьяна Емельяновна (родилась во время войны 01.02.1943 д.Стороселье)... > > >
Szukam mieszkańców Kolonii Bieleń gmina Osowce,powiat Drohiczyn, mieszkał tam mój dziadek Wojciech Perczak(Percak), z żoną Agnieszką i dziewiątką dzieci.... > > >
Из Шалич-1 родом бабушка и дедушка моего супруга: Козик Александр Фомич (пропал без вести на ВОВ) и Пилипович Анна Сергеевна (позже переехала в г. Брест), а также их родственники по фамилии Волчек... > > >
Witam. Moja babcia Janina Woźniak urodziła się na Białorusi we wsi Karolin, ona i jej 3 rodzeństwa - Józefa, Władysław i Stefan. Rodzice babci to Józef i Marianna Woźniak. Nie mam zbyt wiele informacji o życiu Woźniaków na Białorusi (dawne kresy wschodnie Polski).
Wiem, że mieli kuzynów/rodzinę we wsi Suszki.
Jeśli ktoś posiada informacje o Woźniakach proszę o kontakt - ichigo_20@wp.pl... > > >
Ищу родственников деда, Колядич Афанасий Герасимович, проживал Демидовщина Кобринского района, ранее Полесское воеводство, Кобринский повет, гмина Городец. Бабушка Христина Гавриловна, родилась 1917 год, после 1955 проживали в городе Кобрин.... > > >
мой отец,Ролинский Николай Викторович,родился 2 января 1923 года в д Валище,Пинского района,Брестской области,его родители были по национальности поляками,причем дедушку звали Викентий,но у моего отца в паспорте написано отчество Викторович и национальсть белорус.Куда можно обратиться за исправлением этих ошибок,т.к мне это необходимо для получения карты поляка.Большое спасибо... > > >
Ищу родственников моего отца Черняк Степана Давидовича, 1930 г.р., (По линии матери: Задернюк Елены Степановны, 1911 г.р. и по линии отца: Черняк Давида Никитовича, 1901 г.р., до 1940 г. проживавших в дер. Глинно, Ивановского р-на, Брестской обл., а в 1940 г сосланных в Сибирь).... > > >

Zdjęcia

Zadworce Stare, wieś

Zadworce Stare, wieś Z albumu ze współczesnymi zdjęciami Сергей Вавринюк

Różana, miasto

Różana, miasto Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Ўладзімір Губко

Kosicze Wielkie, wieś

Kosicze Wielkie, wieś Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Ўладзімір Губко

Stołpy, wieś

Stołpy, wieś Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Ўладзімір Губко

Siółki, wieś

Siółki, wieś Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Дмитрий Тихий

Czersk, wieś

Czersk, wieś Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Ирина Голухина

Karcz, folwark

Karcz, folwark Z albumu ze współczesnymi zdjęciami Robert Włoskowicz

Czernie I, wieś

Czernie I, wieś Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Уладзімір Гваздзецкі

Orla, wieś

Orla, wieś Z albumu ze współczesnymi zdjęciami Міхаіл Штахіра

Nazwiska dodane przez użytkowników

Juszczuk dodał(a) Kuczma Wierzcholesie, wieś (powiat kobryński)
Kuczma Wierzcholesie, wieś (powiat kobryński)
Козик dodał(a) Ольга Козик Szalicze I, wieś (powiat brzeski)
Vavrinyuk Omelinka, wieś (powiat brzeski)
Траццяк Różana, miasto (powiat kosowski)
Volosyuk dodał(a) Оксана Кобрин Juchnowicze, stacja kolejowa (powiat piński)
Лапыцька Rożan Nowy, wieś (powiat łuniniecki)