województwo poleskie

Przynależność administracyjna

Historia

Międzywojenne województwo poleskie zajmowało zachodnią część krainy geograficznej zwanej Polesiem. W czasach historycznych Polesie było początkowo pod władzą książąt kijowskich, a po rozpadzie Rusi Kijowskiej rządzili nim różni dzielnicowi kniaziowie. Przechodząc z rąk do rąk, kraina ta została w końcu podbita przez Litwinów i na całe wieki weszła w skład Wielkiego Księstwa Litewskiego. Na mocy przystąpienia Wielkiego Księstwa Litewskiego do Rzeczypospolitej, Polesie stało się jej nieodłączną częścią aż do rozbiorów, kiedy weszło do imperium rosyjskiego i tak już pozostało do odzyskania niepodległości w 1918r.

Herb województwa poleskiegoMiędzywojenne województwo poleskie zajmowało około 3/5 obszaru dawnego województwa brzesko-litewskiego utworzonego w 1569 ze stolicą w Brześciu Litewskim. Reszta składała się z części historycznego Wołynia oraz początkowo, z powiatów baranowickiego, nieświeskiego i stołpeckiego wcielonych następnie do województwa nowogródzkiego. W 1931 odłączono od województwa powiat sarneński i wcielono go do województwa wołyńskiego. W 1939 r. w skład województwa poleskiego wchodziło dziewięć powiatów: brzeski, drohiczyński, kobryński, kosowski, koszyrski, łuniniecki, piński, prużański i stoliński. Stolicą województwa był Brześć n/Bugiem.

Mapa województwa poleskiego

Województwo poleskie - powiaty i większe miasta i miasteczka

17 września 1939 r. województwo przestało być częścią Rzeczypospolitej. Obecnie obłast brzeska Republiki Białoruś pokrywa się terytorialnie mniej więcej z obszarem województwa poleskiego, z wyjątkiem powiatu koszyrskiego, który znalazł się na terytorium Ukrainy i dodanego powiatu baranowickiego.

Ludność

Województwo poleskie było jednym z najsłabiej zindustrializowanych i zurbanizowanych województw przedwojennej Polski. Na 15 miast i 31 miasteczek tylko kilka spełniało faktycznie funkcje miejską (Brześć, Pińsk, Prużana, Kobryń, Stolin, Dawidgródek). Pozostałe były raczej osadami miejskimi lub dużymi wsiami.

Dane pochodzące z powszechnego spisu ludności przeprowadzonego we wrześniu 1921 r. podają, że ludność Polesia wynosiła wówczas 888 898 mieszkańców, co statystycznie stanowiło 20,8 mieszkańców na l km2. Spis przeprowadzony w grudniu 1931 r. wykazał, że województwo zamieszkiwało już 1 134 538 mieszkańców.

Spis z roku 1921 podaje, że województwo poleskie według narodowości składa się z 24,3% Polaków, 17,8% Rusinów, 10,4% Żydów oraz 42,5% Białorusinów z nieznaczącym procentowo dodatkiem ludności pochodzenia niemieckiego i litewskiego. (Przypuszcza się, że informacje dotyczące procentu ludności polskiej nie są dokładne i prawdopodobnie zostały zawyżone).

Historia osadnictwa polskiego na ziemi poleskiej sięga czasów królowej Bony, która w byłym księstwie pińskim i kobryńskim prowadziła osadnictwo szlachty, głównie mazowieckiej i wielkopolskiej. Od tego też czasu datują się wpływy kultury polskiej, a jednocześnie wpływ katolicyzmu. Spolonizowała się również szlachta litewska i litewsko-ruska. Wywodzili się z niej Czartoryscy, Czetwertyńscy, Druccy-Lubeccy, Ogińscy, Puzynowie, Sanguszkowie, Radziwiłłowie czy Sapiehowie. Z Polesia pochodzili Kościuszko i Traugutt, minister skarbu książę Drucki-Lubecki, senator Roman Skirmuntt, rektor Uniwersytetu Wileńskiego Józef Twardowski, pisarze Eliza Orzeszkowa, Władysław Syrokomla, Józef Ignacy Kraszewski, Maria Rodziewiczówna i wielu innych.

Od 1919 r. rozpoczął się kolejny etap umacniania polskości na terenie Polesia. Służyły temu między innymi akcje kolonizacyjne. Koloniści przybywali najczęściej z województw łódzkiego, kieleckiego, krakowskiego, rzadziej ze Śląska i Wielkopolski.

Według
Zabytkowe cmentarze na Kresach Wschodnich Drugiej Rzeczpospolitej:
województwo poleskie na obszarze Republiki Białoruś,
Warszawa 2000, Oficyna Wydawnicza GRAKO Łódź

Wiadomości:

Poszukuję kuzynostwo... > > >
Здраствуйте. Есть кто-то по фамилии стах,мои предки с этих краев... > > >
В свидетельстве о рождении указано:Калишевич Александра Семёновна, дата рождения 18 мая 1905 года, место рождения деревня Волковичи Гродненской обл. Брест Литовский район, отец Калишевич Семён Иванович, мать Калишевич Мария Васильевна... > > >
По всей вероятности, в этой деревне жила моя бабушка и её семья. Фамилия Калишевич 1905 г.р. После первой мировой потеряла всех родственников, искала их потом, когда стала взрослой, но безуспешно, хотелось бы хоть что то о них узнать... > > >
Czy zna Pani rodzicow Baranry Lobacz? Moja praprababcia Uliana (Helena) Lobacz byla ze wsi lipinki, corka Tomy, ur. 1886.

Pozdrawiam... > > >
Прошу Вас посмотреть информацию о моем прадедушке, есть ли у Вас, или может можете подсказать, где искать, Бондарь Дионисий Андреевич 01.07.1895 г.р.- 12.1966, работал солтусом с 1934 по 1939 в, в д. Тышковичи, в его доме была основана польская школа, которую окончил мой дед и многие другие... > > >
Witam serdecznie, Panie Krystianie bardzo proszę o kontakt na adres 100wp@wp.pl. Pozdrawiam. Stanisław Tuszyński ... > > >
Ищу информацию о родственниках Кузьмич Михаил Тимофеевич и его семья... > > >
Dzień dobry,

Moja prababcia Anna Rajnert z domu Dąbrowska urodzona w 1886 w Łunińcu również była córką Karola i Julii. Czy posiada Pan może wiedzę na temat jej osoby? I czy ma Pan informację jak na nazwisko miała jej matka Julia? (Niestety nie mogę rozszyfrować z pisma). Niestety nie mam więcej informacji, dlatego staram się odtworzyć swoje drzewo genealogiczne.
Będę wdzięczny za pomoc!
Pozdrawiam,
Krystian... > > >
Это святовольская церковь, информация по метрикам, что сохранились есть в свободном доступе:https://archives.gov.by/home/genealogiya/metricheskie-knigi
Кстати ради интереса, не так давно выяснилось, что маршал Рокоссовский, родом из этого региона..

Я изучал метрики этой церкви, что конкретно вас интересует? Пишите: vladimir-gubko@yandex.ru... > > >