województwo poleskie

Przynależność administracyjna

Historia

Międzywojenne województwo poleskie zajmowało zachodnią część krainy geograficznej zwanej Polesiem. W czasach historycznych Polesie było początkowo pod władzą książąt kijowskich, a po rozpadzie Rusi Kijowskiej rządzili nim różni dzielnicowi kniaziowie. Przechodząc z rąk do rąk, kraina ta została w końcu podbita przez Litwinów i na całe wieki weszła w skład Wielkiego Księstwa Litewskiego. Na mocy przystąpienia Wielkiego Księstwa Litewskiego do Rzeczypospolitej, Polesie stało się jej nieodłączną częścią aż do rozbiorów, kiedy weszło do imperium rosyjskiego i tak już pozostało do odzyskania niepodległości w 1918r.

Herb województwa poleskiegoMiędzywojenne województwo poleskie zajmowało około 3/5 obszaru dawnego województwa brzesko-litewskiego utworzonego w 1569 ze stolicą w Brześciu Litewskim. Reszta składała się z części historycznego Wołynia oraz początkowo, z powiatów baranowickiego, nieświeskiego i stołpeckiego wcielonych następnie do województwa nowogródzkiego. W 1931 odłączono od województwa powiat sarneński i wcielono go do województwa wołyńskiego. W 1939 r. w skład województwa poleskiego wchodziło dziewięć powiatów: brzeski, drohiczyński, kobryński, kosowski, koszyrski, łuniniecki, piński, prużański i stoliński. Stolicą województwa był Brześć n/Bugiem.

Mapa województwa poleskiego

Województwo poleskie - powiaty i większe miasta i miasteczka

17 września 1939 r. województwo przestało być częścią Rzeczypospolitej. Obecnie obłast brzeska Republiki Białoruś pokrywa się terytorialnie mniej więcej z obszarem województwa poleskiego, z wyjątkiem powiatu koszyrskiego, który znalazł się na terytorium Ukrainy i dodanego powiatu baranowickiego.

Ludność

Województwo poleskie było jednym z najsłabiej zindustrializowanych i zurbanizowanych województw przedwojennej Polski. Na 15 miast i 31 miasteczek tylko kilka spełniało faktycznie funkcje miejską (Brześć, Pińsk, Prużana, Kobryń, Stolin, Dawidgródek). Pozostałe były raczej osadami miejskimi lub dużymi wsiami.

Dane pochodzące z powszechnego spisu ludności przeprowadzonego we wrześniu 1921 r. podają, że ludność Polesia wynosiła wówczas 888 898 mieszkańców, co statystycznie stanowiło 20,8 mieszkańców na l km2. Spis przeprowadzony w grudniu 1931 r. wykazał, że województwo zamieszkiwało już 1 134 538 mieszkańców.

Spis z roku 1921 podaje, że województwo poleskie według narodowości składa się z 24,3% Polaków, 17,8% Rusinów, 10,4% Żydów oraz 42,5% Białorusinów z nieznaczącym procentowo dodatkiem ludności pochodzenia niemieckiego i litewskiego. (Przypuszcza się, że informacje dotyczące procentu ludności polskiej nie są dokładne i prawdopodobnie zostały zawyżone).

Historia osadnictwa polskiego na ziemi poleskiej sięga czasów królowej Bony, która w byłym księstwie pińskim i kobryńskim prowadziła osadnictwo szlachty, głównie mazowieckiej i wielkopolskiej. Od tego też czasu datują się wpływy kultury polskiej, a jednocześnie wpływ katolicyzmu. Spolonizowała się również szlachta litewska i litewsko-ruska. Wywodzili się z niej Czartoryscy, Czetwertyńscy, Druccy-Lubeccy, Ogińscy, Puzynowie, Sanguszkowie, Radziwiłłowie czy Sapiehowie. Z Polesia pochodzili Kościuszko i Traugutt, minister skarbu książę Drucki-Lubecki, senator Roman Skirmuntt, rektor Uniwersytetu Wileńskiego Józef Twardowski, pisarze Eliza Orzeszkowa, Władysław Syrokomla, Józef Ignacy Kraszewski, Maria Rodziewiczówna i wielu innych.

Od 1919 r. rozpoczął się kolejny etap umacniania polskości na terenie Polesia. Służyły temu między innymi akcje kolonizacyjne. Koloniści przybywali najczęściej z województw łódzkiego, kieleckiego, krakowskiego, rzadziej ze Śląska i Wielkopolski.

Według
Zabytkowe cmentarze na Kresach Wschodnich Drugiej Rzeczpospolitej:
województwo poleskie na obszarze Republiki Białoruś,
Warszawa 2000, Oficyna Wydawnicza GRAKO Łódź

Wiadomości:

prosze osprawdzenie i udzielenie odpowiedzi czy w ewidencji urodzin zostal zarejestrowany Jan Walicki ur.24 luty 1941 w Podlesiu w rejonie Kamienieckim syn Michala i matki Marii zd Kondratiuk ktorzy to w kwietniu 1946 roku wyjechali z Podlesia na teren Polski.W/w informacja jest niezbedna w postepowaniu spadkowym przed sadem... > > >
Czy byla miejscowosc Mosevich kolo Kopyla?... > > >
подскажите, пожалуйста, к какому приходу относились Новоселки до постройки в ней собственной церкви? Занимаюсь историей фамилии Петручик... > > >
Я родом из деревни Хорск. Хочу побольше узнать о её истории. ... > > >
Здравствуйте!Будьте добры, помогите, пожалуйста, найти записи в метрических книгах о моих предках: дед - Бертош Потап Максимович (проживал в деревне Денисковичи (до 1962 года называлась деревня Еськовичи), Лунинецкий повет, Полесского воеводства, гмин Круговичи. Дата рождения к сожалению не известна. Работал лесником. (Кстати, мой прадед Максим тоже был лесником.) Моя бабушка (жена Потапа) - Бертош Наталья Ивановна. О ней вообще ничего не знаю. Мой отец- Бертош Вячеслав Потапович, родился 25 августа 1937 года в этой же деревне. В деревне они были очень уважаемые. У них в семье было шестеро детей: мой отец Вячеслав, его брат Михаил (погиб в 1944 году),сёстры: Александра, Анастасия, Ульяна, Янина. Помогите, пожалуйста, узнать хоть что-нибудь о них. Надеюсь, что в метрических книгах есть запи... > > >
Сергей Александрович. Где можно прочитать ревизскую сказку с упоминанием Олешко Симона и Олешко Максима. У меня не получилось перейти. Былбы благодарен Вам за помощь. ... > > >
Witam Poszukuje informacji o rodzinie Sidorczuk Piotr i Marta z domu Sawicka oraz ich syna Michał Sidorczuk. Wiem że Michał urodził się w Brześciu 25 grudnia 1914 roku z tego co mi wiadomo miał 2 braci i prawdopodobnie siostrę Wandę po II Wojnie Światowej osiadł obecnie w centralnej Polsce ... > > >
Прошу Вас разыскать информацию (находились ли в списках избирателей, принимали участие в выборах с 1921 по 1939 года в Сейм и Сенат Польши) о моих прадедушках и прабабушках по отцовской и материнской линии :Каменец Иван Анатольевич 1911-1987
Каменец Евгения (его жена)
А также по материнской линии родствинекки с Фамилией Лознюха.
, проживающих в д.Паршевичи(на сегодняшний день Березовичи) или Тепенец, Полеское воеводство Пинский р-н Брестской области
ФИО моей матери: Лознюха Елена Валерьевна, отца - Локун Василий Васильевич ... > > >
Здравствуйте. Хотелось бы побольше узнать о родственниках, откуда пошла фамилия кем были мои прадеды и прапрадед, были ли западные (польские) корни или российские корни. Знаю только из свидетельства о рождении бабушки, что девичья фамилия ее была Пашковец Зинаида Андреевна в замужестве Марзан, родилась в деревне Заозерье Ивановского района Брестской БССР 18 января 1926 года. Ее отец Пашковец Андрей Минович, а мать Пашковец Александра Ивановна. Буду очень признательна за информацию. ... > > >
Ищу своего брата Деева Валерия Васильевича 1958 года рождения, который по последним данным проживал и проживает в д. Девятки. Просьба дать ответ, действительно ли это так. И если есть возможность написать его точный адрес или телефон. ... > > >

Zdjęcia

Peresiek, wieś

Peresiek, wieś Z albumu ze współczesnymi zdjęciami Аляксандр Панько

Łuniniec, miasto

Łuniniec, miasto Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Ўладзімір Губко

Ostrówek, wieś

Ostrówek, wieś Z albumu ze współczesnymi zdjęciami Сергей Павловский

Kamieniec Litewski, miasteczko

Kamieniec Litewski, miasteczko Z albumu ze współczesnymi zdjęciami Капкина Людмила

Iłosk, folwark

Iłosk, folwark Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Виктор Бура

Hancewicze, miasteczko

Hancewicze, miasteczko Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Русакова Юлия Андреевна

Kamienica Biskupska, wieś

Kamienica Biskupska, wieś Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Иван Бай

Kamienica Biskupska, wieś

Kamienica Biskupska, wieś Z albumu ze współczesnymi zdjęciami Иван Бай

Widomla, wieś

Widomla, wieś Z albumu ze współczesnymi zdjęciami Иван Бай