województwo poleskie

Przynależność administracyjna

Historia

Międzywojenne województwo poleskie zajmowało zachodnią część krainy geograficznej zwanej Polesiem. W czasach historycznych Polesie było początkowo pod władzą książąt kijowskich, a po rozpadzie Rusi Kijowskiej rządzili nim różni dzielnicowi kniaziowie. Przechodząc z rąk do rąk, kraina ta została w końcu podbita przez Litwinów i na całe wieki weszła w skład Wielkiego Księstwa Litewskiego. Na mocy przystąpienia Wielkiego Księstwa Litewskiego do Rzeczypospolitej, Polesie stało się jej nieodłączną częścią aż do rozbiorów, kiedy weszło do imperium rosyjskiego i tak już pozostało do odzyskania niepodległości w 1918r.

Herb województwa poleskiegoMiędzywojenne województwo poleskie zajmowało około 3/5 obszaru dawnego województwa brzesko-litewskiego utworzonego w 1569 ze stolicą w Brześciu Litewskim. Reszta składała się z części historycznego Wołynia oraz początkowo, z powiatów baranowickiego, nieświeskiego i stołpeckiego wcielonych następnie do województwa nowogródzkiego. W 1931 odłączono od województwa powiat sarneński i wcielono go do województwa wołyńskiego. W 1939 r. w skład województwa poleskiego wchodziło dziewięć powiatów: brzeski, drohiczyński, kobryński, kosowski, koszyrski, łuniniecki, piński, prużański i stoliński. Stolicą województwa był Brześć n/Bugiem.

Mapa województwa poleskiego

Województwo poleskie - powiaty i większe miasta i miasteczka

17 września 1939 r. województwo przestało być częścią Rzeczypospolitej. Obecnie obłast brzeska Republiki Białoruś pokrywa się terytorialnie mniej więcej z obszarem województwa poleskiego, z wyjątkiem powiatu koszyrskiego, który znalazł się na terytorium Ukrainy i dodanego powiatu baranowickiego.

Ludność

Województwo poleskie było jednym z najsłabiej zindustrializowanych i zurbanizowanych województw przedwojennej Polski. Na 15 miast i 31 miasteczek tylko kilka spełniało faktycznie funkcje miejską (Brześć, Pińsk, Prużana, Kobryń, Stolin, Dawidgródek). Pozostałe były raczej osadami miejskimi lub dużymi wsiami.

Dane pochodzące z powszechnego spisu ludności przeprowadzonego we wrześniu 1921 r. podają, że ludność Polesia wynosiła wówczas 888 898 mieszkańców, co statystycznie stanowiło 20,8 mieszkańców na l km2. Spis przeprowadzony w grudniu 1931 r. wykazał, że województwo zamieszkiwało już 1 134 538 mieszkańców.

Spis z roku 1921 podaje, że województwo poleskie według narodowości składa się z 24,3% Polaków, 17,8% Rusinów, 10,4% Żydów oraz 42,5% Białorusinów z nieznaczącym procentowo dodatkiem ludności pochodzenia niemieckiego i litewskiego. (Przypuszcza się, że informacje dotyczące procentu ludności polskiej nie są dokładne i prawdopodobnie zostały zawyżone).

Historia osadnictwa polskiego na ziemi poleskiej sięga czasów królowej Bony, która w byłym księstwie pińskim i kobryńskim prowadziła osadnictwo szlachty, głównie mazowieckiej i wielkopolskiej. Od tego też czasu datują się wpływy kultury polskiej, a jednocześnie wpływ katolicyzmu. Spolonizowała się również szlachta litewska i litewsko-ruska. Wywodzili się z niej Czartoryscy, Czetwertyńscy, Druccy-Lubeccy, Ogińscy, Puzynowie, Sanguszkowie, Radziwiłłowie czy Sapiehowie. Z Polesia pochodzili Kościuszko i Traugutt, minister skarbu książę Drucki-Lubecki, senator Roman Skirmuntt, rektor Uniwersytetu Wileńskiego Józef Twardowski, pisarze Eliza Orzeszkowa, Władysław Syrokomla, Józef Ignacy Kraszewski, Maria Rodziewiczówna i wielu innych.

Od 1919 r. rozpoczął się kolejny etap umacniania polskości na terenie Polesia. Służyły temu między innymi akcje kolonizacyjne. Koloniści przybywali najczęściej z województw łódzkiego, kieleckiego, krakowskiego, rzadziej ze Śląska i Wielkopolski.

Według
Zabytkowe cmentarze na Kresach Wschodnich Drugiej Rzeczpospolitej:
województwo poleskie na obszarze Republiki Białoruś,
Warszawa 2000, Oficyna Wydawnicza GRAKO Łódź

Wiadomości:

Моя бабушка кучук Степанида степановна 1910 года родилась в деревне альшаницы потом вышла замуж за бабей Александра Андреевича в деревню Иодчики хотим найти информацию про прадедов т.е. Их родителей какая у них была национальность и т. Д. ... > > >
Мышленник Андрей Степанович
Родился в 1891 г., Брестская обл., Каменецкий р-н, д. Городищи; белорус; из кулаков. Проживал: Брестская обл., Каменецкий р-н, д. Городищи.
Приговорен: ОСО при НКВД СССР 1 февраля 1941 г., обв.: АСА.
Приговор: 8 лет ИТЛ
Источник: База данных "Польские заключенные воркутинских лагерей"
Мышленник Герасим Тарасович
Родился в 1883 г., Гродненская губ., с. Бородычи; русский; крайпромсельсовет, Бухгалтер-ревизор. Проживал: г. Хабаровск.
Арест. КРО УНКВД 29 октября 1941 г.
Приговорен: ОСО при НКВД СССР 13 мая 1942 г., обв.: по ст. 58-10 УК РСФСР..
Приговор: к 10 годам ИТЛ. Реабилитирован 8 декабря 1989 г. По заключению Прокуратуры Хабаровского края по Указу ПВС СССР от 16.01.1989 г.
Источник: Книга памяти Хабаровского края
Мышленни... > > >
Ищу информацию, по семье Мышленник, или Тарасевич, деревня Бородичи, Дмитровичская гмина, Брестский повет.... > > >
Хочу узнать про своих родственников по линии отца. Мой отец Карп Владимир Иосифович родился 09.12.1928г., уроженец села Жолкино, Владимирецкого района Ровенской области. Его отец Карп Иосиф Михайлович, у него был брат Фадей и две сестры, одну звали Елена.
Мой тел. +79041574033, проживаю г. Иркутск, Россия.
... > > >
Делал ли кто-нибудь запросы в Гродно по метрикам жителей д. Старые Задворцы?... > > >
Ищу любые сведения о регистрации брака моего прадедушки Бонцевич Афанасия Алексеевича 1911 г.р. и прабабушки Бонцевич (Линкевич) Софии Иосифовны 1911 г.р., проживавших в Брестской области, Пинском районе, д. Чухово, думаю что в церкви д. Доброславка. ... > > >
Разыскиваю сведения о рождении Синкевич Евгении Афанасьевны 1931 г.р., проживавшей в д. Чухово Пинского района, Брестской области. Отец Бонцевич Афанасий Алексеевич, мать Бонцевич (Линкевич) София Иосифовна. Заранее спасибо. ... > > >
Изучая генеалогическое древо своей семьи, каждый раз натыкаюсь на переселения семейства Заенчковских. Есть достоверная информация, что после выселения Мерлинских хуторов (куда, по не подтвержденным источникам, переселились из села Комаровичи на Мозырщине) проживали в деревне Мочуль (Полесское воеводство, Лунинецкий повет, гмина Хорск). Нуждаюсь в любой информации о своем дедушке Заенчковском Иване Брониславовиче 1934 года рождения и его отце Заенчковском Брониславе Витольдовиче 1905 года рождения. Может быть кому-то известна фамилия и её вариации. Буду очень благодарна. ... > > >
Здравствуйте!
Ищу родственников моей бабушки Кузавка Елены Никифоровны, урождённой Логош и её мужа Кузавка Фомы Григорьевича из деревни Омелино. Посмотрел церковную ( костёльную) книгу за 1846 год, понял, что сам не разберусь.
С уважением, Сергей Адамович... > > >
Mój ojciec - Tadeusz Błyszczyk urodził sie w Ciołkowiczach Wielkich i tam spędził swoje dzieciństwo aż do deportacji na Syberie w lutym 1940 roku. ... > > >

Zdjęcia

Zadworce Stare, wieś

Zadworce Stare, wieś Z albumu ze współczesnymi zdjęciami Сергей Вавринюк

Różana, miasto

Różana, miasto Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Ўладзімір Губко

Kosicze Wielkie, wieś

Kosicze Wielkie, wieś Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Ўладзімір Губко

Stołpy, wieś

Stołpy, wieś Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Ўладзімір Губко

Siółki, wieś

Siółki, wieś Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Дмитрий Тихий

Czersk, wieś

Czersk, wieś Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Ирина Голухина

Karcz, folwark

Karcz, folwark Z albumu ze współczesnymi zdjęciami Robert Włoskowicz

Czernie I, wieś

Czernie I, wieś Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Уладзімір Гваздзецкі

Orla, wieś

Orla, wieś Z albumu ze współczesnymi zdjęciami Міхаіл Штахіра

Nazwiska dodane przez użytkowników

Vavrinyuk Omelinka, wieś (powiat brzeski)
Траццяк Różana, miasto (powiat kosowski)
Volosyuk dodał(a) Оксана Кобрин Juchnowicze, stacja kolejowa (powiat piński)
Лапыцька Rożan Nowy, wieś (powiat łuniniecki)
Valach Bielewicze, wieś (powiat kosowski)
Цвирко Lubaszewo, wieś (powiat łuniniecki)
Палойка Hancewicze, miasteczko (powiat łuniniecki)