województwo poleskie

Historia

Międzywojenne województwo poleskie zajmowało zachodnią część krainy geograficznej zwanej Polesiem. W czasach historycznych Polesie było początkowo pod władzą książąt kijowskich, a po rozpadzie Rusi Kijowskiej rządzili nim różni dzielnicowi kniaziowie. Przechodząc z rąk do rąk, kraina ta została w końcu podbita przez Litwinów i na całe wieki weszła w skład Wielkiego Księstwa Litewskiego. Na mocy przystąpienia Wielkiego Księstwa Litewskiego do Rzeczypospolitej, Polesie stało się jej nieodłączną częścią aż do rozbiorów, kiedy weszło do imperium rosyjskiego i tak już pozostało do odzyskania niepodległości w 1918r.

Herb województwa poleskiegoMiędzywojenne województwo poleskie zajmowało około 3/5 obszaru dawnego województwa brzesko-litewskiego utworzonego w 1569 ze stolicą w Brześciu Litewskim. Reszta składała się z części historycznego Wołynia oraz początkowo, z powiatów baranowickiego, nieświeskiego i stołpeckiego wcielonych następnie do województwa nowogródzkiego. W 1931 odłączono od województwa powiat sarneński i wcielono go do województwa wołyńskiego. W 1939 r. w skład województwa poleskiego wchodziło dziewięć powiatów: brzeski, drohiczyński, kobryński, kosowski, koszyrski, łuniniecki, piński, prużański i stoliński. Stolicą województwa był Brześć n/Bugiem.

Mapa województwa poleskiego

Województwo poleskie - powiaty i większe miasta i miasteczka

17 września 1939 r. województwo przestało być częścią Rzeczypospolitej. Obecnie obłast brzeska Republiki Białoruś pokrywa się terytorialnie mniej więcej z obszarem województwa poleskiego, z wyjątkiem powiatu koszyrskiego, który znalazł się na terytorium Ukrainy i dodanego powiatu baranowickiego.

Ludność

Województwo poleskie było jednym z najsłabiej zindustrializowanych i zurbanizowanych województw przedwojennej Polski. Na 15 miast i 31 miasteczek tylko kilka spełniało faktycznie funkcje miejską (Brześć, Pińsk, Prużana, Kobryń, Stolin, Dawidgródek). Pozostałe były raczej osadami miejskimi lub dużymi wsiami.

Dane pochodzące z powszechnego spisu ludności przeprowadzonego we wrześniu 1921 r. podają, że ludność Polesia wynosiła wówczas 888 898 mieszkańców, co statystycznie stanowiło 20,8 mieszkańców na l km2. Spis przeprowadzony w grudniu 1931 r. wykazał, że województwo zamieszkiwało już 1 134 538 mieszkańców.

Spis z roku 1921 podaje, że województwo poleskie według narodowości składa się z 24,3% Polaków, 17,8% Rusinów, 10,4% Żydów oraz 42,5% Białorusinów z nieznaczącym procentowo dodatkiem ludności pochodzenia niemieckiego i litewskiego. (Przypuszcza się, że informacje dotyczące procentu ludności polskiej nie są dokładne i prawdopodobnie zostały zawyżone).

Historia osadnictwa polskiego na ziemi poleskiej sięga czasów królowej Bony, która w byłym księstwie pińskim i kobryńskim prowadziła osadnictwo szlachty, głównie mazowieckiej i wielkopolskiej. Od tego też czasu datują się wpływy kultury polskiej, a jednocześnie wpływ katolicyzmu. Spolonizowała się również szlachta litewska i litewsko-ruska. Wywodzili się z niej Czartoryscy, Czetwertyńscy, Druccy-Lubeccy, Ogińscy, Puzynowie, Sanguszkowie, Radziwiłłowie czy Sapiehowie. Z Polesia pochodzili Kościuszko i Traugutt, minister skarbu książę Drucki-Lubecki, senator Roman Skirmuntt, rektor Uniwersytetu Wileńskiego Józef Twardowski, pisarze Eliza Orzeszkowa, Władysław Syrokomla, Józef Ignacy Kraszewski, Maria Rodziewiczówna i wielu innych.

Od 1919 r. rozpoczął się kolejny etap umacniania polskości na terenie Polesia. Służyły temu między innymi akcje kolonizacyjne. Koloniści przybywali najczęściej z województw łódzkiego, kieleckiego, krakowskiego, rzadziej ze Śląska i Wielkopolski.

Według
Zabytkowe cmentarze na Kresach Wschodnich Drugiej Rzeczpospolitej:
województwo poleskie na obszarze Republiki Białoruś,
Warszawa 2000, Oficyna Wydawnicza GRAKO Łódź

Wiadomości:

Witam,
Nie interesowałem się specjalnie korzeniami rodzinnymi natomiast po filmie Smarzowskiego "Wołyń" postanowiłem odświeżyć to co już wiem. Mój pradziadek Izydor Matys i jego żona Janina Matys pochodzą w miejscowości Małe Hołoby. Pradziadka wywieziono na sybir skąd wrócił z armią Andersa. prababcia wraz z dziećmi, m. in. z moją babcią przybyła do Polski. Pradziadek przeżył do 1996 r. Prababcia do 1992. Moja Babcia żyje do dzisiaj, jej rodzeństwo natomiast zmarło w ostatnich latach.
pozdrawiam... > > >
Извините за Т9((( Лакишик Николай ворфоломеевич точнее...... > > >
Здравствуйте! Может вы поможете узнать, участвовали ли мои родственники в выборах польского сейма 1919-39 гг? Да Ишмухамет Николай Варфоломеевич (1887 год рождения прим.) и лакишик Анна Яковлевна (1891 год рождения ). Проживали в деревне Закросница кобринского повета полесского воеводства. Спасибо за любую информацию!... > > >
Моя мама родом из Доброславки. Ей 92 года и она часто рассказывала о родственниках увезенных в сибирь. Напишите я спрошу.Живу в МИнске. ... > > >
У меня родня проживает в деревне теребень. Пишите может чем помогу.... > > >
Шаноўная Сп. Maria Krawczyk, вельмі удзячны Вам за фотаальбом.... > > >
Я хотел бы узнать об истории моей бабушки.
Меня зовут Пётр Смага, я Поляк, но живу в настоящий момент в Швейцарии.
Моя бабушка уже мертва, её имя - Julia Sobczak (девичья фамилия, на кириллице, думаю, это будет: Юлия Собчак). Она мне всегда говорила что:
1. Она родилась 05 апреля 1924г и Пинске (хотя в одном документе написано 04 мая);
2. Её родители Jan (Ян) и Janina (Янина) Sobczak (Собчак);
3. У бабушки было много братьев и сестер;
4. Oна говорила что семю в 1939 г. расстреляли потому что они были кулакк (хотя в одном документе она написала, что отец работал на железных дорогах).
5. Немцы взяли её на принудительные работы в Германию в 1942 г.
Это все, что я знаю. Она была католичкой. После войны она жила в западной Польше.
Я уже запросил эту информацию в ... > > >
Szukam rodziny i informacji na temat mojej Babci, Julii z domu Sobczak, która przekazała takie poniższe dane na swój temat:

1. Urodziła się w Pińsku (obecna Białoruś) 05 kwietnia 1924 r (chociaż w jednym z dokumentów podała 04 maja).
2. Rodzice to Jan i Janina Sobczak. Polscy katolicy.
3. Babcia miała sporo rodzieństwa, kilku braci i siostry.
4. Podobno we wrześniu 1939 r. wiekszość rodziny została przez Sowietów rozstrzelana jako kułacy (chociaż mam dokument w którym Babcia twierdzi, że ojciec pracował na kolei).
5. W 1942 r. Babcia została zabrana na roboty przymusowe do Niemiec, do miejscowści Ost- Küstrin (obecny Kostrzyn nad Odr... > > >
В 1757 году вводится новое деление: вместо волостей и войтовст создавались губернии и ключи. Таким образом, возникла Кобринская губерния из 8 ключей [http://ru.wikipedia.org/wiki/. Казлоў Л.Р. Кобрынская эканомія (~1519 г.)].
Ещё из анализа одного источника можно сказать, что деревня Засимы впервые упоминается в 1724 году: «1724 – Барще, Турна, Зосимы, Лыщики, Ластовки» [Борисюк, Ю. Кобринские древности. Новые исследования / Краеведение с Юрием Борисюком [Электронный ресурс]. – 2015. – Режим доступа: http://kbr.by/gistorybor/2834. – Дата доступа: 22.02.2017].
«Известно, что в 1795 году Засимы (в географическом звучании – Зόсимы) состояли из двух деревень: 3 двора и 20 жителей в одной деревне и 2 двора и 14 жителей – в другой. Относилась деревня к Кобринской Экономии Брестского... > > >
Помогите узнать что-нибудь о моей бабушке.... > > >

Zdjęcia

Łuniniec, miasto

Łuniniec, miasto Z albumu z archiwalnymi zdjęciami К. Шастоўскі

Zosimy, wieś

Zosimy, wieś Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Грунтович Юрий

Remel, wieś

Remel, wieś Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Дмитрий Тихий

Pinkowicze, wieś

Pinkowicze, wieś Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Дмитрий Тихий

Czernie I, wieś

Czernie I, wieś Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Уладзімір Гваздзецкі

Brześć nad Bugiem, miasto

Brześć nad Bugiem, miasto Z albumu z archiwalnymi zdjęciami JACEK SZYMAŃSKI

Lubaszewo, wieś

Lubaszewo, wieś Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Leokadia Zysk

Rokitnica, wieś

Rokitnica, wieś Z albumu ze współczesnymi zdjęciami Капкина Людмила

Czarnawczyce, wieś

Czarnawczyce, wieś Z albumu ze współczesnymi zdjęciami Капкина Людмила

Nazwiska dodane przez użytkowników

Палойка Hancewicze, miasteczko (powiat łuniniecki)
Петрашкевич dodał(a) Ольга Буйницкая Woronie, wieś (powiat łuniniecki)
Мороз dodał(a) Ольга Буйницкая Woronie, wieś (powiat łuniniecki)
Козуля dodał(a) Ольга Буйницкая Woronie, wieś (powiat łuniniecki)
Арсенович dodał(a) Ольга Буйницкая Terebieżów, wieś (powiat łuniniecki)
Арсенович dodał(a) Ольга Буйницкая Woronie, wieś (powiat łuniniecki)
Шульга dodał(a) Ольга Буйницкая Woronie, wieś (powiat łuniniecki)
Кирдей dodał(a) Ольга Буйницкая Woronie, wieś (powiat łuniniecki)
Alena, Vaitkevich Laskowo, wieś (powiat kobryński)
Alena, Vaitkevich Mazury, wieś (powiat kobryński)
Alena, Vaitkevich Bereza, wieś (powiat kobryński)
Alena, Vaitkevich Dubowa, wieś (powiat kobryński)

Przynależność administracyjna