województwo poleskie

Przynależność administracyjna

Historia

Międzywojenne województwo poleskie zajmowało zachodnią część krainy geograficznej zwanej Polesiem. W czasach historycznych Polesie było początkowo pod władzą książąt kijowskich, a po rozpadzie Rusi Kijowskiej rządzili nim różni dzielnicowi kniaziowie. Przechodząc z rąk do rąk, kraina ta została w końcu podbita przez Litwinów i na całe wieki weszła w skład Wielkiego Księstwa Litewskiego. Na mocy przystąpienia Wielkiego Księstwa Litewskiego do Rzeczypospolitej, Polesie stało się jej nieodłączną częścią aż do rozbiorów, kiedy weszło do imperium rosyjskiego i tak już pozostało do odzyskania niepodległości w 1918r.

Herb województwa poleskiegoMiędzywojenne województwo poleskie zajmowało około 3/5 obszaru dawnego województwa brzesko-litewskiego utworzonego w 1569 ze stolicą w Brześciu Litewskim. Reszta składała się z części historycznego Wołynia oraz początkowo, z powiatów baranowickiego, nieświeskiego i stołpeckiego wcielonych następnie do województwa nowogródzkiego. W 1931 odłączono od województwa powiat sarneński i wcielono go do województwa wołyńskiego. W 1939 r. w skład województwa poleskiego wchodziło dziewięć powiatów: brzeski, drohiczyński, kobryński, kosowski, koszyrski, łuniniecki, piński, prużański i stoliński. Stolicą województwa był Brześć n/Bugiem.

Mapa województwa poleskiego

Województwo poleskie - powiaty i większe miasta i miasteczka

17 września 1939 r. województwo przestało być częścią Rzeczypospolitej. Obecnie obłast brzeska Republiki Białoruś pokrywa się terytorialnie mniej więcej z obszarem województwa poleskiego, z wyjątkiem powiatu koszyrskiego, który znalazł się na terytorium Ukrainy i dodanego powiatu baranowickiego.

Ludność

Województwo poleskie było jednym z najsłabiej zindustrializowanych i zurbanizowanych województw przedwojennej Polski. Na 15 miast i 31 miasteczek tylko kilka spełniało faktycznie funkcje miejską (Brześć, Pińsk, Prużana, Kobryń, Stolin, Dawidgródek). Pozostałe były raczej osadami miejskimi lub dużymi wsiami.

Dane pochodzące z powszechnego spisu ludności przeprowadzonego we wrześniu 1921 r. podają, że ludność Polesia wynosiła wówczas 888 898 mieszkańców, co statystycznie stanowiło 20,8 mieszkańców na l km2. Spis przeprowadzony w grudniu 1931 r. wykazał, że województwo zamieszkiwało już 1 134 538 mieszkańców.

Spis z roku 1921 podaje, że województwo poleskie według narodowości składa się z 24,3% Polaków, 17,8% Rusinów, 10,4% Żydów oraz 42,5% Białorusinów z nieznaczącym procentowo dodatkiem ludności pochodzenia niemieckiego i litewskiego. (Przypuszcza się, że informacje dotyczące procentu ludności polskiej nie są dokładne i prawdopodobnie zostały zawyżone).

Historia osadnictwa polskiego na ziemi poleskiej sięga czasów królowej Bony, która w byłym księstwie pińskim i kobryńskim prowadziła osadnictwo szlachty, głównie mazowieckiej i wielkopolskiej. Od tego też czasu datują się wpływy kultury polskiej, a jednocześnie wpływ katolicyzmu. Spolonizowała się również szlachta litewska i litewsko-ruska. Wywodzili się z niej Czartoryscy, Czetwertyńscy, Druccy-Lubeccy, Ogińscy, Puzynowie, Sanguszkowie, Radziwiłłowie czy Sapiehowie. Z Polesia pochodzili Kościuszko i Traugutt, minister skarbu książę Drucki-Lubecki, senator Roman Skirmuntt, rektor Uniwersytetu Wileńskiego Józef Twardowski, pisarze Eliza Orzeszkowa, Władysław Syrokomla, Józef Ignacy Kraszewski, Maria Rodziewiczówna i wielu innych.

Od 1919 r. rozpoczął się kolejny etap umacniania polskości na terenie Polesia. Służyły temu między innymi akcje kolonizacyjne. Koloniści przybywali najczęściej z województw łódzkiego, kieleckiego, krakowskiego, rzadziej ze Śląska i Wielkopolski.

Według
Zabytkowe cmentarze na Kresach Wschodnich Drugiej Rzeczpospolitej:
województwo poleskie na obszarze Republiki Białoruś,
Warszawa 2000, Oficyna Wydawnicza GRAKO Łódź

Wiadomości:

Поиск и подтверждение национальности родственников 2й линии (бабушки/дедушки) в целях подачи заявки на получение карты поляка... > > >
Я думаю, что данную информацию можно найти в метрических книгах в НИАБ г. Гродно.
Например, в фонде 1039, опись 3, дело №74 - есть информация о Пекач Елизавете Васильевне, о том, что она является (вместе с моим дедом) крёстной Червяк Марии Николаевны (03.01.1944).
Можно заодно глянуть 1039-3-70, 1039-3-77, 1039-2-22, 561-3-2.... > > >
Вижу, что год прошел, но все же отвечу. Сейчас, живя в Гродно посещаю национальный архив, в котором хранятся метрические книги по данной местности. Меня больше интересует дер. Олишевичи, которая находится рядом с дер. Куплин.
Так вот, изучая метрики за 1944-1946 г.г. в д. Олишевичи жили следующие жители с фамилией Строк:
1. Строк Владимир Иванович 1905 (отец)
Строк Раиса Владимировна 09.06.1945 (дочь)
Строк (Игнатович) Анна Ивановна 1915 (мать)
2. Зиновец Иосиф Моисеевич 1907 (отец)
Зиновец Александр Иосифович 12.09.1946 (сын)
Зиновец (Строк) Вера Игнатиевна 1911 (мать)
Строк Наталия Васильевна (крестная)
В ближайшее время буду иметь копии метрик на руках, может еще добавятся Строк))

... > > >
Poszukuję informacji o pradziadkach Wojtowicz Piotr, Wojtowicz Marta lata ok 1850 do 1920... > > >
Занимаюсь генеалогическим исследованием своей родословной. Мой предок Войтович Петр, участник Первой мировой войны из Детковичей или близлежащих окрестностей. Среди участников Первой мировой войны из Кобринского повета:
Войтович Петр Яковлевич https://gwar.mil.ru/heroes/chelovek_donesenie12338683/
Войтович Степан Петрович https://gwar.mil.ru/heroes/chelovek_donesenie12846684/
https://gwar.mil.ru/heroes/chelovek_plen30282712/
Войтович Мефодий Герасимович https://gwar.mil.ru/heroes/chelovek_donesenie15537116/

Если у кого-то совпадают данные предков с этими людьми прошу откликнуться. Есть фото перед отправкой на фронт с однополчанином и супругой.... > > >
Согласно данным архива имение Юзефин до 1863 года, в 19 в принадлежало Кюн Фридрих.... > > >
Предки наши родом из д.Выгонощи фамилии Карманович, Рак, Ермолович, что можно подробнее узнать , у меня есть ФИО предков.... > > >
деревня Кожан Городок перепись населения 1921 год ,11 человек католики поляки. Государственный архив Брестской области http://archives.gov.by/request http://archives.gov.by/?page_id=60424 ... > > >
Добрый день.http://fk.archives.gov.by/fond/20648/ http://archives.gov.by/?page_id=60424 Лунинецкий повет Гмина Лахва запрос в Государственный архив Брестской области http://archives.gov.by/request http://fk.archives.gov.by/fond/20636/ по переписи 1921 года в деревне Дребск (Drebsk)1230 человек,28 поляки ,1194 белоруса,8 евреии... > > >
Witam. Szukam informacji o rodzinie Żurawskich - Teodor Żurawski urodzony 1922 r. Szostakowo, Józef Żurawski - jego ojciec, Franciszka Żurawska z domu Popławska.Następnie wyemigrowali do Kobylan - Polska.... > > >