województwo poleskie

Historia

Międzywojenne województwo poleskie zajmowało zachodnią część krainy geograficznej zwanej Polesiem. W czasach historycznych Polesie było początkowo pod władzą książąt kijowskich, a po rozpadzie Rusi Kijowskiej rządzili nim różni dzielnicowi kniaziowie. Przechodząc z rąk do rąk, kraina ta została w końcu podbita przez Litwinów i na całe wieki weszła w skład Wielkiego Księstwa Litewskiego. Na mocy przystąpienia Wielkiego Księstwa Litewskiego do Rzeczypospolitej, Polesie stało się jej nieodłączną częścią aż do rozbiorów, kiedy weszło do imperium rosyjskiego i tak już pozostało do odzyskania niepodległości w 1918r.

Herb województwa poleskiegoMiędzywojenne województwo poleskie zajmowało około 3/5 obszaru dawnego województwa brzesko-litewskiego utworzonego w 1569 ze stolicą w Brześciu Litewskim. Reszta składała się z części historycznego Wołynia oraz początkowo, z powiatów baranowickiego, nieświeskiego i stołpeckiego wcielonych następnie do województwa nowogródzkiego. W 1931 odłączono od województwa powiat sarneński i wcielono go do województwa wołyńskiego. W 1939 r. w skład województwa poleskiego wchodziło dziewięć powiatów: brzeski, drohiczyński, kobryński, kosowski, koszyrski, łuniniecki, piński, prużański i stoliński. Stolicą województwa był Brześć n/Bugiem.

Mapa województwa poleskiego

Województwo poleskie - powiaty i większe miasta i miasteczka

17 września 1939 r. województwo przestało być częścią Rzeczypospolitej. Obecnie obłast brzeska Republiki Białoruś pokrywa się terytorialnie mniej więcej z obszarem województwa poleskiego, z wyjątkiem powiatu koszyrskiego, który znalazł się na terytorium Ukrainy i dodanego powiatu baranowickiego.

Ludność

Województwo poleskie było jednym z najsłabiej zindustrializowanych i zurbanizowanych województw przedwojennej Polski. Na 15 miast i 31 miasteczek tylko kilka spełniało faktycznie funkcje miejską (Brześć, Pińsk, Prużana, Kobryń, Stolin, Dawidgródek). Pozostałe były raczej osadami miejskimi lub dużymi wsiami.

Dane pochodzące z powszechnego spisu ludności przeprowadzonego we wrześniu 1921 r. podają, że ludność Polesia wynosiła wówczas 888 898 mieszkańców, co statystycznie stanowiło 20,8 mieszkańców na l km2. Spis przeprowadzony w grudniu 1931 r. wykazał, że województwo zamieszkiwało już 1 134 538 mieszkańców.

Spis z roku 1921 podaje, że województwo poleskie według narodowości składa się z 24,3% Polaków, 17,8% Rusinów, 10,4% Żydów oraz 42,5% Białorusinów z nieznaczącym procentowo dodatkiem ludności pochodzenia niemieckiego i litewskiego. (Przypuszcza się, że informacje dotyczące procentu ludności polskiej nie są dokładne i prawdopodobnie zostały zawyżone).

Historia osadnictwa polskiego na ziemi poleskiej sięga czasów królowej Bony, która w byłym księstwie pińskim i kobryńskim prowadziła osadnictwo szlachty, głównie mazowieckiej i wielkopolskiej. Od tego też czasu datują się wpływy kultury polskiej, a jednocześnie wpływ katolicyzmu. Spolonizowała się również szlachta litewska i litewsko-ruska. Wywodzili się z niej Czartoryscy, Czetwertyńscy, Druccy-Lubeccy, Ogińscy, Puzynowie, Sanguszkowie, Radziwiłłowie czy Sapiehowie. Z Polesia pochodzili Kościuszko i Traugutt, minister skarbu książę Drucki-Lubecki, senator Roman Skirmuntt, rektor Uniwersytetu Wileńskiego Józef Twardowski, pisarze Eliza Orzeszkowa, Władysław Syrokomla, Józef Ignacy Kraszewski, Maria Rodziewiczówna i wielu innych.

Od 1919 r. rozpoczął się kolejny etap umacniania polskości na terenie Polesia. Służyły temu między innymi akcje kolonizacyjne. Koloniści przybywali najczęściej z województw łódzkiego, kieleckiego, krakowskiego, rzadziej ze Śląska i Wielkopolski.

Według
Zabytkowe cmentarze na Kresach Wschodnich Drugiej Rzeczpospolitej:
województwo poleskie na obszarze Republiki Białoruś,
Warszawa 2000, Oficyna Wydawnicza GRAKO Łódź

Wiadomości:

Anna Bierdnik urodziła się 24 sierpnia 1923 r. Ochrzczona najprawdopodobniej w kościele w Popinie.... > > >
Пашкович Максим Нестерович род. в 1882 году и жена Пашкович Матрена Карповна,проживали в деревне Голенчицы гмины Войской. Прошу запрос на участие их в выборах в 1935 или 1938 годах.... > > >
Для оформления карты поляка хочу узнать о польском гражданстве моих деда и бабки,проживавших в деревне Войская, гмина сельская Войская: Гулько Василий Фомич и Гулько Анастасия Ивановна.Принимали ли они участие в выборах 1935 и 1938 годов?... > > >
проживали в деревне Голенчицы гмины Войской. Прошу запрос на участие их в выборах в 1935 или 1938 годах.... > > >
Szukam rodziny Grywkowicz... > > >
Czy kościół parafialny w Domaczewie udostępnia księgi parafialne w których były zapisy, chodzi o lata 1880 - 1960? Jeśli nie to gdzie można znaleźć informacje na temat akt metrykalnych tego miejsca?... > > >
Hello, my name Krystyna Nakielska. I was born in Poland in 1968. I am looking for any possible information about my family. My grandother's name is Anastazja Kaniuk, and I know that her family was from Szczekock. When she was a young girl she was taken to Germany as a slave. After WWII she stayed in Poland. Thank you for any information... > > >
Поиск информации о священнике Самуйлике Степане Михайловиче 1901 г.р. д.Лопатино.Примерно в 30-40 годах служил в церкви села Котра Пружанского благочиния.В 1947 году 23 февраля назначен настоятелем церкви Рождества Богородицы д Велятичи Пинского района.Информация нужна для восстановления истории православия города Микашевичи Брестской области Беларусь.... > > >
Зофия Кропницка родила еще в Домачеве дочь в 1882 году - Тересу Брониславу но что с ней дальше случилось - когда умерла, были у нее дети не знаю.... > > >
Я нашла в польских архивных актах гражданского состояния что моя прапрабабушка ЗОФИЯ КРОПНИЦКА родила мальчика БОЛЕСЛАВА в городе ЧЕРНАВЧИЦЫ 1878 года, он был крещен в 1880 году в городе СЛАВАТЫЧЕ (сейчас ПОЛЬША)а местом проживания было тогда местечко ДОМАЧЕВО. Записано тоже, что родители Зофии - Мариянна и Теодор Кропниццы, проживали тогда в деревне КЛЮКОВИЧЕ Гродненской губерни, Брестского уезда.Не знаю когда умерла Зофия,были у нее брат или сетра и когда родились и умерли ее родители?... > > >

Zdjęcia

Orla, wieś

Orla, wieś Z albumu ze współczesnymi zdjęciami Міхаіл Штахіра

Ogrodniki, wieś

Ogrodniki, wieś Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Міхаіл Штахіра

Mielniki, wieś

Mielniki, wieś Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Міхаіл Штахіра

Stawy, wieś

Stawy, wieś Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Міхаіл Штахіра

Orla, wieś

Orla, wieś Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Міхаіл Штахіра

Siwki, wieś

Siwki, wieś Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Міхаіл Штахіра

Skomorocha, folwark

Skomorocha, folwark Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Jerzy Kaczyński

Olpień, wieś

Olpień, wieś Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Дмитрий Тихий

Łuniniec, miasto

Łuniniec, miasto Z albumu z archiwalnymi zdjęciami К. Шастоўскі

Nazwiska dodane przez użytkowników

Лапыцька Rożan Nowy, wieś (powiat łuniniecki)
Valach Bielewicze, wieś (powiat kosowski)
Цвирко Lubaszewo, wieś (powiat łuniniecki)
Палойка Hancewicze, miasteczko (powiat łuniniecki)
Петрашкевич dodał(a) Ольга Буйницкая Woronie, wieś (powiat łuniniecki)
Мороз dodał(a) Ольга Буйницкая Woronie, wieś (powiat łuniniecki)
Козуля dodał(a) Ольга Буйницкая Woronie, wieś (powiat łuniniecki)
Арсенович dodał(a) Ольга Буйницкая Terebieżów, wieś (powiat łuniniecki)
Арсенович dodał(a) Ольга Буйницкая Woronie, wieś (powiat łuniniecki)
Шульга dodał(a) Ольга Буйницкая Woronie, wieś (powiat łuniniecki)
Кирдей dodał(a) Ольга Буйницкая Woronie, wieś (powiat łuniniecki)
Alena, Vaitkevich Laskowo, wieś (powiat kobryński)
Alena, Vaitkevich Mazury, wieś (powiat kobryński)
Alena, Vaitkevich Bereza, wieś (powiat kobryński)
Alena, Vaitkevich Dubowa, wieś (powiat kobryński)

Przynależność administracyjna