województwo poleskie

Historia

Międzywojenne województwo poleskie zajmowało zachodnią część krainy geograficznej zwanej Polesiem. W czasach historycznych Polesie było początkowo pod władzą książąt kijowskich, a po rozpadzie Rusi Kijowskiej rządzili nim różni dzielnicowi kniaziowie. Przechodząc z rąk do rąk, kraina ta została w końcu podbita przez Litwinów i na całe wieki weszła w skład Wielkiego Księstwa Litewskiego. Na mocy przystąpienia Wielkiego Księstwa Litewskiego do Rzeczypospolitej, Polesie stało się jej nieodłączną częścią aż do rozbiorów, kiedy weszło do imperium rosyjskiego i tak już pozostało do odzyskania niepodległości w 1918r.

Herb województwa poleskiegoMiędzywojenne województwo poleskie zajmowało około 3/5 obszaru dawnego województwa brzesko-litewskiego utworzonego w 1569 ze stolicą w Brześciu Litewskim. Reszta składała się z części historycznego Wołynia oraz początkowo, z powiatów baranowickiego, nieświeskiego i stołpeckiego wcielonych następnie do województwa nowogródzkiego. W 1931 odłączono od województwa powiat sarneński i wcielono go do województwa wołyńskiego. W 1939 r. w skład województwa poleskiego wchodziło dziewięć powiatów: brzeski, drohiczyński, kobryński, kosowski, koszyrski, łuniniecki, piński, prużański i stoliński. Stolicą województwa był Brześć n/Bugiem.

Mapa województwa poleskiego

Województwo poleskie - powiaty i większe miasta i miasteczka

17 września 1939 r. województwo przestało być częścią Rzeczypospolitej. Obecnie obłast brzeska Republiki Białoruś pokrywa się terytorialnie mniej więcej z obszarem województwa poleskiego, z wyjątkiem powiatu koszyrskiego, który znalazł się na terytorium Ukrainy i dodanego powiatu baranowickiego.

Ludność

Województwo poleskie było jednym z najsłabiej zindustrializowanych i zurbanizowanych województw przedwojennej Polski. Na 15 miast i 31 miasteczek tylko kilka spełniało faktycznie funkcje miejską (Brześć, Pińsk, Prużana, Kobryń, Stolin, Dawidgródek). Pozostałe były raczej osadami miejskimi lub dużymi wsiami.

Dane pochodzące z powszechnego spisu ludności przeprowadzonego we wrześniu 1921 r. podają, że ludność Polesia wynosiła wówczas 888 898 mieszkańców, co statystycznie stanowiło 20,8 mieszkańców na l km2. Spis przeprowadzony w grudniu 1931 r. wykazał, że województwo zamieszkiwało już 1 134 538 mieszkańców.

Spis z roku 1921 podaje, że województwo poleskie według narodowości składa się z 24,3% Polaków, 17,8% Rusinów, 10,4% Żydów oraz 42,5% Białorusinów z nieznaczącym procentowo dodatkiem ludności pochodzenia niemieckiego i litewskiego. (Przypuszcza się, że informacje dotyczące procentu ludności polskiej nie są dokładne i prawdopodobnie zostały zawyżone).

Historia osadnictwa polskiego na ziemi poleskiej sięga czasów królowej Bony, która w byłym księstwie pińskim i kobryńskim prowadziła osadnictwo szlachty, głównie mazowieckiej i wielkopolskiej. Od tego też czasu datują się wpływy kultury polskiej, a jednocześnie wpływ katolicyzmu. Spolonizowała się również szlachta litewska i litewsko-ruska. Wywodzili się z niej Czartoryscy, Czetwertyńscy, Druccy-Lubeccy, Ogińscy, Puzynowie, Sanguszkowie, Radziwiłłowie czy Sapiehowie. Z Polesia pochodzili Kościuszko i Traugutt, minister skarbu książę Drucki-Lubecki, senator Roman Skirmuntt, rektor Uniwersytetu Wileńskiego Józef Twardowski, pisarze Eliza Orzeszkowa, Władysław Syrokomla, Józef Ignacy Kraszewski, Maria Rodziewiczówna i wielu innych.

Od 1919 r. rozpoczął się kolejny etap umacniania polskości na terenie Polesia. Służyły temu między innymi akcje kolonizacyjne. Koloniści przybywali najczęściej z województw łódzkiego, kieleckiego, krakowskiego, rzadziej ze Śląska i Wielkopolski.

Według
Zabytkowe cmentarze na Kresach Wschodnich Drugiej Rzeczpospolitej:
województwo poleskie na obszarze Republiki Białoruś,
Warszawa 2000, Oficyna Wydawnicza GRAKO Łódź

Wiadomości:

Мой дед Стахурский Владимир (Stahurski Wlodzimer) родился в Police, Камень - Каширский район в 1929 году. Можно ли найти его свидетельство о рождении?... > > >
Ищу метрические данные на имена Гришкевич Мария и Гришкевич Лука.... > > >
Mam jeszcze jedno pytanie , czy w Brzesciu nad Bugiem istniala ulica bądz dzielnica , ktora nazywala sie Tartaki ( przed II wojna ) ? Pozdrawiam ... > > >
Poszukuje informacji o Stanisławie Toczko , ktory mieszkal od 1936 do 1938 roku w Brzesciu nad Bugiem . Moze ktos mi pomoze znalezc linki do stron gdzie mozna czegos sie dowiedziec . Dziekuje ... > > >
Leszkiewicz Olga [12.12.1913-24.04.2004]

3KLEPSYDRA. – Ostrów Wielkopolski : Zakład Usług Pogrzebowych Fa Walkiewicz, 2004. –
[1] k. ; 21x30 cm.
„Pogrążeni w smutku i głębokim żalu zawiadamiamy, że dnia 24.04.2004 r. w wieku 91 [!] 90 lat zasnęła w Bogu kończąc swoje pracowite, pełne miłości i dobroci życie nasza ukochana Mama, Teściowa, Babcia i Prababcia ś.p. Olga Leszkiewicz z Lipskich. Msza św. żałobna odprawiona zostanie w środę dnia 28.04.2000 r. o godz. 12.00 w kościele Św. Wojciecha w Lewkowie, po której odbędzie się ceremonia pogrzebowa na cmentarzu parafialnym. W smutku pogrążona Rodzina.”
Olga Lipska pochodz... > > >
Posiadam zdjęcia dworku w Skomorosze i właściciela, tj. mojego wujka Tomasza Dąbrowskiego. Nie umiem tych zdjęć zamieścić. Ponadto chętnie skontaktowałbym się z panią Danutą Pawłowską, jako że widzę, że jest również zainteresowana tym miejscem.
Pozdrawiam,
Kaczyński... > > >
Дапамагу з пошукам сваіх каранёў па Аздаміцкаму прыходу. Пішыце на пошту: ozdamez@gmail.com... > > >
Добрый день ! Что Вы хотели узнать о деревне Бортновичи?... > > >
Jestem zainteresowany aktualnymi danymi na temat Osady Skomorocha. Z tego, co wiem, nie był to folwark, a osada wojskowa. Właścicielem był nieżyjący już mój wujek.
Pozdrawiam,
Kaczyński... > > >
Ваш предок Александр Александрович Лис родился 22.04.1874 в д. Омелины у Александра Варфоломеева Лис ≈1840г.р. и его законной жены Христины Ивановны Лис, оба православные. Восприемники 23.04.1874 были отставной рядовой Даниил Стефанов Карпук и Наталия Ивановна Ковальчукова из д. Омелины (запись 28 по Чернавчицкой православной Николаевской церкви за 1874 год).
Анализ информации из метрических книг Чернавчицкой православной церкви за 30 лет (с 1870 по 1900) с большой уверенность позволяет сказать, что у Александра Варфоломеева Лис и его жены Христины Ивановны Лис были дети:
1. Николай Александрович Лис 1860г.р. женился в 21 год 17.05.1881 на Наталие Васильевне (фамилия не указана) 19 лет из д. Омелины.
2. Федор Александрович Лис ≈1866г.р.
3. Мария Александровна Лис 18... > > >

Zdjęcia

Skomorocha, folwark

Skomorocha, folwark Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Jerzy Kaczyński

Olpień, wieś

Olpień, wieś Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Дмитрий Тихий

Łuniniec, miasto

Łuniniec, miasto Z albumu z archiwalnymi zdjęciami К. Шастоўскі

Zosimy, wieś

Zosimy, wieś Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Грунтович Юрий

Remel, wieś

Remel, wieś Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Дмитрий Тихий

Pinkowicze, wieś

Pinkowicze, wieś Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Дмитрий Тихий

Czernie I, wieś

Czernie I, wieś Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Уладзімір Гваздзецкі

Brześć nad Bugiem, miasto

Brześć nad Bugiem, miasto Z albumu z archiwalnymi zdjęciami JACEK SZYMAŃSKI

Lubaszewo, wieś

Lubaszewo, wieś Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Leokadia Zysk

Nazwiska dodane przez użytkowników

Valach Bielewicze, wieś (powiat kosowski)
Цвирко Lubaszewo, wieś (powiat łuniniecki)
Палойка Hancewicze, miasteczko (powiat łuniniecki)
Петрашкевич dodał(a) Ольга Буйницкая Woronie, wieś (powiat łuniniecki)
Мороз dodał(a) Ольга Буйницкая Woronie, wieś (powiat łuniniecki)
Козуля dodał(a) Ольга Буйницкая Woronie, wieś (powiat łuniniecki)
Арсенович dodał(a) Ольга Буйницкая Terebieżów, wieś (powiat łuniniecki)
Арсенович dodał(a) Ольга Буйницкая Woronie, wieś (powiat łuniniecki)
Шульга dodał(a) Ольга Буйницкая Woronie, wieś (powiat łuniniecki)
Кирдей dodał(a) Ольга Буйницкая Woronie, wieś (powiat łuniniecki)
Alena, Vaitkevich Laskowo, wieś (powiat kobryński)
Alena, Vaitkevich Mazury, wieś (powiat kobryński)
Alena, Vaitkevich Bereza, wieś (powiat kobryński)
Alena, Vaitkevich Dubowa, wieś (powiat kobryński)

Przynależność administracyjna