województwo poleskie

Przynależność administracyjna

Historia

Międzywojenne województwo poleskie zajmowało zachodnią część krainy geograficznej zwanej Polesiem. W czasach historycznych Polesie było początkowo pod władzą książąt kijowskich, a po rozpadzie Rusi Kijowskiej rządzili nim różni dzielnicowi kniaziowie. Przechodząc z rąk do rąk, kraina ta została w końcu podbita przez Litwinów i na całe wieki weszła w skład Wielkiego Księstwa Litewskiego. Na mocy przystąpienia Wielkiego Księstwa Litewskiego do Rzeczypospolitej, Polesie stało się jej nieodłączną częścią aż do rozbiorów, kiedy weszło do imperium rosyjskiego i tak już pozostało do odzyskania niepodległości w 1918r.

Herb województwa poleskiegoMiędzywojenne województwo poleskie zajmowało około 3/5 obszaru dawnego województwa brzesko-litewskiego utworzonego w 1569 ze stolicą w Brześciu Litewskim. Reszta składała się z części historycznego Wołynia oraz początkowo, z powiatów baranowickiego, nieświeskiego i stołpeckiego wcielonych następnie do województwa nowogródzkiego. W 1931 odłączono od województwa powiat sarneński i wcielono go do województwa wołyńskiego. W 1939 r. w skład województwa poleskiego wchodziło dziewięć powiatów: brzeski, drohiczyński, kobryński, kosowski, koszyrski, łuniniecki, piński, prużański i stoliński. Stolicą województwa był Brześć n/Bugiem.

Mapa województwa poleskiego

Województwo poleskie - powiaty i większe miasta i miasteczka

17 września 1939 r. województwo przestało być częścią Rzeczypospolitej. Obecnie obłast brzeska Republiki Białoruś pokrywa się terytorialnie mniej więcej z obszarem województwa poleskiego, z wyjątkiem powiatu koszyrskiego, który znalazł się na terytorium Ukrainy i dodanego powiatu baranowickiego.

Ludność

Województwo poleskie było jednym z najsłabiej zindustrializowanych i zurbanizowanych województw przedwojennej Polski. Na 15 miast i 31 miasteczek tylko kilka spełniało faktycznie funkcje miejską (Brześć, Pińsk, Prużana, Kobryń, Stolin, Dawidgródek). Pozostałe były raczej osadami miejskimi lub dużymi wsiami.

Dane pochodzące z powszechnego spisu ludności przeprowadzonego we wrześniu 1921 r. podają, że ludność Polesia wynosiła wówczas 888 898 mieszkańców, co statystycznie stanowiło 20,8 mieszkańców na l km2. Spis przeprowadzony w grudniu 1931 r. wykazał, że województwo zamieszkiwało już 1 134 538 mieszkańców.

Spis z roku 1921 podaje, że województwo poleskie według narodowości składa się z 24,3% Polaków, 17,8% Rusinów, 10,4% Żydów oraz 42,5% Białorusinów z nieznaczącym procentowo dodatkiem ludności pochodzenia niemieckiego i litewskiego. (Przypuszcza się, że informacje dotyczące procentu ludności polskiej nie są dokładne i prawdopodobnie zostały zawyżone).

Historia osadnictwa polskiego na ziemi poleskiej sięga czasów królowej Bony, która w byłym księstwie pińskim i kobryńskim prowadziła osadnictwo szlachty, głównie mazowieckiej i wielkopolskiej. Od tego też czasu datują się wpływy kultury polskiej, a jednocześnie wpływ katolicyzmu. Spolonizowała się również szlachta litewska i litewsko-ruska. Wywodzili się z niej Czartoryscy, Czetwertyńscy, Druccy-Lubeccy, Ogińscy, Puzynowie, Sanguszkowie, Radziwiłłowie czy Sapiehowie. Z Polesia pochodzili Kościuszko i Traugutt, minister skarbu książę Drucki-Lubecki, senator Roman Skirmuntt, rektor Uniwersytetu Wileńskiego Józef Twardowski, pisarze Eliza Orzeszkowa, Władysław Syrokomla, Józef Ignacy Kraszewski, Maria Rodziewiczówna i wielu innych.

Od 1919 r. rozpoczął się kolejny etap umacniania polskości na terenie Polesia. Służyły temu między innymi akcje kolonizacyjne. Koloniści przybywali najczęściej z województw łódzkiego, kieleckiego, krakowskiego, rzadziej ze Śląska i Wielkopolski.

Według
Zabytkowe cmentarze na Kresach Wschodnich Drugiej Rzeczpospolitej:
województwo poleskie na obszarze Republiki Białoruś,
Warszawa 2000, Oficyna Wydawnicza GRAKO Łódź

Wiadomości:

Привет!Мой дед Лукаш Заверушко, его мать Юстина и его бабушка, вероятно, Прасковия Заверушко. Он родился в 1910 году в деревне Ужики, он жил в Варшаве. Я ищу семью... > > >
chcę ustalić właścicieli Jarówki... > > >
Козак Мария Дорофеевна-девичья фамилия Соколовская.... > > >
Где и как можно узнать о национальности моего дедушки?... > > >
Witam, w dalszym ciągu poszukuję informacji dotyczących dziadka Ernesta Nowakowskiego i jego brata Michała, ERNEST ( ur.w Pieredzieły, gmina Telechany, woj.poleskie ,najpierw był naczelnikiem więzienia w Krzemieńcu(ponoć też tam mieszkał) a potem w Łucku do 1939, ślad po nim zaginął, o Michale wiadomo tyle, że pracował jako starszy mechanik okrętowy w Marynarce Handlowej, również nadal szukam informacji o rodzinie babci Janiny(ur.w Prużanie) z d.Baranowska córka Władysława i Józefy z d.Matuszewicz... > > >
Jestem w posiadaniu albumu zdjęć z pobytu Piłsudskiego w Optowej , Kostijuchnówce, Karasinie z czasów Legionów (brak oznaczeń czasowych) po swoim dziadku...
Czy po ew przesłaniu skanów zdjęć można by dowiedzieć się coś bliżej ?... > > >
Szukam miejsca pochówków na nazwisko Olszyński /a/, Murawski /a/. Byli związani z hutnictwem szkła w latach przedwojennych tj od roku 1879 gdzieś do roku 1930... > > >
День добрый. Могу ли я узнать, какя церковь была деревне Бокиничи, возле кладбища и когда исчезла. Заранее спасибо)... > > >
Witam !
Panie Grzegorzu wg.informacji z 1949 r.Wieczorek Kazimierz mieszkal we wsi Raszyce
ul.Wiejska 54,pod tym samym adresem mieszkali takze:Lemański Hipolit i Tomala Antoni.
Byc moze ta informacja pomoze Panu w poszukiwaniach,ale wcale nie moze dotyczyc Pana rodziny.... > > >
Szukam informacji o Józefie Wołoszyn z Setkówki jego synu Jan Wołoszyn,Józef Wołoszyn i żonie Bronisławie Wołoszyn z d.Lemańska... > > >

Zdjęcia

Sielec, miasteczko

Sielec, miasteczko Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Leslie Wasiluk

Rewiatycze, wieś

Rewiatycze, wieś Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Gary Kozak

Bielinek, wieś

Bielinek, wieś Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Эдуард Кравчук

Wołczyn, miasteczko

Wołczyn, miasteczko Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Міхаіл Штахіра

Stawy, wieś

Stawy, wieś Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Міхаіл Штахіра

Ogrodniki, wieś

Ogrodniki, wieś Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Міхаіл Штахіра

Orla, wieś

Orla, wieś Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Міхаіл Штахіра

Mielniki, wieś

Mielniki, wieś Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Міхаіл Штахіра

Radostów, wieś

Radostów, wieś Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Олег Корогода