województwo poleskie

Przynależność administracyjna

Historia

Międzywojenne województwo poleskie zajmowało zachodnią część krainy geograficznej zwanej Polesiem. W czasach historycznych Polesie było początkowo pod władzą książąt kijowskich, a po rozpadzie Rusi Kijowskiej rządzili nim różni dzielnicowi kniaziowie. Przechodząc z rąk do rąk, kraina ta została w końcu podbita przez Litwinów i na całe wieki weszła w skład Wielkiego Księstwa Litewskiego. Na mocy przystąpienia Wielkiego Księstwa Litewskiego do Rzeczypospolitej, Polesie stało się jej nieodłączną częścią aż do rozbiorów, kiedy weszło do imperium rosyjskiego i tak już pozostało do odzyskania niepodległości w 1918r.

Herb województwa poleskiegoMiędzywojenne województwo poleskie zajmowało około 3/5 obszaru dawnego województwa brzesko-litewskiego utworzonego w 1569 ze stolicą w Brześciu Litewskim. Reszta składała się z części historycznego Wołynia oraz początkowo, z powiatów baranowickiego, nieświeskiego i stołpeckiego wcielonych następnie do województwa nowogródzkiego. W 1931 odłączono od województwa powiat sarneński i wcielono go do województwa wołyńskiego. W 1939 r. w skład województwa poleskiego wchodziło dziewięć powiatów: brzeski, drohiczyński, kobryński, kosowski, koszyrski, łuniniecki, piński, prużański i stoliński. Stolicą województwa był Brześć n/Bugiem.

Mapa województwa poleskiego

Województwo poleskie - powiaty i większe miasta i miasteczka

17 września 1939 r. województwo przestało być częścią Rzeczypospolitej. Obecnie obłast brzeska Republiki Białoruś pokrywa się terytorialnie mniej więcej z obszarem województwa poleskiego, z wyjątkiem powiatu koszyrskiego, który znalazł się na terytorium Ukrainy i dodanego powiatu baranowickiego.

Ludność

Województwo poleskie było jednym z najsłabiej zindustrializowanych i zurbanizowanych województw przedwojennej Polski. Na 15 miast i 31 miasteczek tylko kilka spełniało faktycznie funkcje miejską (Brześć, Pińsk, Prużana, Kobryń, Stolin, Dawidgródek). Pozostałe były raczej osadami miejskimi lub dużymi wsiami.

Dane pochodzące z powszechnego spisu ludności przeprowadzonego we wrześniu 1921 r. podają, że ludność Polesia wynosiła wówczas 888 898 mieszkańców, co statystycznie stanowiło 20,8 mieszkańców na l km2. Spis przeprowadzony w grudniu 1931 r. wykazał, że województwo zamieszkiwało już 1 134 538 mieszkańców.

Spis z roku 1921 podaje, że województwo poleskie według narodowości składa się z 24,3% Polaków, 17,8% Rusinów, 10,4% Żydów oraz 42,5% Białorusinów z nieznaczącym procentowo dodatkiem ludności pochodzenia niemieckiego i litewskiego. (Przypuszcza się, że informacje dotyczące procentu ludności polskiej nie są dokładne i prawdopodobnie zostały zawyżone).

Historia osadnictwa polskiego na ziemi poleskiej sięga czasów królowej Bony, która w byłym księstwie pińskim i kobryńskim prowadziła osadnictwo szlachty, głównie mazowieckiej i wielkopolskiej. Od tego też czasu datują się wpływy kultury polskiej, a jednocześnie wpływ katolicyzmu. Spolonizowała się również szlachta litewska i litewsko-ruska. Wywodzili się z niej Czartoryscy, Czetwertyńscy, Druccy-Lubeccy, Ogińscy, Puzynowie, Sanguszkowie, Radziwiłłowie czy Sapiehowie. Z Polesia pochodzili Kościuszko i Traugutt, minister skarbu książę Drucki-Lubecki, senator Roman Skirmuntt, rektor Uniwersytetu Wileńskiego Józef Twardowski, pisarze Eliza Orzeszkowa, Władysław Syrokomla, Józef Ignacy Kraszewski, Maria Rodziewiczówna i wielu innych.

Od 1919 r. rozpoczął się kolejny etap umacniania polskości na terenie Polesia. Służyły temu między innymi akcje kolonizacyjne. Koloniści przybywali najczęściej z województw łódzkiego, kieleckiego, krakowskiego, rzadziej ze Śląska i Wielkopolski.

Według
Zabytkowe cmentarze na Kresach Wschodnich Drugiej Rzeczpospolitej:
województwo poleskie na obszarze Republiki Białoruś,
Warszawa 2000, Oficyna Wydawnicza GRAKO Łódź

Wiadomości:

Dodam , ze pradziadek byl nauczycielem matematyki . Prababcia nazywala sie Emilia Nowicka z domu Pawłowska ... > > >
Rodzina Nowickich .Moj dziadek urodzil sie w Krasyniczach , chcialabym poznac historie mojej rodziny. W krasyniczach zmarl I pochowany jest moj pradziadek Jan Nowicki.... > > >
Прошу найти в любую информацию о моем дедушке Боричевский Бонифатий Григорьевич 1881 года рождения-проживал в Жолкино-был лесником.спасибо за любую информацию.kstelvira@rambler.ru... > > >
Dzien dobry! Ma Pan duży zbiór fotografii z okolic tej wioski. Z jakich lat one pochodzą? Czy ma Pan inne informacje na temat tej wsi i rodziny Moś?
Czy jest możliwe, aby Pana rodzina mieszkała obecnie w Polsce?... > > >
история деревни ермаки пинского района... > > >
история деревни ермаки пинского района... > > >
Моя мама разыскивает свою родную сестру по отцу Линкевич(это девичья фамилия) Ольгу Александровну,у нее есть сестры Женя,Нина и Валя.они родились в д. Сухово,после смерти мамы их забрали в Детские дома в Пружаны (Нина),в Барановичи (Ольга) и в Косово (Валя). Их маму звали Анна. Общий отец- Линкевич Александр Петрович. Знаем,что жили на хуторе. Больше мы ничего не знаем. Мама очень хочет их найти. Девичья фамилия моей мамы - Линкевич Мария Александровна. Будем благодарны за какую-либо информацию.... > > >
Здравствуйте! Ищу сведения о своих бабушке и дедушке, проживавших в деревне Велюнь Брестского повета
Козюк Николай Лукич (24.11.1905 - 26.05.2000) и его жена Козюк Надежда Алексеевна (14.08.1912 г. - 17.08.1998). Дни рождения указаны не точно.... > > >
Добрый день. Интересуют данные о метрических книгах за 1936-1937 год... > > >
Ярославицкая (Степанович) Ольга Ивановна... > > >

Zdjęcia

Łuniniec, miasto

Łuniniec, miasto Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Ўладзімір Губко

Ostrówek, wieś

Ostrówek, wieś Z albumu ze współczesnymi zdjęciami Сергей Павловский

Kamieniec Litewski, miasteczko

Kamieniec Litewski, miasteczko Z albumu ze współczesnymi zdjęciami Капкина Людмила

Iłosk, folwark

Iłosk, folwark Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Виктор Бура

Hancewicze, miasteczko

Hancewicze, miasteczko Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Русакова Юлия Андреевна

Kamienica Biskupska, wieś

Kamienica Biskupska, wieś Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Иван Бай

Kamienica Biskupska, wieś

Kamienica Biskupska, wieś Z albumu ze współczesnymi zdjęciami Иван Бай

Widomla, wieś

Widomla, wieś Z albumu ze współczesnymi zdjęciami Иван Бай

Futory Romanowskie, kolonia

Futory Romanowskie, kolonia Z albumu ze współczesnymi zdjęciami Иван Бай