województwo poleskie

Przynależność administracyjna

Historia

Międzywojenne województwo poleskie zajmowało zachodnią część krainy geograficznej zwanej Polesiem. W czasach historycznych Polesie było początkowo pod władzą książąt kijowskich, a po rozpadzie Rusi Kijowskiej rządzili nim różni dzielnicowi kniaziowie. Przechodząc z rąk do rąk, kraina ta została w końcu podbita przez Litwinów i na całe wieki weszła w skład Wielkiego Księstwa Litewskiego. Na mocy przystąpienia Wielkiego Księstwa Litewskiego do Rzeczypospolitej, Polesie stało się jej nieodłączną częścią aż do rozbiorów, kiedy weszło do imperium rosyjskiego i tak już pozostało do odzyskania niepodległości w 1918r.

Herb województwa poleskiegoMiędzywojenne województwo poleskie zajmowało około 3/5 obszaru dawnego województwa brzesko-litewskiego utworzonego w 1569 ze stolicą w Brześciu Litewskim. Reszta składała się z części historycznego Wołynia oraz początkowo, z powiatów baranowickiego, nieświeskiego i stołpeckiego wcielonych następnie do województwa nowogródzkiego. W 1931 odłączono od województwa powiat sarneński i wcielono go do województwa wołyńskiego. W 1939 r. w skład województwa poleskiego wchodziło dziewięć powiatów: brzeski, drohiczyński, kobryński, kosowski, koszyrski, łuniniecki, piński, prużański i stoliński. Stolicą województwa był Brześć n/Bugiem.

Mapa województwa poleskiego

Województwo poleskie - powiaty i większe miasta i miasteczka

17 września 1939 r. województwo przestało być częścią Rzeczypospolitej. Obecnie obłast brzeska Republiki Białoruś pokrywa się terytorialnie mniej więcej z obszarem województwa poleskiego, z wyjątkiem powiatu koszyrskiego, który znalazł się na terytorium Ukrainy i dodanego powiatu baranowickiego.

Ludność

Województwo poleskie było jednym z najsłabiej zindustrializowanych i zurbanizowanych województw przedwojennej Polski. Na 15 miast i 31 miasteczek tylko kilka spełniało faktycznie funkcje miejską (Brześć, Pińsk, Prużana, Kobryń, Stolin, Dawidgródek). Pozostałe były raczej osadami miejskimi lub dużymi wsiami.

Dane pochodzące z powszechnego spisu ludności przeprowadzonego we wrześniu 1921 r. podają, że ludność Polesia wynosiła wówczas 888 898 mieszkańców, co statystycznie stanowiło 20,8 mieszkańców na l km2. Spis przeprowadzony w grudniu 1931 r. wykazał, że województwo zamieszkiwało już 1 134 538 mieszkańców.

Spis z roku 1921 podaje, że województwo poleskie według narodowości składa się z 24,3% Polaków, 17,8% Rusinów, 10,4% Żydów oraz 42,5% Białorusinów z nieznaczącym procentowo dodatkiem ludności pochodzenia niemieckiego i litewskiego. (Przypuszcza się, że informacje dotyczące procentu ludności polskiej nie są dokładne i prawdopodobnie zostały zawyżone).

Historia osadnictwa polskiego na ziemi poleskiej sięga czasów królowej Bony, która w byłym księstwie pińskim i kobryńskim prowadziła osadnictwo szlachty, głównie mazowieckiej i wielkopolskiej. Od tego też czasu datują się wpływy kultury polskiej, a jednocześnie wpływ katolicyzmu. Spolonizowała się również szlachta litewska i litewsko-ruska. Wywodzili się z niej Czartoryscy, Czetwertyńscy, Druccy-Lubeccy, Ogińscy, Puzynowie, Sanguszkowie, Radziwiłłowie czy Sapiehowie. Z Polesia pochodzili Kościuszko i Traugutt, minister skarbu książę Drucki-Lubecki, senator Roman Skirmuntt, rektor Uniwersytetu Wileńskiego Józef Twardowski, pisarze Eliza Orzeszkowa, Władysław Syrokomla, Józef Ignacy Kraszewski, Maria Rodziewiczówna i wielu innych.

Od 1919 r. rozpoczął się kolejny etap umacniania polskości na terenie Polesia. Służyły temu między innymi akcje kolonizacyjne. Koloniści przybywali najczęściej z województw łódzkiego, kieleckiego, krakowskiego, rzadziej ze Śląska i Wielkopolski.

Według
Zabytkowe cmentarze na Kresach Wschodnich Drugiej Rzeczpospolitej:
województwo poleskie na obszarze Republiki Białoruś,
Warszawa 2000, Oficyna Wydawnicza GRAKO Łódź

Wiadomości:

Моя бабушка рассказывала, что ее родители основали в Подостровцах свое родовое поместье.Но во время событий 1938-39 г.г., при воссоединении западной и восточной частей Беларуси, дом был сожжен. Хотелось бы найти жителей этой местности, чтобы как-то восстановить хронологию событий и уточнить данные о своих предках... > > >
Прошу сообщить, имеется ли информация о моем прадедушке, Петриковском Казимире Францевиче (Франциевиче). Интересуют сведения о браке с моей прабабушкой (фамилии не знаю), либо сведения о рождении его сыновей Антона, Викентия, Михаила и дочери Полины.... > > >
Прошу сообщить любую информацию о родственниках моего дедушки Петриковского Антона Казимировича,
родившегося в 1885г в селе Березное (Березовичи?) Пинского уезда Минской губернии,
в 1905г. был прзван в царскую армию на войну в Японией, служил в Харбине и Цицикаре.
У него были братья Михаил, Викентий, Константин и сестра (имени не знаю)... > > >
Witam,

tu są informacje na temat Aleksandra Chomicza.
http://kolejarze-online.pl/kolejarz/18471.html

Pozdrawiam serdecznie,
Marta Czerwieniec-Ivasyk... > > >
Ирина, ищите в других документах учреждения "Государственный архив Брестской области" за 1921-1939гг.... > > >
В Радваничском сельском исполнительном комитете Брестского р-на Брестской области похозяственные книги 1944 -1945 г.... > > >
Добрый день! В документах учреждения "Государственный архив Брестской области" за 1921-1939гг., в архивном фонде Окружные избирательные комиссии по выборам в Сейм и Сенат Польши по Польскому воеводству,в списках избирателей Подолесской гмины Кобринского повета Полесского воеводства по выборам в Сейм Польши за 1935,1938гг. значатся прадед Повзун 1896года и прабабушка Повзун Анна 1906года рождения жители д. Запруды. Были ли они Полякам и Полькой?... > > >
Szukam wiadomosci na temat majatku Jasieniec i ich wlascicieli rodziny Obuchowicz. Czy jest jeszcze ktos, kto zyl we wsi Jasieniec przed wojna i pamieta ich wlascicieli? Czy moglby ktos pomoc w znalezieniu wiadomosci na temat wielkosci majatku? Dziekuje!... > > >
Szukam wiadomosci na temat majatku Jasieniec i ich wlascicieli rodziny Obuchowicz. Czy jest jeszcze ktos, kto zyl we wsi Jasieniec przed wojna i pamieta ich wlascicieli? Czy moglby ktos pomoc w znalezieniu wiadomosci na temat wielkosci majatku? Dziekuje!... > > >
Szukam wiadomosci historycznych na temat miejscowosci Jasieniec i rodziny Obuchowiczow, wlascicieli majatku. Szukam kogos, kto potwierdzi istnienie majatku do momentu wkroczenia wojsk sowjeckich oraz moze okreslic jego wielkosc. Moze zyje jeszcze ktos,kto mieszkal we wsi Jasieniec przed wojna. Kto pomoze mi wskazac zrodla lub instytucje, gdzie mozna znalezc materialy na ten temat. Dziekuje!... > > >

Zdjęcia

Kuchecka Wola I, wieś

Kuchecka Wola I, wieś Z albumu ze współczesnymi zdjęciami Iryna Lytvynets

Brześć nad Bugiem, miasto

Brześć nad Bugiem, miasto Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Marta Jurczak

Orzechowo, wieś

Orzechowo, wieś Z albumu ze współczesnymi zdjęciami Николай Сахарчук

Chodorki, wieś

Chodorki, wieś Z albumu ze współczesnymi zdjęciami Sviglo Roman

Żabinka, miasteczko

Żabinka, miasteczko Z albumu ze współczesnymi zdjęciami Сергей Гацук

Zielonkowszczyzna, folwark

Zielonkowszczyzna, folwark Z albumu ze współczesnymi zdjęciami Сергей Гацук

Hruszowa, folwark

Hruszowa, folwark Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Дмитрий Тихий

Lubiszczyce, wieś

Lubiszczyce, wieś Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Елена Пшенникова (Волкова)

Jeremicze, wieś

Jeremicze, wieś Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Рой Юрий Вячеславович

Nazwiska dodane przez użytkowników

Kabus Skoki, wieś (powiat brzeski)
Kabus Skoki, folwark (powiat brzeski)
Kabus Skoki, dwór (powiat brzeski)
Змитреня dodał(a) Сергей Павловский Ostrówek, wieś (powiat kosowski)
Цвирко Sokołowo, wieś (powiat kobryński)
Цвирко Żabinka Mała, wieś (powiat kobryński)
Цвирко Franopol, wieś (powiat brzeski)
Tyszuk dodał(a) Павел Кондратюк Kozłowicze, wieś (powiat brzeski)
Trociuk dodał(a) Павел Кондратюк Zawierszany, wieś (powiat brzeski)
Kusznerewicz dodał(a) Хоружко Botowo, wieś (powiat łuniniecki)
Horuszko dodał(a) Хоружко Botowo, wieś (powiat łuniniecki)
Horuzko Botowo, wieś (powiat łuniniecki)
Horuzko Pińsk, miasto (powiat piński)