województwo poleskie

Przynależność administracyjna

Historia

Międzywojenne województwo poleskie zajmowało zachodnią część krainy geograficznej zwanej Polesiem. W czasach historycznych Polesie było początkowo pod władzą książąt kijowskich, a po rozpadzie Rusi Kijowskiej rządzili nim różni dzielnicowi kniaziowie. Przechodząc z rąk do rąk, kraina ta została w końcu podbita przez Litwinów i na całe wieki weszła w skład Wielkiego Księstwa Litewskiego. Na mocy przystąpienia Wielkiego Księstwa Litewskiego do Rzeczypospolitej, Polesie stało się jej nieodłączną częścią aż do rozbiorów, kiedy weszło do imperium rosyjskiego i tak już pozostało do odzyskania niepodległości w 1918r.

Herb województwa poleskiegoMiędzywojenne województwo poleskie zajmowało około 3/5 obszaru dawnego województwa brzesko-litewskiego utworzonego w 1569 ze stolicą w Brześciu Litewskim. Reszta składała się z części historycznego Wołynia oraz początkowo, z powiatów baranowickiego, nieświeskiego i stołpeckiego wcielonych następnie do województwa nowogródzkiego. W 1931 odłączono od województwa powiat sarneński i wcielono go do województwa wołyńskiego. W 1939 r. w skład województwa poleskiego wchodziło dziewięć powiatów: brzeski, drohiczyński, kobryński, kosowski, koszyrski, łuniniecki, piński, prużański i stoliński. Stolicą województwa był Brześć n/Bugiem.

Mapa województwa poleskiego

Województwo poleskie - powiaty i większe miasta i miasteczka

17 września 1939 r. województwo przestało być częścią Rzeczypospolitej. Obecnie obłast brzeska Republiki Białoruś pokrywa się terytorialnie mniej więcej z obszarem województwa poleskiego, z wyjątkiem powiatu koszyrskiego, który znalazł się na terytorium Ukrainy i dodanego powiatu baranowickiego.

Ludność

Województwo poleskie było jednym z najsłabiej zindustrializowanych i zurbanizowanych województw przedwojennej Polski. Na 15 miast i 31 miasteczek tylko kilka spełniało faktycznie funkcje miejską (Brześć, Pińsk, Prużana, Kobryń, Stolin, Dawidgródek). Pozostałe były raczej osadami miejskimi lub dużymi wsiami.

Dane pochodzące z powszechnego spisu ludności przeprowadzonego we wrześniu 1921 r. podają, że ludność Polesia wynosiła wówczas 888 898 mieszkańców, co statystycznie stanowiło 20,8 mieszkańców na l km2. Spis przeprowadzony w grudniu 1931 r. wykazał, że województwo zamieszkiwało już 1 134 538 mieszkańców.

Spis z roku 1921 podaje, że województwo poleskie według narodowości składa się z 24,3% Polaków, 17,8% Rusinów, 10,4% Żydów oraz 42,5% Białorusinów z nieznaczącym procentowo dodatkiem ludności pochodzenia niemieckiego i litewskiego. (Przypuszcza się, że informacje dotyczące procentu ludności polskiej nie są dokładne i prawdopodobnie zostały zawyżone).

Historia osadnictwa polskiego na ziemi poleskiej sięga czasów królowej Bony, która w byłym księstwie pińskim i kobryńskim prowadziła osadnictwo szlachty, głównie mazowieckiej i wielkopolskiej. Od tego też czasu datują się wpływy kultury polskiej, a jednocześnie wpływ katolicyzmu. Spolonizowała się również szlachta litewska i litewsko-ruska. Wywodzili się z niej Czartoryscy, Czetwertyńscy, Druccy-Lubeccy, Ogińscy, Puzynowie, Sanguszkowie, Radziwiłłowie czy Sapiehowie. Z Polesia pochodzili Kościuszko i Traugutt, minister skarbu książę Drucki-Lubecki, senator Roman Skirmuntt, rektor Uniwersytetu Wileńskiego Józef Twardowski, pisarze Eliza Orzeszkowa, Władysław Syrokomla, Józef Ignacy Kraszewski, Maria Rodziewiczówna i wielu innych.

Od 1919 r. rozpoczął się kolejny etap umacniania polskości na terenie Polesia. Służyły temu między innymi akcje kolonizacyjne. Koloniści przybywali najczęściej z województw łódzkiego, kieleckiego, krakowskiego, rzadziej ze Śląska i Wielkopolski.

Według
Zabytkowe cmentarze na Kresach Wschodnich Drugiej Rzeczpospolitej:
województwo poleskie na obszarze Republiki Białoruś,
Warszawa 2000, Oficyna Wydawnicza GRAKO Łódź

Wiadomości:

Staram sie odnaleźć dokumenty potwierdzające małżeństwo dziadka który mieszkał w wsi Sobole, jak się nazywa prawosławna Parafia do której Sobole należało. ... > > >
Разыскиваю любую информацию о еврейской общине Домачева конца 19 начала 20 века.Где хранятся книги записи из синагог?не нашла никаких старых фотографий.Возможно семья жила не в самом местечке Домачево а в окрестностях Леплевка,Кабелка.Мой дед Граф Сандер (Сандар) Аронович.Выжил после холокоста.Интересует все о фамилии Граф и Фантор (Фантер).... > > >
Witam. Poszukuję wiadomości o rodzinie mojego dziadka. Czernik Sergiej syn Ivana, rodzina zamieszkała na wsi pod Brześciem w okolicach Kobrina, obecnie Челищевищи. Oni mieli majątek, który obecnie jest szkołą w Czeliszczewiczach. Majątek został konfiskowany.
Dziękuję. ... > > >
Добрый день, хочу узнать национальность моего прадеда и прабабки. Марчук Моисей Степанович и Марчку Надежда Ильинишна. Прадед родился в новолучках в 1910 документы утеряны... > > >
Добрый день, хочу узнать национальность моего прадеда и прабабки. Марчук Моисей Степанович и Марчку Надежда Ильинишна. Прадед родился в новолучках в 1910 документы утеряны... > > >
Погиб смертью храбрых в Великую отечественную войну в Брестской обл., Пружанский р-н, дер Великие Броды.... > > >
Глядя на имена Ваших предков, можно с уверенностью сказать, что они были православными... > > >
Добрый день.
Подскажите, пожалуйста, я знаю что в этой деревне жили мои пра пра родственники. Можно ли попробовать получить информацию о Дарья Семеновна Морфина и Ильюкова Акулина Калистратьева... > > >
Интересно знать национальность своих бабушки и дедушки, а может еще прабабушки. Дед Бобрюк Степан Григорьевич, бабушка Бобрюк Ефросинья Ивановна, проживающие примерно в 1800 году в Пружанском районе... > > >
Добрый день! Хочу перейти на Премиум-план, но оплата с карты не проходит.... > > >