Магілёўская губерня

Гісторыя

Герб Магілёўскай губерні Магілёўская губерня Расійскай Імперыі існавала ў 1772-1919. Адміністрацыйным цэнтрам з’яўляўся горад Магілёў. Губерня была ўтворана пасля першага падзелу Рэчы Паспалітай ў 1772. Уключала Аршанскую, Магілёўскую, Мсціслаўскую і Рагачоўскую правінцыі. У 1777 губерня была падзелена на 12 паветаў: Аршанскі, Бабінавіцкі, Беліцкі, Клімавіцкі, Копыскі, Магілёўскі, Мсціслаўскі, Рагачоўскі, Сенненскі, Старабыхаўскі, Чавускі і Чэрыкаўскі. У 1778 перайменавана ў Магілёўскае намесніцтва, якое ў 1796 было скасавана, а паветы ўвайшлі ў склад Беларускай губерні з цэнтрам у Віцебску.

Адміністрацыйны падзел Магілёўскай губерні на пачатку ХХ ст.

Межы паветаў Магілёўскай губерні, пачатак ХХ ст.

Магілёўская губерня адноўлена ў 1802 у складзе ранейшых 12 паветаў, падзеленых на 39 станаў і 147 валасцей. Межавала на захадзе з Мінскай губерняй, на усходзе – з Смаленскай, на поўдні – з Чарнігаўскай, на поўначы – з Віцебскай губерняй. У 1840 Бабінавіцкі павет быў скасаваны і далучаны да Аршанскага, у 1852 Беліцкі павет перайменаваны ў Гомельскі павет, Старабыхаўскі ў Быхаўскі. У 1861 Копыскі павет быў скасаваны, а яго тэрыторыя падзелена паміж паветамі Сенненскім, Аршанскім і новаствораным Горацкім, да якога таксама была далучана частка Аршанскага павета. З верасня 1917 Магілёўская губерня ў складзе Заходняй вобласці, уваходзіла ў склад БНР, абвешчанай у сакавіку 1918, са студзеня 1919 у БССР, з лютага ў РСФСР. 11.7.1919 Магілёўская губерня скасавана, 9 яе паветаў увайшлі ў Гомельскую губерню, Мсціслаўскі павет перададзены Смаленскай, а Сенненскі - Віцебскай губерні.

Насельніцтва Магілёўскай губерні

У 1865 годдзе царскім указам 37,7 тыс дробнай беларускай шляхты Магілёўскай губерні, т.зв. адзінадворцаў былі далучаны да сялянскага саслоўя. Былая шляхта дзялілася на 2 групы: усходнюю, у якую ў асноўным уваходзіла праваслаўная шляхта (19,5 тыс праваслаўных і 6 тыс католікаў, якія сяліліся над Сожжу), і заходнюю, каталіцкую (10,5 тыс католікаў і 1,7 тыс праваслаўных, якія сяліліся над ракой Друць).

Паводле перапісу 1897 насельніцтва Магілёўскай губерні складала 1 686 700 тысяч чалавек. Паводле саслоўнага падзелу: дваран 27,7 тысяч, духавенства 6,4 тысяч, купцоў 3,5 тысяч, мяшчан 291,8 тысяч, сялян 1351,5 тысячы. Паводле веравызнання: праваслаўных - 1402,2 тысяч, старавераў - 23,3 тысяч, католікаў - 50,1 тысяч, пратэстантаў - 6,9 тысяч, іудзеяў - 203,9 тысяч, мусульман - 184 чалавек. Пісьменнага насельніцтва ў Магілёўскай губерні 16,9%, у гарадах 45%. У 1884 годдзе 2 гімназіі, 2 прагімназіі, земляробчае і рамеснае вучылішчы ў Горках, чыгуначнае ў Гомелі.

Губерня ўваходзіла ў Магілёўскую праваслаўную і Магілёўскую каталіцкую епархіі. У канцы 19 стагоддзя налічвалася 804 праваслаўнай царквы, 6 мужчынскіх і 5 жаночых манастыроў, 30 касцёлаў, 2 лютэранскія кірхі, 29 адзінаверскіх цэркваў і стараверскіх малітоўных дамоў, 340 сінагог і яўрэйскіх малітоўных дамоў.

Па тэрыторыі Магілёўскай губерні ў канцы 19 стагоддзя праходзілі чыгункі Маскоўска-Брэсцкая, Лібава-Роменская, Арлоўска-Віцебская, Гомельска-Бранская, пераважалі вінакурныя заводы, сяляне займаліся саматужнымі промысламі.

Паведамленні:

Мои пробабушка Байдукова Ефросинья Петровна 1867гр и прадед Байдуков Трофим Сидорович 1874гр родились в д. Рудня-Цата Могилевской губ, Гомельского уезда. Фамилия возможно у них была Зиновьевские. Если имеются сведения о их родственниках и их передвижении очень прошу сообщить. ... > > >
Здравствуйте! Мой прапрадед Байдуков Трофим Сидорович родился в 1874г в Могилевской губ., Гомелевского уезда, д. Рудня-Цати. Имеются ли у Вас сведения о его родителях и братьях и сестрах; его переезде в Сибирь или в Одессу. Возможно фамилия его была Заинковский. Спасибо большое за помощь.... > > >
Добрый день,Наталья. Возможно я смогу Вам кое-что рассказать.Дело в том, что, как мне кажется, Вы интересуетесь моими родственниками.Мой дед, Горбунов Савелий проживал в деревне Горбель Плисского c/с, а Горбунов Фёдор Савельевич - мой дядя, и он действительно 1911г.р., и погиб в 1945.Если Вас заинтересует моё сообщение, пишите, расскажу что знаю. ... > > >
Добрый день, возможно моя информация ничего вам не даст, но поскольку фамилия похожа, то скажу, что могу. Знаю про мою прабабушку Лисецкую Анну Максимовну. Проживала в д. Туминичи Кохановской волости, Оршанского уезда. Годы жизни 1891-1975. В замужестве Журавлёва. Возможно она была сестрой вашего дела Владимира. Но
это только предположение, т.к. никаких документов не осталось.... > > >
Дзякуй, Сп. Шастоўскі за цікавы рарытэт.... > > >
Хочу узнать что случилось с моими прадедами ШУРМЕЛЕВ АФАНАСИЙ ИВАНОВИЧ и ЧИКУН КУЗЬМА ФЕДОРОВИЧ И КОСТЕЖ КУЗЬМА ИГНАТЬЕВИЧ... > > >
Здравствуйте, мои предки Питуновы из деревни Титенки, Валентина Марковна и Иван. Может кто находил какую нибудь информацию, поделитесь пожалуйста.... > > >
Узнала из архивных документов, что мой двоюродный дед похоронен в братской могиле д.Калиновка,но его фамилии нет по какой-то причине на мемориале, подскажите к кому можно обратиться с просьбой об увековечении его имени? ... > > >
Ищу корни моей семьи. Мой дед Лозбин Василий Иванович 1909г.р родился в г.Днепропетровск,но как он говорил,что его отец родом с Гомельской обл.вроде пропал безвести в 1ую мировую войну. Может кто-то слышал эту фамилию? Спосибо за ответ.... > > >
Мой прадед по материнской линии в 1904 году по Столыпинской реформе переселился вместе с семьей из села Бычаново Бычанского уезда Могилевской губернии в деревню Ташиба Минусинского уезда Енисейской губернии , звали его Силантий Ковалев . Один из его сыновей Федор Силатьевич Ковалев , мой родной дед по матери, уже был женат его жену , мою бабушку , звали Анна . Место переезда из Могилевской губернии угазано в рукописном завещании , написанном прадедом Силантием. Я сам родился в 1956 году в городе Черногоске Красноярского края , ни дедов ни прадедов никого не застал в живых . Остались ли какие-то записи ,может в церковных книгах , об переселенцах Ковалкевых в Енисейскую губернюю в 1904 году ,повере были православные.... > > >

Фотаздымкі

Падбярэззе, сяло

Падбярэззе, сяло З альбому з архіўнымі здымкамі К. Шастоўскі

Замосце, вёска

Замосце, вёска З альбому здымкаў з сучаснымі відамі Петровский Валерий

Высокае, сяло

Высокае, сяло З альбому з архіўнымі здымкамі Виктор Бахарев

Сапяжынка, сяло

Сапяжынка, сяло З альбому з архіўнымі здымкамі Андрей Одинцов

Плутовка, сяло

Плутовка, сяло З альбому здымкаў з сучаснымі відамі Смирнова Нина Федоровна

Кульшицы, сяло

Кульшицы, сяло З альбому з архіўнымі здымкамі Александр Азнагулов

Абольцы (Плябанія), сяло

Абольцы (Плябанія), сяло З альбому з архіўнымі здымкамі Репина Елена Александровна

Рыжычы, засьценак

Рыжычы, засьценак З альбому з архіўнымі здымкамі Алексей Новик

Замошша, вёска

Замошша, вёска З альбому з архіўнымі здымкамі Петровский Валерий

Прозвішчы, зарэгістраваныя ўдзельнікамі

Цагайко дадаў(ла) Татьяна Петрова Гомель, горад (Гомельскі павет)
Жвирблис Роспаш, засьценак (Сенненскі павет)
Копытов Геннадий Викторович дадаў(ла) Александра Горбунова Бялынкавічы, мястэчка (Клімавіцкі павет)
Iвашнёу дадаў(ла) Ольга Климкова Черное Малое, сяло (Магілёўскі павет)
Салодкiна дадаў(ла) Ольга Климкова Черное Малое, сяло (Магілёўскі павет)

Адміністр. прыналежнасць