Магілёўская губерня

Адміністрацыйная прыналежнасць

Гісторыя

Герб Магілёўскай губерні Магілёўская губерня Расійскай Імперыі існавала ў 1772-1919. Адміністрацыйным цэнтрам з’яўляўся горад Магілёў. Губерня была ўтворана пасля першага падзелу Рэчы Паспалітай ў 1772. Уключала Аршанскую, Магілёўскую, Мсціслаўскую і Рагачоўскую правінцыі. У 1777 губерня была падзелена на 12 паветаў: Аршанскі, Бабінавіцкі, Беліцкі, Клімавіцкі, Копыскі, Магілёўскі, Мсціслаўскі, Рагачоўскі, Сенненскі, Старабыхаўскі, Чавускі і Чэрыкаўскі. У 1778 перайменавана ў Магілёўскае намесніцтва, якое ў 1796 было скасавана, а паветы ўвайшлі ў склад Беларускай губерні з цэнтрам у Віцебску.

Адміністрацыйны падзел Магілёўскай губерні на пачатку ХХ ст.

Межы паветаў Магілёўскай губерні, пачатак ХХ ст.

Магілёўская губерня адноўлена ў 1802 у складзе ранейшых 12 паветаў, падзеленых на 39 станаў і 147 валасцей. Межавала на захадзе з Мінскай губерняй, на усходзе – з Смаленскай, на поўдні – з Чарнігаўскай, на поўначы – з Віцебскай губерняй. У 1840 Бабінавіцкі павет быў скасаваны і далучаны да Аршанскага, у 1852 Беліцкі павет перайменаваны ў Гомельскі павет, Старабыхаўскі ў Быхаўскі. У 1861 Копыскі павет быў скасаваны, а яго тэрыторыя падзелена паміж паветамі Сенненскім, Аршанскім і новаствораным Горацкім, да якога таксама была далучана частка Аршанскага павета. З верасня 1917 Магілёўская губерня ў складзе Заходняй вобласці, уваходзіла ў склад БНР, абвешчанай у сакавіку 1918, са студзеня 1919 у БССР, з лютага ў РСФСР. 11.7.1919 Магілёўская губерня скасавана, 9 яе паветаў увайшлі ў Гомельскую губерню, Мсціслаўскі павет перададзены Смаленскай, а Сенненскі - Віцебскай губерні.

Насельніцтва Магілёўскай губерні

У 1865 годдзе царскім указам 37,7 тыс дробнай беларускай шляхты Магілёўскай губерні, т.зв. адзінадворцаў былі далучаны да сялянскага саслоўя. Былая шляхта дзялілася на 2 групы: усходнюю, у якую ў асноўным уваходзіла праваслаўная шляхта (19,5 тыс праваслаўных і 6 тыс католікаў, якія сяліліся над Сожжу), і заходнюю, каталіцкую (10,5 тыс католікаў і 1,7 тыс праваслаўных, якія сяліліся над ракой Друць).

Паводле перапісу 1897 насельніцтва Магілёўскай губерні складала 1 686 700 тысяч чалавек. Паводле саслоўнага падзелу: дваран 27,7 тысяч, духавенства 6,4 тысяч, купцоў 3,5 тысяч, мяшчан 291,8 тысяч, сялян 1351,5 тысячы. Паводле веравызнання: праваслаўных - 1402,2 тысяч, старавераў - 23,3 тысяч, католікаў - 50,1 тысяч, пратэстантаў - 6,9 тысяч, іудзеяў - 203,9 тысяч, мусульман - 184 чалавек. Пісьменнага насельніцтва ў Магілёўскай губерні 16,9%, у гарадах 45%. У 1884 годдзе 2 гімназіі, 2 прагімназіі, земляробчае і рамеснае вучылішчы ў Горках, чыгуначнае ў Гомелі.

Губерня ўваходзіла ў Магілёўскую праваслаўную і Магілёўскую каталіцкую епархіі. У канцы 19 стагоддзя налічвалася 804 праваслаўнай царквы, 6 мужчынскіх і 5 жаночых манастыроў, 30 касцёлаў, 2 лютэранскія кірхі, 29 адзінаверскіх цэркваў і стараверскіх малітоўных дамоў, 340 сінагог і яўрэйскіх малітоўных дамоў.

Па тэрыторыі Магілёўскай губерні ў канцы 19 стагоддзя праходзілі чыгункі Маскоўска-Брэсцкая, Лібава-Роменская, Арлоўска-Віцебская, Гомельска-Бранская, пераважалі вінакурныя заводы, сяляне займаліся саматужнымі промысламі.

Паведамленні:

есть информация по католическим приходам?... > > >
Ранее деревня называлась Березовка.... > > >
Witam,

poszukuję informacji o miejscowości, występującej w 3 pisowniach: Чертёж (ros.), Чарцёж (białorus.) lub Тертеж (nazwa dawna). Miejscowość znajduje się w odległości 52 km na południowy wschód od Bobrujska, w powiecie rohaczewskim, w obwodzie homelskim. Z tej miejscowości pochodzą moi prapradziadkowie - Augustyn i Joanna Zakrzewscy. Znalazłam jedną informację na prywatnej białoruskiej stronie jednak chciałabym znaleźć coś więcej, spis ludności, majątków, cokolwiek... Dowiedziałam się że pobliska parafia katolicka znajdowała się w Antuszach. Czy dysponuje ktoś aktami kościelnymi z tej parafii? Będę bardzo w... > > >
ищу родственников сивцовых... > > >
Мянушка "петрачонкі" магла паходзіць ад беларускага слова Пятрыла - хударлявы статны чалавек, а дакладней - вельмі худы, але статны і жылісты. Дзеяслоў выпятраў - высах, зхудаў.... > > >
Я ищу место захоронения Аникеева Г.Т.. Он погиб 30.09.43 на рубеже Хлыстовка, Бекедово, Бовшево Смоленской обл. Надо посмотреть подробную карту этих мест. В донесении указана деревня Бобово, которой нет. Может быть хутора имели еще и свои местные названия?... > > >
Доброй ночи.Мой прадед Михал Забурский 1885г.рождения до 1939г жил с семьей в Затишье.Девичья фамилия пробабки Жиготская,в документах записана как Просковья.Но вот деревенское прозвище у детей было "петрачёнки"- явно от женского польского имени Петра. Дед говорил что фамилия польская, а документального подтверждения тоже нет.... > > >
Добрый день! Сохранились фрагменты строений - на фото кирпич и несколько камней. И это все уже поросло лесом. Предыдущий раз я там был 18 лет назад. Так вот тогда перед выходом из леса к деревни, если идти от Кульшич, был ручей, через который было не проехать. На этот раз оставил машину возле линии 750 КВ ( это сразу за бывшей деревней Кульшичи в сторону Бовок) и дальше пешком - километров 6.Дорога от этого места с большими лужами и я не рискнул на этот раз ехать,потому-что прошлый раз серьезно забуксовал. Предварительно вбил в навигацию конечную точку - помнил, где было кладбище - у меня там похоронен родной дядя. Идти нужно до перекрестка Кульшичи-Бовки и Хотище-Иванищивичи, но его нужно знать. Далее налево к Хотище. С этого места хорошая дорога идет на Бовки. Здесь важно откуда вы буд... > > >
Я смотрю по снимкам , там только лес и кладбище. Никогда там не был. Как дорога ? На джипе лучше ехать?Через кульшичи?... > > >
Родственники вроде до сих пор там проживают... > > >

Фотаздымкі

Вылев, сяло

Вылев, сяло З альбому здымкаў з сучаснымі відамі Ирина Голухина

Каравяк, вёска

Каравяк, вёска З альбому з архіўнымі здымкамі Гудына Александра Максимовна (Васильевна)

Хоминка, сяло

Хоминка, сяло З альбому здымкаў з сучаснымі відамі Ксения Хоменкова

Хотище, хутар

Хотище, хутар З альбому здымкаў з сучаснымі відамі Александр Баранов

Старая Белица, маёнтак

Старая Белица, маёнтак З альбому з архіўнымі здымкамі Ирина Голухина

Раманава, маёнтак

Раманава, маёнтак З альбому з архіўнымі здымкамі Дейникина Лариса

Старая Белица, сяло

Старая Белица, сяло З альбому з архіўнымі здымкамі Ирина Голухина

Шарыпы, сяло

Шарыпы, сяло З альбому з архіўнымі здымкамі Ирина Голухина

Головенчицы, сяло

Головенчицы, сяло З альбому з архіўнымі здымкамі Ирина Голухина

Прозвішчы, зарэгістраваныя ўдзельнікамі

колпакова Кварцяны, вёска (Чавускі павет)
Каюкова Гастынічы, вёска (Сенненскі павет)
Худына дадаў(ла) Гудына Дубровна, двор (Горацкі павет)
Худына Каравяк, вёска (Горацкі павет)
Гайман Душки, фальварак (Горацкі павет)
Гайман Душкі, вёска (Горацкі павет)
Мария Блинова Залаззе, вёска (Магілёўскі павет)
Мария Блинова Нарки, вёска (Чэрыкаўскі павет)
Ласуноў дадаў(ла) Александр Халупин Долгий Мох, сяло (Быхаўскі павет)
Праплёткiн дадаў(ла) Александр Халупин Долгий Мох, сяло (Быхаўскі павет)
Дзячкоў дадаў(ла) Александр Халупин Долгий Мох, сяло (Быхаўскі павет)
Д'ячкоў дадаў(ла) Халупин Долгий Мох, сяло (Быхаўскі павет)
Халупин Долгий Мох, сяло (Быхаўскі павет)