Магілёўская губерня

Адміністрацыйная прыналежнасць

Гісторыя

Герб Магілёўскай губерні Магілёўская губерня Расійскай Імперыі існавала ў 1772-1919. Адміністрацыйным цэнтрам з’яўляўся горад Магілёў. Губерня была ўтворана пасля першага падзелу Рэчы Паспалітай ў 1772. Уключала Аршанскую, Магілёўскую, Мсціслаўскую і Рагачоўскую правінцыі. У 1777 губерня была падзелена на 12 паветаў: Аршанскі, Бабінавіцкі, Беліцкі, Клімавіцкі, Копыскі, Магілёўскі, Мсціслаўскі, Рагачоўскі, Сенненскі, Старабыхаўскі, Чавускі і Чэрыкаўскі. У 1778 перайменавана ў Магілёўскае намесніцтва, якое ў 1796 было скасавана, а паветы ўвайшлі ў склад Беларускай губерні з цэнтрам у Віцебску.

Адміністрацыйны падзел Магілёўскай губерні на пачатку ХХ ст.

Межы паветаў Магілёўскай губерні, пачатак ХХ ст.

Магілёўская губерня адноўлена ў 1802 у складзе ранейшых 12 паветаў, падзеленых на 39 станаў і 147 валасцей. Межавала на захадзе з Мінскай губерняй, на усходзе – з Смаленскай, на поўдні – з Чарнігаўскай, на поўначы – з Віцебскай губерняй. У 1840 Бабінавіцкі павет быў скасаваны і далучаны да Аршанскага, у 1852 Беліцкі павет перайменаваны ў Гомельскі павет, Старабыхаўскі ў Быхаўскі. У 1861 Копыскі павет быў скасаваны, а яго тэрыторыя падзелена паміж паветамі Сенненскім, Аршанскім і новаствораным Горацкім, да якога таксама была далучана частка Аршанскага павета. З верасня 1917 Магілёўская губерня ў складзе Заходняй вобласці, уваходзіла ў склад БНР, абвешчанай у сакавіку 1918, са студзеня 1919 у БССР, з лютага ў РСФСР. 11.7.1919 Магілёўская губерня скасавана, 9 яе паветаў увайшлі ў Гомельскую губерню, Мсціслаўскі павет перададзены Смаленскай, а Сенненскі - Віцебскай губерні.

Насельніцтва Магілёўскай губерні

У 1865 годдзе царскім указам 37,7 тыс дробнай беларускай шляхты Магілёўскай губерні, т.зв. адзінадворцаў былі далучаны да сялянскага саслоўя. Былая шляхта дзялілася на 2 групы: усходнюю, у якую ў асноўным уваходзіла праваслаўная шляхта (19,5 тыс праваслаўных і 6 тыс католікаў, якія сяліліся над Сожжу), і заходнюю, каталіцкую (10,5 тыс католікаў і 1,7 тыс праваслаўных, якія сяліліся над ракой Друць).

Паводле перапісу 1897 насельніцтва Магілёўскай губерні складала 1 686 700 тысяч чалавек. Паводле саслоўнага падзелу: дваран 27,7 тысяч, духавенства 6,4 тысяч, купцоў 3,5 тысяч, мяшчан 291,8 тысяч, сялян 1351,5 тысячы. Паводле веравызнання: праваслаўных - 1402,2 тысяч, старавераў - 23,3 тысяч, католікаў - 50,1 тысяч, пратэстантаў - 6,9 тысяч, іудзеяў - 203,9 тысяч, мусульман - 184 чалавек. Пісьменнага насельніцтва ў Магілёўскай губерні 16,9%, у гарадах 45%. У 1884 годдзе 2 гімназіі, 2 прагімназіі, земляробчае і рамеснае вучылішчы ў Горках, чыгуначнае ў Гомелі.

Губерня ўваходзіла ў Магілёўскую праваслаўную і Магілёўскую каталіцкую епархіі. У канцы 19 стагоддзя налічвалася 804 праваслаўнай царквы, 6 мужчынскіх і 5 жаночых манастыроў, 30 касцёлаў, 2 лютэранскія кірхі, 29 адзінаверскіх цэркваў і стараверскіх малітоўных дамоў, 340 сінагог і яўрэйскіх малітоўных дамоў.

Па тэрыторыі Магілёўскай губерні ў канцы 19 стагоддзя праходзілі чыгункі Маскоўска-Брэсцкая, Лібава-Роменская, Арлоўска-Віцебская, Гомельска-Бранская, пераважалі вінакурныя заводы, сяляне займаліся саматужнымі промысламі.

Паведамленні:

Разыскиваю родственников своего отца (Думбар Евгений Яковлевия, 18-02-1918, г.Ветка - 28-10-1981, Моск. обл., участник Великой Отечественной войны 1941-1945) и деда (Думбар Яков Иванович <Францевич>, умер около 1967 г., г. Ветка, участник Русско-Японской войны 1904-1905), сестра отца - Ремизонова (по мужу) Раиса Яковлевна, её сын Александр Ремизонов (род. примерно в начале 1960-х) - приблизительность дат - из-за утери многих документов... > > >
Для Марины Ивановской.
Что хотели узнать? Наши родственники тоже жили в Деревне Лапени до войны.... > > >
В перестроечные годы первым секретарем Красноярского крайкома КПСС был Олег Семенович Шенин . Потом был в ЦК , участвовал в ГКЧП . Его дед Никита Пименович Барсуков ( брат моего прадеда ) переселился в Сибирь из Кульшичей Пропойской волости в 1908 году . Их тогда три брата с семьями приехали в Большемуртинскую волость Енисейской губернии . Один , Иван , обратно в Белоруссию вскоре вернулся .... > > >
В середине 19 в. ( и раньше) это был фольварок, принадлежавший Милошам. Там жили в том числе мои предки по линии Шукайло.... > > >
Здравствуйте, а можно узнать о моей бабушке Шварц-Закалинской Вере Васильевне рождённой в Посохово в 1922 году 3 марта? С уважением Евгений... > > >
Добрый день. И меня интересует Ходунь, ищу информацию по линии Василия и его жены Лукерьи Марченко. Буду рада пообщаться... > > >
Ищу информацию о своем прадеде Гизунов Иван и его родне. Работал в сельсовете Носовичей Добрушского райога перед ВОВ. Был репрессирован, прошел всю войну, погиб в июне 1945 в лесах Прибалтики. ... > > >
Ищу захоронение деда во время войны погибшего 02.05.1942года Это Граков Афанасий Пантелеевич с деревни Нерядовка Краснопольского района 1898года рождения! Знаю что занесён в книгу памяти страница 348 погиб в городе Волхов Ленинградской области! Помогите определить место захоронения!? ... > > >
Кто был хозяином имения в 1900-1916гг... > > >
Добрый вечер!
Прошу Вашей помощи в поиске информации о моем дедушке Кроль Симон 1888 года рождения, воевал в 1 Мировую в 160 пехотном полку. Указал место рождения: м. Круглое, Круглянской волости.
С уважением,
Олег Кроль... > > >

Фотаздымкі

Вылев, сяло

Вылев, сяло З альбому з архіўнымі здымкамі Limazo

Ахремово, вёска

Ахремово, вёска З альбому з архіўнымі здымкамі Дмитрий Грук

Ахремово, вёска

Ахремово, вёска З альбому здымкаў з сучаснымі відамі Дмитрий Грук

Заполье, сяло

Заполье, сяло З альбому здымкаў з сучаснымі відамі Уладзімір Каралёў

Осечено, фальварак

Осечено, фальварак З альбому здымкаў з сучаснымі відамі Aliaksandr

Дрибин, мястэчка

Дрибин, мястэчка З альбому здымкаў з сучаснымі відамі Шутова Елена Ивановна

Галавічы, сяло

Галавічы, сяло З альбому здымкаў з сучаснымі відамі Шутова Елена Ивановна

Сармацк, фальварак

Сармацк, фальварак З альбому здымкаў з сучаснымі відамі Марина Шарай

Бастеновичи, сяло

Бастеновичи, сяло З альбому здымкаў з сучаснымі відамі Ольга Василькова