Магілёўская губерня

Гісторыя

Герб Магілёўскай губерні Магілёўская губерня Расійскай Імперыі існавала ў 1772-1919. Адміністрацыйным цэнтрам з’яўляўся горад Магілёў. Губерня была ўтворана пасля першага падзелу Рэчы Паспалітай ў 1772. Уключала Аршанскую, Магілёўскую, Мсціслаўскую і Рагачоўскую правінцыі. У 1777 губерня была падзелена на 12 паветаў: Аршанскі, Бабінавіцкі, Беліцкі, Клімавіцкі, Копыскі, Магілёўскі, Мсціслаўскі, Рагачоўскі, Сенненскі, Старабыхаўскі, Чавускі і Чэрыкаўскі. У 1778 перайменавана ў Магілёўскае намесніцтва, якое ў 1796 было скасавана, а паветы ўвайшлі ў склад Беларускай губерні з цэнтрам у Віцебску.

Адміністрацыйны падзел Магілёўскай губерні на пачатку ХХ ст.

Межы паветаў Магілёўскай губерні, пачатак ХХ ст.

Магілёўская губерня адноўлена ў 1802 у складзе ранейшых 12 паветаў, падзеленых на 39 станаў і 147 валасцей. Межавала на захадзе з Мінскай губерняй, на усходзе – з Смаленскай, на поўдні – з Чарнігаўскай, на поўначы – з Віцебскай губерняй. У 1840 Бабінавіцкі павет быў скасаваны і далучаны да Аршанскага, у 1852 Беліцкі павет перайменаваны ў Гомельскі павет, Старабыхаўскі ў Быхаўскі. У 1861 Копыскі павет быў скасаваны, а яго тэрыторыя падзелена паміж паветамі Сенненскім, Аршанскім і новаствораным Горацкім, да якога таксама была далучана частка Аршанскага павета. З верасня 1917 Магілёўская губерня ў складзе Заходняй вобласці, уваходзіла ў склад БНР, абвешчанай у сакавіку 1918, са студзеня 1919 у БССР, з лютага ў РСФСР. 11.7.1919 Магілёўская губерня скасавана, 9 яе паветаў увайшлі ў Гомельскую губерню, Мсціслаўскі павет перададзены Смаленскай, а Сенненскі - Віцебскай губерні.

Насельніцтва Магілёўскай губерні

У 1865 годдзе царскім указам 37,7 тыс дробнай беларускай шляхты Магілёўскай губерні, т.зв. адзінадворцаў былі далучаны да сялянскага саслоўя. Былая шляхта дзялілася на 2 групы: усходнюю, у якую ў асноўным уваходзіла праваслаўная шляхта (19,5 тыс праваслаўных і 6 тыс католікаў, якія сяліліся над Сожжу), і заходнюю, каталіцкую (10,5 тыс католікаў і 1,7 тыс праваслаўных, якія сяліліся над ракой Друць).

Паводле перапісу 1897 насельніцтва Магілёўскай губерні складала 1 686 700 тысяч чалавек. Паводле саслоўнага падзелу: дваран 27,7 тысяч, духавенства 6,4 тысяч, купцоў 3,5 тысяч, мяшчан 291,8 тысяч, сялян 1351,5 тысячы. Паводле веравызнання: праваслаўных - 1402,2 тысяч, старавераў - 23,3 тысяч, католікаў - 50,1 тысяч, пратэстантаў - 6,9 тысяч, іудзеяў - 203,9 тысяч, мусульман - 184 чалавек. Пісьменнага насельніцтва ў Магілёўскай губерні 16,9%, у гарадах 45%. У 1884 годдзе 2 гімназіі, 2 прагімназіі, земляробчае і рамеснае вучылішчы ў Горках, чыгуначнае ў Гомелі.

Губерня ўваходзіла ў Магілёўскую праваслаўную і Магілёўскую каталіцкую епархіі. У канцы 19 стагоддзя налічвалася 804 праваслаўнай царквы, 6 мужчынскіх і 5 жаночых манастыроў, 30 касцёлаў, 2 лютэранскія кірхі, 29 адзінаверскіх цэркваў і стараверскіх малітоўных дамоў, 340 сінагог і яўрэйскіх малітоўных дамоў.

Па тэрыторыі Магілёўскай губерні ў канцы 19 стагоддзя праходзілі чыгункі Маскоўска-Брэсцкая, Лібава-Роменская, Арлоўска-Віцебская, Гомельска-Бранская, пераважалі вінакурныя заводы, сяляне займаліся саматужнымі промысламі.

Паведамленні:

здравствуйте,очень хотелось бы найти сведения о моих бабушках и дедушках,мои родители жили в д.ильинка могилевского уезда мать Прокопенко анна ивановна 08/06/1908 и отец грищенок иван федорович 05/06/1903,известно что один из дедушек был почтовым курьером и у него были черные вороные лошади за что их и прозвали шпаки,но он был убит и жили вроде бы в д.сеньково или присно,эта вся информация которая имеется,заранее благодарна за любую информацию с ув,Лидия ... > > >
Кто был основателем деревни Ельковщина,Круглянский р-н, Могилёвская область.Фамилии?... > > >
Looking for information about my mother born 08.12.1926 Morozowka ... > > >
Уважаемые земляки. Ищу информацию о Ворониных, выходцах из Сысоево Баевской (позднее Романовской) волости Горецкого уезда Могилёвской губернии. Мой родной дед из Сысоево - Воронин Иван Евсеевич 1900 (1904) года рождения. Имел сестёр: Евдокию (Дуню), Марфу, Наталью и др. братьев: Петра и ещё 2 других, которые оставались после войны жить в Белоруссии Возможно в Сысоево.... > > >
Ищу информацию о семье Командирова Давида Павловича 1896 г.р., рожденного в Усушке.... > > >
Ищу фото или данные с книги памяти на моего деда , захороненного в братской могиле Витебской области, Лиозненского района, деревня Черноручье- Радькин Александр Степанович 1914- 07.11.43. Рядовой 158 стрелковый полк. Интересует фото братской могилы и дата рождения.... > > >
Ищу сведения о своем деде Демидове Фроле Филипповиче. До войны проживал в .Городня Могилевской области, в 1941 году был призван на фронт, пропал без вести.... > > >
Здравствуйте, извинните пожалуйста, что пишу Вам в этом диалоге. Но пока не разобралась в этом сайте. Увидела Вашу фамилию. Я разыскиваю хоть какую-нибудь информацию о Лихановых из Оршанского уезда. Мой прадед Лиханов Малах Трофимович 1904 г.р. Его отец Трофим Семёнович приблизительно в 1909 году купили пустошь Холмы в Бельском уезде Смоленской губернии, они новопоселенцы. Знаю что они из Могилёвской губернии, возможно Оршанский уезд. Знаю только об этих двоих. МОжет родственники остались в могилёвской губернии, братья? Ищу хоть какие-то "зацепочки".... > > >
Ищем Мазневых: Мирона Т., дети которого: Марина 1899г.р., Елена 1903г.р., Петр 1907г.р., Михаил 1910г.р., Иван 1912г.р., Дмитрий 1912г.р., Надежда 1914г.р. и Василий также проживали с родителями и после революции 1917г.
Желательна также информация о их более ранних предках ... > > >
Разыскиваю Василевского Климентия. Он с семьей был сослан в Сибирь перед войной после раскулачивания.... > > >

Фотаздымкі

Дудичи, сяло

Дудичи, сяло З альбому з архіўнымі здымкамі Дмитрий Тихий

Огородня Кузьминичская, сяло

Огородня Кузьминичская, сяло З альбому з архіўнымі здымкамі Ирина Голухина

Огородня Гомельская, слабада

Огородня Гомельская, слабада З альбому здымкаў з сучаснымі відамі Ирина Голухина

Мокрае, сяло

Мокрае, сяло З альбому з архіўнымі здымкамі Пащенко

Старый Крупец, сяло

Старый Крупец, сяло З альбому здымкаў з сучаснымі відамі Ирина Голухина

Радомль, сяло

Радомль, сяло З альбому здымкаў з сучаснымі відамі Ирина Голухина

Вейна, царкоўны пагост

Вейна, царкоўны пагост З альбому здымкаў з сучаснымі відамі Ирина Голухина

Князевка, вёска

Князевка, вёска З альбому здымкаў з сучаснымі відамі Ирина Голухина

Корма, сяло

Корма, сяло З альбому здымкаў з сучаснымі відамі Ирина Голухина

Прозвішчы, зарэгістраваныя ўдзельнікамі

Gombolevskaya Чигляи, вёска (Аршанскі павет)
Кривцова Смолка, вёска (Чавускі павет)
Раманоўскі дадаў(ла) Алла Анкудович Шийка, сяло (Сенненскі павет)
Ксяндзоў дадаў(ла) Алла Анкудович Шийка, сяло (Сенненскі павет)
Ірына ГалухIна Перерост, сяло (Гомельскі павет)
Цагайко(Цагойка) дадаў(ла) Татьяна Петрова Гомель, горад (Гомельскі павет)
Жвирблис Роспаш, засьценак (Сенненскі павет)
Копытов Геннадий Викторович дадаў(ла) Александра Горбунова Бялынкавічы, мястэчка (Клімавіцкі павет)
Iвашнёу дадаў(ла) Ольга Климкова Черное Малое, сяло (Магілёўскі павет)
Салодкiна дадаў(ла) Ольга Климкова Черное Малое, сяло (Магілёўскі павет)

Адміністр. прыналежнасць