Віцебская губерня

Адміністрацыйная прыналежнасць

Гісторыя

Герб Віцебскай губерні Віцебская губерня існавала ў 1802-1924. Адміністрацыйны цэнтр - горад Віцебск. Пасля 1-га падзелу Рэчы Паспалітай (1772 год) большая частка Віцебскага і Полацкага ваяводстваў ВКЛ была далучана да Расійскай імперыі. Спачатку абшар уваходзіў у Пскоўскую губерню, а з 1776 ва ўтвораную Полацкую губерню (у 1778-1796 гадах - Полацкае намесніцтва). Пасля 2-га падзелу Рэчы Паспалітай (1793 год) з новадалучаных тэрыторый былога Полацкага ваяводства быў утвораны Лепельскі павет. У 1796 годзе Полацкае і Магілёўскае намесніцтвы былі аб’яднаны ў Беларускую губерню, якая была скасавана 27.2.1802, а яе тэрыторыя падзелена на Віцебскую і Магілёўскую губерні. Віцебская губерня падзялялася на 12 паветаў: Веліжскі, Віцебскі, Гарадоцкі, Дзвінскі, Дрысенскі, Лепельскі, Люцынскі, Невельскі, Полацкі, Рэжыцкі, Себежскі і Суражскі (скасаваны ў 1866, яго тэрыторыя падзелена паміж Веліжскім, Віцебскім і Гарадоцкім паветамі).

Адміністрацыйны падзел Віцебскай губерні на пачатку ХХ ст.

Межы паветаў Віцебскай губерні, пачатак ХХ ст.

У 1917-19 Віцебская губерня ўваходзіла ў склад розных адміністрацыйных утварэнняў (Заходняя вобласць, Заходняя камуна), напрыканцы была далучана да РСФСР. У ліпені 1919 у Віцебскую губерню перададзены Сенненскі павет Магілёўскай губерні, у лістападзе 1920 - Аршанскі павет Гомельскай губерні (новаўтворанай адміністрацыйнай адзінкі з паветаў скасаванай Магілёўскай губерні). Паводле дагавора РСФСР з Латвіяй у 1920 годзе Дзвінскі, Люцынскі і Рэжыцкі паветы адышлі да Латвіі. У лютым 1923 скасаваны Гарадоцкі, Дрысенскі і Сенненскі паветы; Лепельскі павет перайменаваны ў Бачэйкаўскі. Віцебская губерня была скасавана 10.3.1924. Віцебскі, Гарадоцкі, Дрысенскі, Лепельскі, Полацкі, Сенненскі, Суражскі паветы ўвайшлі ў склад БССР, а Веліжскі, Невельскі, Себежскі - у склад Пскоўскай губерні РСФСР.

Насельніцтва Віцебскай губерні

Паводле перапісу 1897 насельніцтва губерні складала 1486,2 тыс. чалавек. Паводле саслоўнага падзелу: дваран - 30 509, святароў і членаў іх сем'яў - 4216, купцоў і членаў іх сем'яў - 5236, мяшчан - 277 574, сялян - 1 164 444. Паводле веравызнання: праваслаўных 825 524, католікаў 356 939, іудзеяў 175 586, старавераў 82 968, лютэран 46 139. Беларусаў - 788 599 чалавек. У 1914 годзе у Віцебскай губерні налічвалася 666 цэркваў (глядзі спіс праваслаўных прыходаў Віцебскай і Полацкай епархіі на 1906 год), 149 касцёлаў, 53 сінагогі, 262 яўрэйскіх і 81 стараверскіх малітоўных дамоў, 14 кірхаў.

У 1848 у Віцебскай губерні сярод навучальных устаноў - полацкі кадэцкі корпус, 2 гімназіі, семінарыя, 6 павятовых вучылішчаў, 10 прыходскіх і 10 сельскіх вучылішчаў, 6 прыватных жаночых пансіёнаў. У 1914 годзе - 228 навучальных устаноў (гімназіі, прагімназіі, рэальныя вучылішчы, семінарыі і інш.), 1814 народных вучылішчаў, 365 царкоўна-прыходскіх школ і 57 школ пісьменнасці.

Па тэрыторыі губерні праходзілі Арлоўска-Віцебская, Рыга-Дынабургская, Дынабургска-Віцебская чыгункі і Віцебска-Веліжскі, Віцебска-Лепельскі, Невельска-Велікалуцкі, Веліжска-Смаленскі паштовыя тракты. Акрамя павятовых гарадоў існавалі 42 мястэчкі. Да канца ХІХ стагоддзя прамысловасць у Віцебскай губерні была развіта слаба, пераважалі вінакурныя заводы; былі пашыраны лясныя промыслы - высечка лесу на продаж, гонка дзёгцю і інш.

Паведамленні:

Из этой деревни родом мой прадед Пётр Николаевич Чумак. ... > > >
Интересует вся, имеющаяся информация о деревне Косарево Бононской волости, Полоцкого уезда, Витебской губернии. ... > > >
Ищу о деревне лакуши... > > >
День добрый. Интересует: дер. Море в составе Селищанской волости Городокского уезда. Деревня принадлежала Долгопольскому сельскому обществу. Местонахождение сей деревни на карте.... > > >
Добрый день. Я живу в России, в Сибири (г.Новосибирск), и ищу данные о своём прадеде. Он с семьёй жил в деревне Салатки Полоцкого уезда Витебской губернии.

Мне очень нужна информация о административно-территориальной принадлежности местности в составе Российской империи, и название православного прихода (приходов), к которому относилась деревня Салатки в начале ХХ века, но у меня нет 10-ти белорусских рублей. В России их мало у кого можно найти.

Скажите как мне получить эту информацию?... > > >
Ищу информацию о деревне Петраково в начале 19 века (период 1900год). Мой дедушка родился в деревне Петраково. Он был внебрачным сыном польского князя и белорусской крестьянки. Меня интересует, как можно узнать, кто проживал на территории этой деревни в начале 19 века? Где можно найти эту информацию?Заранее спасибо за помощь!... > > >
Мои предки по материнской линии родились в деревне Абудворица: Сковорода Феодора Васильевна 1892 года рождения, Евдокия Васильевна 1890 года рождения, Прохор Васильевич (не знаю точный год рождения) Прохор Васильевич мой дед, его жена Дарья Герасимовна Сковорода 1880 года рожденияв. в девичестве Панфилёнок. Мой прадед Василий Сковорода, его жену звали Фёкла.
Сведения о месте и года рождения я нашла в архиве ЦГИА СПб.... > > >
Здравствуйте. Хочу найти корни фамилии Герман. Узнали, что они из этого села. Буду рада любой информации. ... > > >
folwark Kresławka należał do rodziny łapinych (luteranie). Dane na 1906 r.... > > >
Ищу родственников,знакомых семьи Ниворожкиных. Я -внук Менделя Ниворожкина, проживавшего в местечке Яновичи до 1915 года (примерно) и переехавшего в город Ростов-на-Дону с семьей. Похоронен на еврейском кладбище города Ростова-на -Дону в 1922 году. Был женат на Фене Сладкевич родом из Суржи. Мой телефон +7 (918) 559 05 42... > > >

Фотаздымкі

Войтава, вёска

Войтава, вёска З альбому здымкаў з сучаснымі відамі Ольга Лисовская

Краўцы, вёска

Краўцы, вёска З альбому з архіўнымі здымкамі Ольга Лисовская

Поповка, вёска

Поповка, вёска З альбому з архіўнымі здымкамі Tamara Marsti

Валынцы, мястэчка

Валынцы, мястэчка З альбому здымкаў з сучаснымі відамі Ольга Лисовская

Березно, фальварак

Березно, фальварак З альбому з архіўнымі здымкамі Игорь Логунов

Слабодка, сяло

Слабодка, сяло З альбому здымкаў з сучаснымі відамі Иван Бай

Свяча, сяло

Свяча, сяло З альбому здымкаў з сучаснымі відамі Иван Бай

Бачэйкава, мястэчка

Бачэйкава, мястэчка З альбому здымкаў з сучаснымі відамі Иван Бай

Сястронкі, маёнтак

Сястронкі, маёнтак З альбому здымкаў з сучаснымі відамі Иван Бай

Прозвішчы, зарэгістраваныя ўдзельнікамі

Mordasewicz Клецки II, вёска (Віцебскі павет)
Marsti Поповка, вёска (Лепельскі павет)
Мария Блинова Гуркі, вёска (Гарадоцкі павет)
Мария Блинова Люци, вёска (Дрысенскі павет)
Мария Блинова Балбекі, вёска (Гарадоцкі павет)