Віцебская губерня

Адміністрацыйная прыналежнасць

Гісторыя

Герб Віцебскай губерні Віцебская губерня існавала ў 1802-1924. Адміністрацыйны цэнтр - горад Віцебск. Пасля 1-га падзелу Рэчы Паспалітай (1772 год) большая частка Віцебскага і Полацкага ваяводстваў ВКЛ была далучана да Расійскай імперыі. Спачатку абшар уваходзіў у Пскоўскую губерню, а з 1776 ва ўтвораную Полацкую губерню (у 1778-1796 гадах - Полацкае намесніцтва). Пасля 2-га падзелу Рэчы Паспалітай (1793 год) з новадалучаных тэрыторый былога Полацкага ваяводства быў утвораны Лепельскі павет. У 1796 годзе Полацкае і Магілёўскае намесніцтвы былі аб’яднаны ў Беларускую губерню, якая была скасавана 27.2.1802, а яе тэрыторыя падзелена на Віцебскую і Магілёўскую губерні. Віцебская губерня падзялялася на 12 паветаў: Веліжскі, Віцебскі, Гарадоцкі, Дзвінскі, Дрысенскі, Лепельскі, Люцынскі, Невельскі, Полацкі, Рэжыцкі, Себежскі і Суражскі (скасаваны ў 1866, яго тэрыторыя падзелена паміж Веліжскім, Віцебскім і Гарадоцкім паветамі).

Адміністрацыйны падзел Віцебскай губерні на пачатку ХХ ст.

Межы паветаў Віцебскай губерні, пачатак ХХ ст.

У 1917-19 Віцебская губерня ўваходзіла ў склад розных адміністрацыйных утварэнняў (Заходняя вобласць, Заходняя камуна), напрыканцы была далучана да РСФСР. У ліпені 1919 у Віцебскую губерню перададзены Сенненскі павет Магілёўскай губерні, у лістападзе 1920 - Аршанскі павет Гомельскай губерні (новаўтворанай адміністрацыйнай адзінкі з паветаў скасаванай Магілёўскай губерні). Паводле дагавора РСФСР з Латвіяй у 1920 годзе Дзвінскі, Люцынскі і Рэжыцкі паветы адышлі да Латвіі. У лютым 1923 скасаваны Гарадоцкі, Дрысенскі і Сенненскі паветы; Лепельскі павет перайменаваны ў Бачэйкаўскі. Віцебская губерня была скасавана 10.3.1924. Віцебскі, Гарадоцкі, Дрысенскі, Лепельскі, Полацкі, Сенненскі, Суражскі паветы ўвайшлі ў склад БССР, а Веліжскі, Невельскі, Себежскі - у склад Пскоўскай губерні РСФСР.

Насельніцтва Віцебскай губерні

Паводле перапісу 1897 насельніцтва губерні складала 1486,2 тыс. чалавек. Паводле саслоўнага падзелу: дваран - 30 509, святароў і членаў іх сем'яў - 4216, купцоў і членаў іх сем'яў - 5236, мяшчан - 277 574, сялян - 1 164 444. Паводле веравызнання: праваслаўных 825 524, католікаў 356 939, іудзеяў 175 586, старавераў 82 968, лютэран 46 139. Беларусаў - 788 599 чалавек. У 1914 годзе у Віцебскай губерні налічвалася 666 цэркваў (глядзі спіс праваслаўных прыходаў Віцебскай і Полацкай епархіі на 1906 год), 149 касцёлаў, 53 сінагогі, 262 яўрэйскіх і 81 стараверскіх малітоўных дамоў, 14 кірхаў.

У 1848 у Віцебскай губерні сярод навучальных устаноў - полацкі кадэцкі корпус, 2 гімназіі, семінарыя, 6 павятовых вучылішчаў, 10 прыходскіх і 10 сельскіх вучылішчаў, 6 прыватных жаночых пансіёнаў. У 1914 годзе - 228 навучальных устаноў (гімназіі, прагімназіі, рэальныя вучылішчы, семінарыі і інш.), 1814 народных вучылішчаў, 365 царкоўна-прыходскіх школ і 57 школ пісьменнасці.

Па тэрыторыі губерні праходзілі Арлоўска-Віцебская, Рыга-Дынабургская, Дынабургска-Віцебская чыгункі і Віцебска-Веліжскі, Віцебска-Лепельскі, Невельска-Велікалуцкі, Веліжска-Смаленскі паштовыя тракты. Акрамя павятовых гарадоў існавалі 42 мястэчкі. Да канца ХІХ стагоддзя прамысловасць у Віцебскай губерні была развіта слаба, пераважалі вінакурныя заводы; былі пашыраны лясныя промыслы - высечка лесу на продаж, гонка дзёгцю і інш.

Паведамленні:

Краевед деревни Покровской, Гатчинского района, Ленинградской области для целей военно-патриотической работы к празднованию 310 годовщины деревни 16 декабря (ст.стиль) или 2 января
разыскивает историю родственников Иванова (Морозова) Геннадия Федоровича - бывшего директора совхоза Красная Славянка, далее начальника управления сельского хозяйства Ленинградской области,
кандидата технических наук, 14.10.1942г. Интерес представляет его отец Федор Иванов (Морозов) пропавший без вести при ведении партизанской войны на территории Белоруссии.
Возможно:
ИВАНОВ ФЕДОР ИВАНОВИЧ 1902 1944 рядовой
ИВАНОВ ФЕДОР НИКОЛАЕВИЧ 1899 1944 рядовой
ИВАНОВ ФЕДОР НИКОЛАЕВИЧ 1924 09.02.1944 сержант д.Волково
МОРОЗОВ ФЕДОР ИВАНОВИЧ 1910 1944 зв.неизв.
... > > >
Здравствуйте! Хочу узнать про историю моего рода. Дед - Юшковский Пётр Иванович (15.01.1903) родился в Щеткино Велижского района и бабушка-Стасеева(Стасевич) Наталья Константиновна (25.08.1910)селение Честое Городокского района были мужем и женой. У них была дочь: Лариса и сын Ольгерт(Ольгерд).Семья была раскулачена. Дед был осуждён. Бабушка с дочерью Ларисой в годы ВОВ в Витебске были захвачены и отправлены в концлагерь на территории Литвы-Латвии. Какой имели статус в обществе,кто по национальности и вероисповеданию. Буду благодарна любой информации
Юшковская... > > >
Здравствуйте Лариса, на памятнике в дер. Казаково нет фамилий погибших, только указано, что что с апреля 1942 года по октябрь в активной обороне стоял отряд Г. С. Курмелева 1-й Белорусской партизанской бригады... > > >
Моя бабка Голикова (в девичестве Щербик) Христинья Ивановна родом из дер. Немирово (отец - Иван Стефанович, мать - Евдокия В.). В 1929 г. вместе с мужем и маленькой дочкой (моей матерью) переселилась в Сибирь. Возможно, в Белоруссии остались какие-то родственники.... > > >
Ищу список жителей деревни Шестерни Ушачского района, сожженных фашистами во время войны. Буду благодарен за любую информацию.... > > >
Здравствуйте. Мой прадед родился в д. Юркова Стена. 1918 году. Жил с дядей Тухта Андреем
Филипповичем (1899-1937. Расстрелян 1937 ст.68 (агент польской разведки) Реабилитирован 1959 году. Прадеда в 1941 забрали в плен, как гражданского на работы в Германию. В 1945 он был освобождён ВС США и направлен в Данию, позже на урал тогда ещё в ПГТ Богданович, работать на огнеупорном заводе. Ищу родственников Андрея Филипповича.... > > >
Лаппо/Красовицкий... > > >
Добрый день. Мой дед Клопов Иван Иванович родом из села Долгий мост Красноярского края. Знаю, что мои предки были переселенцами в Сибирь из Витебской губернии. И похоже я теперь знаю о происхождении моей фамилии)... > > >
Ищу сведения о предках и родственниках. Мой дед по материнской линии Голиков (прежняя фамилия Голик) Николай Викентьевич родился в 1897 г. в дер. Шестерни. У него было два брата - Иван и Гаврила, а также сестра, кажется Дарья (погибла вместе с мужем во время войны). В 1929 г. дед с женой и дочкой переселился в Сибирь, туда же выехали его братья. ... > > >
Здравствуйте! Подскажите где находилась д.Никифоровцы... > > >

Фотаздымкі

Боркавічы, маёнтак

Боркавічы, маёнтак З альбому здымкаў з сучаснымі відамі Иван Бай

Дзёрнавічы, сяло

Дзёрнавічы, сяло З альбому здымкаў з сучаснымі відамі Иван Бай

Магеры, вёска

Магеры, вёска З альбому здымкаў з сучаснымі відамі Иван Бай

Мікалаева, мястэчка

Мікалаева, мястэчка З альбому здымкаў з сучаснымі відамі Иван Бай

Астроўшчына, маёнтак

Астроўшчына, маёнтак З альбому здымкаў з сучаснымі відамі Иван Бай

Городец, вёска

Городец, вёска З альбому здымкаў з сучаснымі відамі Фарида Абдуллина

Дрэтунь, вёска

Дрэтунь, вёска З альбому здымкаў з сучаснымі відамі Иван Бай

Домнікі, пагост

Домнікі, пагост З альбому здымкаў з сучаснымі відамі Иван Бай

Барсучына, вёска

Барсучына, вёска З альбому здымкаў з сучаснымі відамі Иван Бай