Віцебская губерня

Адміністрацыйная прыналежнасць

Гісторыя

Герб Віцебскай губерні Віцебская губерня існавала ў 1802-1924. Адміністрацыйны цэнтр - горад Віцебск. Пасля 1-га падзелу Рэчы Паспалітай (1772 год) большая частка Віцебскага і Полацкага ваяводстваў ВКЛ была далучана да Расійскай імперыі. Спачатку абшар уваходзіў у Пскоўскую губерню, а з 1776 ва ўтвораную Полацкую губерню (у 1778-1796 гадах - Полацкае намесніцтва). Пасля 2-га падзелу Рэчы Паспалітай (1793 год) з новадалучаных тэрыторый былога Полацкага ваяводства быў утвораны Лепельскі павет. У 1796 годзе Полацкае і Магілёўскае намесніцтвы былі аб’яднаны ў Беларускую губерню, якая была скасавана 27.2.1802, а яе тэрыторыя падзелена на Віцебскую і Магілёўскую губерні. Віцебская губерня падзялялася на 12 паветаў: Веліжскі, Віцебскі, Гарадоцкі, Дзвінскі, Дрысенскі, Лепельскі, Люцынскі, Невельскі, Полацкі, Рэжыцкі, Себежскі і Суражскі (скасаваны ў 1866, яго тэрыторыя падзелена паміж Веліжскім, Віцебскім і Гарадоцкім паветамі).

Адміністрацыйны падзел Віцебскай губерні на пачатку ХХ ст.

Межы паветаў Віцебскай губерні, пачатак ХХ ст.

У 1917-19 Віцебская губерня ўваходзіла ў склад розных адміністрацыйных утварэнняў (Заходняя вобласць, Заходняя камуна), напрыканцы была далучана да РСФСР. У ліпені 1919 у Віцебскую губерню перададзены Сенненскі павет Магілёўскай губерні, у лістападзе 1920 - Аршанскі павет Гомельскай губерні (новаўтворанай адміністрацыйнай адзінкі з паветаў скасаванай Магілёўскай губерні). Паводле дагавора РСФСР з Латвіяй у 1920 годзе Дзвінскі, Люцынскі і Рэжыцкі паветы адышлі да Латвіі. У лютым 1923 скасаваны Гарадоцкі, Дрысенскі і Сенненскі паветы; Лепельскі павет перайменаваны ў Бачэйкаўскі. Віцебская губерня была скасавана 10.3.1924. Віцебскі, Гарадоцкі, Дрысенскі, Лепельскі, Полацкі, Сенненскі, Суражскі паветы ўвайшлі ў склад БССР, а Веліжскі, Невельскі, Себежскі - у склад Пскоўскай губерні РСФСР.

Насельніцтва Віцебскай губерні

Паводле перапісу 1897 насельніцтва губерні складала 1486,2 тыс. чалавек. Паводле саслоўнага падзелу: дваран - 30 509, святароў і членаў іх сем'яў - 4216, купцоў і членаў іх сем'яў - 5236, мяшчан - 277 574, сялян - 1 164 444. Паводле веравызнання: праваслаўных 825 524, католікаў 356 939, іудзеяў 175 586, старавераў 82 968, лютэран 46 139. Беларусаў - 788 599 чалавек. У 1914 годзе у Віцебскай губерні налічвалася 666 цэркваў (глядзі спіс праваслаўных прыходаў Віцебскай і Полацкай епархіі на 1906 год), 149 касцёлаў, 53 сінагогі, 262 яўрэйскіх і 81 стараверскіх малітоўных дамоў, 14 кірхаў.

У 1848 у Віцебскай губерні сярод навучальных устаноў - полацкі кадэцкі корпус, 2 гімназіі, семінарыя, 6 павятовых вучылішчаў, 10 прыходскіх і 10 сельскіх вучылішчаў, 6 прыватных жаночых пансіёнаў. У 1914 годзе - 228 навучальных устаноў (гімназіі, прагімназіі, рэальныя вучылішчы, семінарыі і інш.), 1814 народных вучылішчаў, 365 царкоўна-прыходскіх школ і 57 школ пісьменнасці.

Па тэрыторыі губерні праходзілі Арлоўска-Віцебская, Рыга-Дынабургская, Дынабургска-Віцебская чыгункі і Віцебска-Веліжскі, Віцебска-Лепельскі, Невельска-Велікалуцкі, Веліжска-Смаленскі паштовыя тракты. Акрамя павятовых гарадоў існавалі 42 мястэчкі. Да канца ХІХ стагоддзя прамысловасць у Віцебскай губерні была развіта слаба, пераважалі вінакурныя заводы; былі пашыраны лясныя промыслы - высечка лесу на продаж, гонка дзёгцю і інш.

Паведамленні:

Добрый день. У меня в этой деревне прошло все детство.Гордей Балбеко,Трипук...Эти фамилии что то Вам говорят?... > > >
Добрый день,

Если список живших и родившихся в этой деревне с 1920 по 1948 год... > > >
Здравствуйте.Возможно мы родня.Напишите пообщаемся.... > > >
Добрый день!
Где можно посмотреть Метрические книги по Начскому (Нацкому) приходу за 1821 год?... > > >
Здравствуйте!! Мой дед захоронен в братской могиле , рядом с деревней Хотемля ( я уже был на месте мемориала ) , но очень бы хотелось найти если не фото , то хотя бы какой нибудь его документ!! Возможно ли это ??? Деда звали Идрисов Ибрагим !!! Очень буду благодарен, за любую информацию!!! Спасибо заранее .... ... > > >
Ищу данные родственниках о Кондратии Вишлеве, о Тимофее Вишлеве и о Марии Вишлеве проживающих в 1925 году во владениях своего фольфарка в Челновище, Витебская область, Расонский район, после коллектвизации судьба их не известна. С уважением, Виктория.
... > > >
Ищу данные родственниках о Кондратии Вишлеве, о Тимофее Вишлеве и о Марии Вишлеве проживающих в 1925 году во владениях своего фольфарка в Челновище, Витебская область, Расонский район, после коллектвизации судьба их не известна. С уважением, Виктория. ... > > >
Здравствуйте! Моя мама, девичья фамилия Сабина, по мужу Цврева, родилась в тридцатых годах. Ее маму, мою бабушку, зовут Софья, папу Марк. Жили они в деревне Белое. Бабушка впоследствии жила и умерла в Ушачи. С другими родственниками связи нарушились. Бабушка говорила, что дедушка или умер, или пропал во время войны. Сообщите, пожалуйста, сведения о нем, если они у вас есть.
С уважением,
Хейкура Ирина Александровна... > > >
Добрый день! Вроде бы в этой деревне до ВОВ жил Василий Анухов с семьей. Хотелось бы найти какие-то зацепки о дальнейшей судьбе этой семьи. Если кто-то знает какую-либо информацию — просьба откликнуться. Сейчас этой деревни нет и даже съездить пораспрашивать старожилов невозможно.... > > >
Mój dziadek też się tam urodził...... > > >

Фотаздымкі

Сястронкі, маёнтак

Сястронкі, маёнтак З альбому здымкаў з сучаснымі відамі Иван Бай

Зеленый-Бор, маёнтак

Зеленый-Бор, маёнтак З альбому здымкаў з сучаснымі відамі Иван Бай

Задзежжа, вёска

Задзежжа, вёска З альбому здымкаў з сучаснымі відамі Иван Бай

Большие-Жарцы, вёска

Большие-Жарцы, вёска З альбому здымкаў з сучаснымі відамі Иван Бай

Дабраплёсы, вёска

Дабраплёсы, вёска З альбому здымкаў з сучаснымі відамі Иван Бай

Серебрянка, вёска

Серебрянка, вёска З альбому здымкаў з сучаснымі відамі Иван Бай

Кохановичи, маёнтак

Кохановичи, маёнтак З альбому здымкаў з сучаснымі відамі Иван Бай

Бажкі, вёска

Бажкі, вёска З альбому здымкаў з сучаснымі відамі Иван Бай

Малое Сітна, сяло

Малое Сітна, сяло З альбому здымкаў з сучаснымі відамі Иван Бай

Прозвішчы, зарэгістраваныя ўдзельнікамі

Чургель дадаў(ла) Станислав Мозговой Гаі, вёска (Дрысенскі павет)
Малахов Красты, вёска (Полацкі павет)
Высоцкий Павел Иосифович дадаў(ла) Высоцкий Вячеслав Евгеньевич Дрисса, горад (Дрысенскі павет)
Szakiel Баброўшчына, вёска (Гарадоцкі павет)
Ермилова Лыскава, вёска (Полацкі павет)
Жогаль Станислау Iллiч (Эмiлiя Маркауна) дадаў(ла) Iнна Карпушэнка Чаросава, маёнтак (Лепельскі павет)