Віцебская губерня

Гісторыя

Герб Віцебскай губерні Віцебская губерня існавала ў 1802-1924. Адміністрацыйны цэнтр - горад Віцебск. Пасля 1-га падзелу Рэчы Паспалітай (1772 год) большая частка Віцебскага і Полацкага ваяводстваў ВКЛ была далучана да Расійскай імперыі. Спачатку абшар уваходзіў у Пскоўскую губерню, а з 1776 ва ўтвораную Полацкую губерню (у 1778-1796 гадах - Полацкае намесніцтва). Пасля 2-га падзелу Рэчы Паспалітай (1793 год) з новадалучаных тэрыторый былога Полацкага ваяводства быў утвораны Лепельскі павет. У 1796 годзе Полацкае і Магілёўскае намесніцтвы былі аб’яднаны ў Беларускую губерню, якая была скасавана 27.2.1802, а яе тэрыторыя падзелена на Віцебскую і Магілёўскую губерні. Віцебская губерня падзялялася на 12 паветаў: Веліжскі, Віцебскі, Гарадоцкі, Дзвінскі, Дрысенскі, Лепельскі, Люцынскі, Невельскі, Полацкі, Рэжыцкі, Себежскі і Суражскі (скасаваны ў 1866, яго тэрыторыя падзелена паміж Веліжскім, Віцебскім і Гарадоцкім паветамі).

Адміністрацыйны падзел Віцебскай губерні на пачатку ХХ ст.

Межы паветаў Віцебскай губерні, пачатак ХХ ст.

У 1917-19 Віцебская губерня ўваходзіла ў склад розных адміністрацыйных утварэнняў (Заходняя вобласць, Заходняя камуна), напрыканцы была далучана да РСФСР. У ліпені 1919 у Віцебскую губерню перададзены Сенненскі павет Магілёўскай губерні, у лістападзе 1920 - Аршанскі павет Гомельскай губерні (новаўтворанай адміністрацыйнай адзінкі з паветаў скасаванай Магілёўскай губерні). Паводле дагавора РСФСР з Латвіяй у 1920 годзе Дзвінскі, Люцынскі і Рэжыцкі паветы адышлі да Латвіі. У лютым 1923 скасаваны Гарадоцкі, Дрысенскі і Сенненскі паветы; Лепельскі павет перайменаваны ў Бачэйкаўскі. Віцебская губерня была скасавана 10.3.1924. Віцебскі, Гарадоцкі, Дрысенскі, Лепельскі, Полацкі, Сенненскі, Суражскі паветы ўвайшлі ў склад БССР, а Веліжскі, Невельскі, Себежскі - у склад Пскоўскай губерні РСФСР.

Насельніцтва Віцебскай губерні

Паводле перапісу 1897 насельніцтва губерні складала 1486,2 тыс. чалавек. Паводле саслоўнага падзелу: дваран - 30 509, святароў і членаў іх сем'яў - 4216, купцоў і членаў іх сем'яў - 5236, мяшчан - 277 574, сялян - 1 164 444. Паводле веравызнання: праваслаўных 825 524, католікаў 356 939, іудзеяў 175 586, старавераў 82 968, лютэран 46 139. Беларусаў - 788 599 чалавек. У 1914 годзе у Віцебскай губерні налічвалася 666 цэркваў (глядзі спіс праваслаўных прыходаў Віцебскай і Полацкай епархіі на 1906 год), 149 касцёлаў, 53 сінагогі, 262 яўрэйскіх і 81 стараверскіх малітоўных дамоў, 14 кірхаў.

У 1848 у Віцебскай губерні сярод навучальных устаноў - полацкі кадэцкі корпус, 2 гімназіі, семінарыя, 6 павятовых вучылішчаў, 10 прыходскіх і 10 сельскіх вучылішчаў, 6 прыватных жаночых пансіёнаў. У 1914 годзе - 228 навучальных устаноў (гімназіі, прагімназіі, рэальныя вучылішчы, семінарыі і інш.), 1814 народных вучылішчаў, 365 царкоўна-прыходскіх школ і 57 школ пісьменнасці.

Па тэрыторыі губерні праходзілі Арлоўска-Віцебская, Рыга-Дынабургская, Дынабургска-Віцебская чыгункі і Віцебска-Веліжскі, Віцебска-Лепельскі, Невельска-Велікалуцкі, Веліжска-Смаленскі паштовыя тракты. Акрамя павятовых гарадоў існавалі 42 мястэчкі. Да канца ХІХ стагоддзя прамысловасць у Віцебскай губерні была развіта слаба, пераважалі вінакурныя заводы; былі пашыраны лясныя промыслы - высечка лесу на продаж, гонка дзёгцю і інш.

Паведамленні:

Ищу кого-нибудь из этой деревни... > > >
Не думаю, что некий Саульский был хозяином имения Осиновка. В 1878 году большей частью земли в имении Осиновка Усайской волости владел Адам Антонович Камионко, католик, дворянин. Ему принадлежало около 1230 десятин. Ещё какая-то часть принадлежала Штромбергу Иосифу Федоровичу. В 1905-6 году владельцем имения Осиновка зафиксирован православный крестьянин Иванькович (без инициалов). Ему принадлежало 110 десятин пашни. Остальное перешло Осиновскому сельскому обществу и размазалось между мелкими землевладельцами. Но Саульские в их числе не зафиксированы.... > > >
Этот сайт знаю, там оба деда поляка есть, расстреляны. спасибо.... > > >
Малахов
... > > >
Прошу зарегистрировать.С уважением, В.Шаболтас... > > >
Сухоруково (или же хутора Сухоруковские, как указаны на карте) размещались в 4 км на северо-запад от существующей деревни Вышнарово. Координаты добавили... > > >
Подскажите пожалуйста координаты, деревня сожжена во время Великой Отечественной войны. На современных картах Ее нет... > > >
Житники - деревня в Себежском уезде Витебской губернии Российской империи.
Всем привет! А когда основана?... > > >
Интересуюсь информацией поместья Осиновка, и его хозяином паном Саульским так как я родом оттуда,благодарю... > > >
Мне нужно зарегистрироваться на этом сайте... > > >

Фотаздымкі

Бігосава, маёнтак

Бігосава, маёнтак З альбому здымкаў з сучаснымі відамі Иван Бай

Рожанщина, маёнтак

Рожанщина, маёнтак З альбому з архіўнымі здымкамі Сергей Фивег

Михалово, маёнтак

Михалово, маёнтак З альбому з архіўнымі здымкамі Сергей Фивег

Березно, фальварак

Березно, фальварак З альбому здымкаў з сучаснымі відамі Игорь Логунов

Дубрава, вёска

Дубрава, вёска З альбому з архіўнымі здымкамі Dyatlova Svetlana

Разгулино, фальварак

Разгулино, фальварак З альбому з архіўнымі здымкамі Ирина Нестерова

Рамні, маёнтак

Рамні, маёнтак З альбому здымкаў з сучаснымі відамі Иван Бай

Хвошна I-III, вёска

Хвошна I-III, вёска З альбому здымкаў з сучаснымі відамі Иван Бай

Щелбово, маёнтак

Щелбово, маёнтак З альбому здымкаў з сучаснымі відамі Игорь Логунов

Прозвішчы, зарэгістраваныя ўдзельнікамі

Чургель дадаў(ла) Станислав Мозговой Гаі, вёска (Дрысенскі павет)
Szakiel Баброўшчына, вёска (Гарадоцкі павет)
Жогаль Станислау Iллiч (Эмiлiя Маркауна) дадаў(ла) Iнна Карпушэнка Чаросава, маёнтак (Лепельскі павет)
Цагайко(Цагойка) дадаў(ла) Татьяна Петрова Гомель, мястэчка (Полацкі павет)
Крупко Могилки, фальварак (Лепельскі павет)

Адміністрацыйная прыналежнасць