gubernia mohylewska

Przynależność administracyjna

Herb guberni mohylewskiej Gubernia mohylewska graniczy na połnocy z witebską; na wschodzie z smoleńską; na południe i południowym wschodzie z czernihowską; na zachodzie z gubernią mińską. Pod względem administracyjnym mohylewska gubernia jest rozdzielona na 11 powiatów: mohylewski, bychowski, czausowski, czerykowski, homelski, horecki, klimowicki, mścisławski, orszański, rohaczewski i sieński. Miasto gubernialne - Mohylew.

Mapa guberni mohylewskiej

Gubernia mohylewska - powiaty i większe miasta i miasteczka

Historia

Gubernia mohylewska, jedna z guberni zachodnich cesarstwa rosyjskiego, w ostatnich czasach Rzeczypospolitej stanowiła wschodnie pogranicze Litwy. Znaczną cześć guberni stanowiło niegdyś księstwo mścisławskie. Od czasów Olgierda księstwo to należało do Litwy. Następnie z księstwa tego uformowano województwo mścisławskie. W 1772 za pierwszego podziała Rzeczypospolitej, z przyłączonych do Imperium Rosyjskie województw mścisławskiego, połockiego i witebskiego utworzone były dwa namiestnictwa: mohylewskie i połockie. Gubernia mohylewska dzieliła się na 4 prowincye: orszańską, rohaczewską, mścisławską i mohylewską.

W 1776 gubernia otrzymała nową organizacyą. Wówczas Mohylew został miastem gubernialnem, a Czausy, Stary Bychów, Orsza, Babinowicze, Kopyś, Sienno, Mścisław, Czeryków, Klimowicze, Rohaczew i Bielica — miastami powiatowemi. Cesarz Paweł I w 1797 z namiestnictw mohylewskiego i połockiego rozkazał utworzyć jedne gubernią białoruską, z miastem gubernialnem Witebskiem, do składa której wszedł Mohylew jako miasto powiatowe; w 1801 r. z rozkazu cesarza Aleksandra I przywróconą była mohylewska gubernia. Ostateczne zmiany nastąpiły przez przyłączenie w 1840 powiata babinowieckiego do orszańskiego, oraz w 1863 powiata kopyskiego do horeckiego.

Ludność

W 1777 roku było w mohylewskiej guberni 662 500 mieszkance; w 1846 ludność wynosiła 860 410 dusz; w 1850 wzrosła do 882 565 dusz. Podług pochodzenia ludność składa się z krajowców Białorusinów (potomków dawnych Krywiczów i Radomiczów), z wychodców z Litwy, Polski, Wielkorossyan, tudzież z żydów, niemców i niewielkiej liczby cyganów. Liczba katolików dochodzi do 50 000, żydów do 200 000. Starowierców jest 16 753.

Włościan jest 844 281. Do liczby włościan ukazem z 1865 roku zaliczono i b. szlachtę drobną, tak zw. zaściankową lub jednodworców, w liczbie 37 606 dusz. Szlachta ta da się podzielić na dwie grupy: wschodnią, osiadłą nad Sożą, przeważnie prawosławną, i zachodnią nad Drucią, katolicką. Z ogólnej liczby b. szlachty jest 21 132 prawosławnych i 16 473 katolików (nad Sożą - 19 491 praw. i 5 987 kat., nad Drucią - 1 741 prawosł. i 10 447 katol.). Językiem ogólnie przez włościan i mieszczan używanym jest narzecze białoruskie. Narzecze to było niegdyś używane na dworze książąt litewskich oraz w aktach sądowych; w niem spisano najpierw statut litewski.

Pod względem kościelnym katolickim gubernia mohylewska dzieli się na 7 dekanatów: mohylewsko-horecki, rohaczewsko-bychowski, homelski czyli bielicki, klimowicko-mścisławski, czerykowsko-czausowski, orszański i sieński. Parafij posiada 30. Wiernych w 1879 roku było 34 414.

Gubernia mohylewska
Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom VI, 1885 r.

Wiadomości:

Здравствуйте.Недалеко от Любавичей есть Куневический ров. Он как-то связан с урочищем Куневицы. Где можно почитать более подробно?... > > >
есть информация по католическим приходам?... > > >
Ранее деревня называлась Березовка.... > > >
Witam,

poszukuję informacji o miejscowości, występującej w 3 pisowniach: Чертёж (ros.), Чарцёж (białorus.) lub Тертеж (nazwa dawna). Miejscowość znajduje się w odległości 52 km na południowy wschód od Bobrujska, w powiecie rohaczewskim, w obwodzie homelskim. Z tej miejscowości pochodzą moi prapradziadkowie - Augustyn i Joanna Zakrzewscy. Znalazłam jedną informację na prywatnej białoruskiej stronie jednak chciałabym znaleźć coś więcej, spis ludności, majątków, cokolwiek... Dowiedziałam się że pobliska parafia katolicka znajdowała się w Antuszach. Czy dysponuje ktoś aktami kościelnymi z tej parafii? Będę bardzo w... > > >
ищу родственников сивцовых... > > >
Мянушка "петрачонкі" магла паходзіць ад беларускага слова Пятрыла - хударлявы статны чалавек, а дакладней - вельмі худы, але статны і жылісты. Дзеяслоў выпятраў - высах, зхудаў.... > > >
Я ищу место захоронения Аникеева Г.Т.. Он погиб 30.09.43 на рубеже Хлыстовка, Бекедово, Бовшево Смоленской обл. Надо посмотреть подробную карту этих мест. В донесении указана деревня Бобово, которой нет. Может быть хутора имели еще и свои местные названия?... > > >
Доброй ночи.Мой прадед Михал Забурский 1885г.рождения до 1939г жил с семьей в Затишье.Девичья фамилия пробабки Жиготская,в документах записана как Просковья.Но вот деревенское прозвище у детей было "петрачёнки"- явно от женского польского имени Петра. Дед говорил что фамилия польская, а документального подтверждения тоже нет.... > > >
Добрый день! Сохранились фрагменты строений - на фото кирпич и несколько камней. И это все уже поросло лесом. Предыдущий раз я там был 18 лет назад. Так вот тогда перед выходом из леса к деревни, если идти от Кульшич, был ручей, через который было не проехать. На этот раз оставил машину возле линии 750 КВ ( это сразу за бывшей деревней Кульшичи в сторону Бовок) и дальше пешком - километров 6.Дорога от этого места с большими лужами и я не рискнул на этот раз ехать,потому-что прошлый раз серьезно забуксовал. Предварительно вбил в навигацию конечную точку - помнил, где было кладбище - у меня там похоронен родной дядя. Идти нужно до перекрестка Кульшичи-Бовки и Хотище-Иванищивичи, но его нужно знать. Далее налево к Хотище. С этого места хорошая дорога идет на Бовки. Здесь важно откуда вы буд... > > >
Я смотрю по снимкам , там только лес и кладбище. Никогда там не был. Как дорога ? На джипе лучше ехать?Через кульшичи?... > > >

Zdjęcia

Wylew, wieś

Wylew, wieś Z albumu ze współczesnymi zdjęciami Ирина Голухина

Korówiak, wieś

Korówiak, wieś Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Гудына Александра Максимовна (Васильевна)

Chominka, wieś

Chominka, wieś Z albumu ze współczesnymi zdjęciami Ксения Хоменкова

Chociszcze, futor

Chociszcze, futor Z albumu ze współczesnymi zdjęciami Александр Баранов

Stara Belica, majątek

Stara Belica, majątek Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Ирина Голухина

Romanowo, majątek

Romanowo, majątek Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Дейникина Лариса

Stara Belica, wieś

Stara Belica, wieś Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Ирина Голухина

Szaripy, wieś

Szaripy, wieś Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Ирина Голухина

Gołowenczyce, wieś

Gołowenczyce, wieś Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Ирина Голухина

Nazwiska dodane przez użytkowników

колпакова Kwartiany, wieś (powiat czausowski)
Каюкова Gastynicze, wieś (powiat sieński)
Гудыно (а) dodał(a) Гудына Dubrówna, dwór (powiat horecki)
Гудына Korówiak, wieś (powiat horecki)
Гайман Duszki, folwark (powiat horecki)
Гайман Duszki, wieś (powiat horecki)
Ласунов dodał(a) Александр Халупин Długi Moch, wieś (powiat bychowski)
Проплеткин dodał(a) Александр Халупин Długi Moch, wieś (powiat bychowski)
Дячков dodał(a) Александр Халупин Długi Moch, wieś (powiat bychowski)
Дьячков dodał(a) Халупин Długi Moch, wieś (powiat bychowski)
Халупин Długi Moch, wieś (powiat bychowski)