Гродзенская губерня

Адміністрацыйная прыналежнасць

Гісторыя

Герб Гродзенскай губерні Гродзенская губерня існавала ў 1801-1921. Адміністрацыйны цэнтр - горад Гродна. Тэрыторыі, якія займала губерня былі далучаны да Расійскай імперыі ў выніку 3-га падзелу Рэчы Паспалітай (1795 год). Пачаткова былі ўтвораны Слонімскае і Віленскае губерні (намесніцтвы), якія ў 1797 годзе былі аб’яднаныя ў Літоўскую губерню. У 1801 яна была падзелена на Віленскую губерню і Слонімскую, перайменаваную 28.8.1802 у Гродзенскую. Да 1840 на тэрыторыі губерні дзейнічаў Статут ВКЛ 1588. У 1843 годзе Навагрудскі павет быў перададзены Мінскай губерні, Лідскі - Віленскай губерні. Ад 1843 і да 1921 года Гродзенская губерня ўключала 8 паветаў: Беластоцкі (далучаны ў 1843 са скасаванай Беластоцкай вобласці), Бельскі (далучаны ў 1843 са скасаванай Беластоцкай вобласці), Брэсцкі, Ваўкавыскі, Гродзенскі, Кобрынскі, Пружанскі, Сакольскі (Саколкаўскі) (далучаны ў 1843 са скасаванай Беластоцкай вобласці), Слонімскі.

Адміністрацыйны падзел Гродзенскай губерні на пачатку ХХ ст.

Межы паветаў Гродзенскай губерні, пачатак ХХ ст.

У 1893 у губерні 39 станаў, 185 валасцей, 9 павятовых і 16 заштатных гарадоў, 62 мястэчкі. Паводле Рыжскага мірнага дагавора 1921 года землі Гродзенскай губерні перададзены Польшчы. Былыя Беластоцкі, Бельскі, Ваўкавыскі, Гродзенскі, Саколкаўскі паветы ўвайшлі ў Беластоцкае ваяводства, Брэсцкі, Кобрынскі, Пружанскі - у Палескае ваяводства, а Слонімскі павет - у Навагрудскае ваяводства.

Насельніцтва Гродзенскай губерні

Насельніцтва губерні ў 1811 складала 300 тыс. жыхароў, У 1834 - 751,7 тыс., у 1891 - 1509,7 тыс., 1897 - 1617,8 тыс. чалавек. Паводле нацыянальнага складу ў 1897 беларусаў - 44%, украінцаў - 22,6%, палякаў - 10,1%, габрэяў - 17,4%; паводле веравызнання: праваслаўных - 827 724, католікаў - 384 696, іудзеяў - 281 303, пратэстантаў - 13 067, магаметан - 3238; па саслоўях: дваран патомных - 10 977, святароў - 2959, купцоў - 2875, мяшчан - 389 249, сялян - 940 856. У 1891 працавала 1167 навучальных устаноў, у т.л. 6 павятовых вучылішчаў.

У 1891 на тэрыторыі Гродзенскай губерні дзейнічала 4 праваслаўных манастыры, 490 цэркваў, 2 каталіцкія кляштары, 92 касцёлы, 7 пратэстанцкіх цэркваў, 6 малітоўных дамоў, 57 сінагог і 316 яўрэйскіх малітоўных дамоў, 3 магаметанскія мячэці.

Гродзенская губерня мела аграрны характар, пасля сялянскай рэформы 1861 сялянам тут належала 42,4% зямель. Прамысловасць развівалася з пачатку 19 стагоддзя са з'яўленнем суконных фабрык (у 1815 - 9, у 1843 - 59). У 1891 працавалі 3022 дробныя мукамольныя, тытунёвыя, гарбарныя, воўнаткацкія, дрэваапрацоўчыя і іншыя прадпрыемствы, у т.л. больш як 140 суконных фабрык (найбольшыя ў Ружанах і Ваўкавыску), 150 цагельных заводаў і 57 піваварняў. У 1889 праведзена 59 кірмашоў (найбуйнешыя ў Зэльве і Свіслачы).

Па тэрыторыі губерні праходзілі пабудаваныя ў 2-й палове 19 стагоддзя чыгункі: Пецярбургска-Варшаўская, Беластоцка-Баранавіцкая, Брэст-Бранская, Брэст-Граеўская, Брэст-Маскоўская.

Паведамленні:

Фольварк Старое село до 1939 года в Кобринском повете был возле с. Дивин, потом вошел в состав села, как и фольварки: Лазок, Павлинка, Граны, а также д. Чемер. В 1939-1959 годах был Дивинский район, который в 1959 году в результате укрупнения районов был упразднен. Сейчас Дивинский с/совет. Почему-то в 1948 году регистрация брака жительницы хутора Подкоморье (находящегося опять же рядом свышеуказанными фольварками) была в д.Чемер, возможно в бытность Дивинского района в Чемере был с/совет. Информацию ищите в Кобрине либо Гродно.... > > >
Добрый день!
В д. Соломенка проживал мой дед Круковский Юзеф Адамович, 1890 года рождения, умер в 1982 году, похоронен на кладбище в д. Индура.
Возможно ли получить сведения о его отце, моем прадеде, соответственно, Круковском Адаме.
К сожалению, даты рождения не знаю, предположительный год смерти - 1904.
Интересуют следующие сведения - его дата рождения, записи из метрических книг о его рождении и о рождении моего деда, если возможно - место захоронения прадеда, и самое главное- хотела бы узнать его национальность и к какой конфессии он принадлежал. ... > > >
Tam się urodziłem w 1951r....... > > >
Добрый день! Уронич Андрей родом из Кобыловки? Он получается мой прапрадед.... > > >
witam, czy Pan rodzina pochodzi z okolic , Prużan, Kobrynia??... > > >
Poszukuje informacji o moich pradziadkach mieskzajacych kiedys w miejscowosci Rudziec koło Kobrynia. Nazwiska Arciszewski -Leszczyński - Snieżko Błocki... > > >
yes8d
Poszukuję pochodzenia mojego dziadka Jana Jahołkowskiego... > > >
Dzień dobry,
Szukam informacji dotyczących moich pradziadków zamieszkałych we wsi Janowicze. Pradziadek Stanisław Stanisławczyk, prababcia Zofia Stanisławczyk. Będę wdzięczna za wszelkie informacje. Mój adres mailowy: wioleta.kondys@op.pl... > > >
Dzień dobry,
Szukam informacji dotyczących moich pradziadków o nazwisku Chamienia ze wsi Moszny. Mój adres mailowy: wioleta.kondys@op.pl Za wszelkie informacje będę wdzięczna.... > > >
Ja jestwnuczka Michajla Lewerowskogo.My mes zkamy w Ukraini, w Odesse.... > > >

Фотаздымкі

Камянец Літоўскі, мястэчка

Камянец Літоўскі, мястэчка З альбому здымкаў з сучаснымі відамі Капкина Людмила

Ілаўск, фальварак

Ілаўск, фальварак З альбому з архіўнымі здымкамі Виктор Бура

Камяніца Біскупская, вёска

Камяніца Біскупская, вёска З альбому з архіўнымі здымкамі Иван Бай

Гавінавічы, вёска

Гавінавічы, вёска З альбому з архіўнымі здымкамі Ўладзімір Губко

Камяніца Біскупская, вёска

Камяніца Біскупская, вёска З альбому здымкаў з сучаснымі відамі Иван Бай

Дзятлава, горад

Дзятлава, горад З альбому здымкаў з сучаснымі відамі Иван Бай

Відамля, вёска

Відамля, вёска З альбому здымкаў з сучаснымі відамі Иван Бай

Камянюкі, вёска

Камянюкі, вёска З альбому здымкаў з сучаснымі відамі Иван Бай

Сялец, мястэчка

Сялец, мястэчка З альбому з архіўнымі здымкамі Leslie Wasiluk