Гродзенская губерня

Адміністрацыйная прыналежнасць

Гісторыя

Герб Гродзенскай губерні Гродзенская губерня існавала ў 1801-1921. Адміністрацыйны цэнтр - горад Гродна. Тэрыторыі, якія займала губерня былі далучаны да Расійскай імперыі ў выніку 3-га падзелу Рэчы Паспалітай (1795 год). Пачаткова былі ўтвораны Слонімскае і Віленскае губерні (намесніцтвы), якія ў 1797 годзе былі аб’яднаныя ў Літоўскую губерню. У 1801 яна была падзелена на Віленскую губерню і Слонімскую, перайменаваную 28.8.1802 у Гродзенскую. Да 1840 на тэрыторыі губерні дзейнічаў Статут ВКЛ 1588. У 1843 годзе Навагрудскі павет быў перададзены Мінскай губерні, Лідскі - Віленскай губерні. Ад 1843 і да 1921 года Гродзенская губерня ўключала 8 паветаў: Беластоцкі (далучаны ў 1843 са скасаванай Беластоцкай вобласці), Бельскі (далучаны ў 1843 са скасаванай Беластоцкай вобласці), Брэсцкі, Ваўкавыскі, Гродзенскі, Кобрынскі, Пружанскі, Сакольскі (Саколкаўскі) (далучаны ў 1843 са скасаванай Беластоцкай вобласці), Слонімскі.

Адміністрацыйны падзел Гродзенскай губерні на пачатку ХХ ст.

Межы паветаў Гродзенскай губерні, пачатак ХХ ст.

У 1893 у губерні 39 станаў, 185 валасцей, 9 павятовых і 16 заштатных гарадоў, 62 мястэчкі. Паводле Рыжскага мірнага дагавора 1921 года землі Гродзенскай губерні перададзены Польшчы. Былыя Беластоцкі, Бельскі, Ваўкавыскі, Гродзенскі, Саколкаўскі паветы ўвайшлі ў Беластоцкае ваяводства, Брэсцкі, Кобрынскі, Пружанскі - у Палескае ваяводства, а Слонімскі павет - у Навагрудскае ваяводства.

Насельніцтва Гродзенскай губерні

Насельніцтва губерні ў 1811 складала 300 тыс. жыхароў, У 1834 - 751,7 тыс., у 1891 - 1509,7 тыс., 1897 - 1617,8 тыс. чалавек. Паводле нацыянальнага складу ў 1897 беларусаў - 44%, украінцаў - 22,6%, палякаў - 10,1%, габрэяў - 17,4%; паводле веравызнання: праваслаўных - 827 724, католікаў - 384 696, іудзеяў - 281 303, пратэстантаў - 13 067, магаметан - 3238; па саслоўях: дваран патомных - 10 977, святароў - 2959, купцоў - 2875, мяшчан - 389 249, сялян - 940 856. У 1891 працавала 1167 навучальных устаноў, у т.л. 6 павятовых вучылішчаў.

У 1891 на тэрыторыі Гродзенскай губерні дзейнічала 4 праваслаўных манастыры, 490 цэркваў, 2 каталіцкія кляштары, 92 касцёлы, 7 пратэстанцкіх цэркваў, 6 малітоўных дамоў, 57 сінагог і 316 яўрэйскіх малітоўных дамоў, 3 магаметанскія мячэці.

Гродзенская губерня мела аграрны характар, пасля сялянскай рэформы 1861 сялянам тут належала 42,4% зямель. Прамысловасць развівалася з пачатку 19 стагоддзя са з'яўленнем суконных фабрык (у 1815 - 9, у 1843 - 59). У 1891 працавалі 3022 дробныя мукамольныя, тытунёвыя, гарбарныя, воўнаткацкія, дрэваапрацоўчыя і іншыя прадпрыемствы, у т.л. больш як 140 суконных фабрык (найбольшыя ў Ружанах і Ваўкавыску), 150 цагельных заводаў і 57 піваварняў. У 1889 праведзена 59 кірмашоў (найбуйнешыя ў Зэльве і Свіслачы).

Па тэрыторыі губерні праходзілі пабудаваныя ў 2-й палове 19 стагоддзя чыгункі: Пецярбургска-Варшаўская, Беластоцка-Баранавіцкая, Брэст-Бранская, Брэст-Граеўская, Брэст-Маскоўская.

Паведамленні:

Хочу узнать национальность моего дедушки, Ваврук Василия Константиновича.Родился в деревне Новолучки, Полесского воеводства в 1936 году.В свидетельстве о рождении в графе "национальность" стоит прочерк.... > > >
Niestety z map wynika że tej wsi już nie ma... > > >
Прошу найти информацию про моих продедушку Грибовский Федор Титович и пробабушку Гоибовскую Александру Фоминичну, проживавшим в д. Зверовщина Борановичсеого р-на, а именно национальность и участие в выборах для сбора документов на подачу карты Поляка. Спасибо.... > > >
Привет,
меня зовут Артём Бойко,
мой дед Кирилл Бойко был братом Константина. Пожалуйста напиши мне свои контакты.

С уважением,
Артём... > > >
Здравствуйте! Подскажите, пожалуйста, как можно узнать нынешнее местонахождение деревни Гузы, которая была в составе Притулянской волости Белостокского уезда Гродненской губернии?
Заранее спасибо! ... > > >
Здравствуйте, хотела узнать про своего дедушку Семенюка Якима Григорьевича 01.09.1900 года рождения родившегося в деревне Добрияновичи.Буду благодарна за ответ... > > >
Ищу информацию о Шамруке Михаиле Ивановиче (1898 г.р., родился в д.Тобола/Табола) или его семье. Это мой прадед. Репрессирован в 1938 г., убит в Минске. Хотелось бы узнать побольше о месте, откуда он был родом, о его родных и о людях, которые принадлежали к его кругу общения.... > > >
Poszukuję informacji na temat nazwiska ANDRE, w szcególności Konstantego Andre ur. w Grodnie w 1847 lub 1848 roku oraz na temat Józefa Jatkiewicza.... > > >

Добры дзень, мой прадзед Дзмітрый Белайц жыў у вёсцы Клачкі.... > > >
Олег,моя бабушка родилась в деревне Батюты.Отец в колонии Завады.Есть метрические удостоверения из церковно-приходской книги церкви деревни Топилец.Бабушка умерла а 2002 ,а папа в 2012.Жива ещё моя крестная.... > > >

Фотаздымкі

Зелянкаўшчына, фальварак

Зелянкаўшчына, фальварак З альбому здымкаў з сучаснымі відамі Сергей Гацук

Великая Лапеница, маёнтак

Великая Лапеница, маёнтак З альбому з архіўнымі здымкамі Vadim Novikov

Грушава, фальварак

Грушава, фальварак З альбому з архіўнымі здымкамі Дмитрий Тихий

Ялоўка, мястэчка

Ялоўка, мястэчка З альбому здымкаў з сучаснымі відамі Ольга Калицкая

Яромічы, вёска

Яромічы, вёска З альбому з архіўнымі здымкамі Рой Юрий Вячеславович

Старыя Задворцы, вёска

Старыя Задворцы, вёска З альбому здымкаў з сучаснымі відамі Сергей Вавринюк

Ружаны, горад

Ружаны, горад З альбому з архіўнымі здымкамі Ўладзімір Губко

Вялікія Косічы, вёска

Вялікія Косічы, вёска З альбому з архіўнымі здымкамі Ўладзімір Губко

Грудопаль, фальварак

Грудопаль, фальварак З альбому з архіўнымі здымкамі Ўладзімір Губко

Прозвішчы, зарэгістраваныя ўдзельнікамі

Стрелковский дадаў(ла) Мисюля Бабынічы, вёска (Слонімскі павет)
Ющук дадаў(ла) Kuczma Верхалессе, вёска (Кобрынскі павет)
Kuczma Верхалессе, вёска (Кобрынскі павет)
Козiк дадаў(ла) Ольга Козик Шалічы 1, вёска (Брэсцкі павет)
Ваурынюк Амялінна, вёска (Брэсцкі павет)
Jaroszuk Заполічы, вёска (Ваўкавыскі павет)
Траццяк Ружаны, горад (Слонімскі павет)