Гродзенская губерня

Адміністрацыйная прыналежнасць

Гісторыя

Герб Гродзенскай губерні Гродзенская губерня існавала ў 1801-1921. Адміністрацыйны цэнтр - горад Гродна. Тэрыторыі, якія займала губерня былі далучаны да Расійскай імперыі ў выніку 3-га падзелу Рэчы Паспалітай (1795 год). Пачаткова былі ўтвораны Слонімскае і Віленскае губерні (намесніцтвы), якія ў 1797 годзе былі аб’яднаныя ў Літоўскую губерню. У 1801 яна была падзелена на Віленскую губерню і Слонімскую, перайменаваную 28.8.1802 у Гродзенскую. Да 1840 на тэрыторыі губерні дзейнічаў Статут ВКЛ 1588. У 1843 годзе Навагрудскі павет быў перададзены Мінскай губерні, Лідскі - Віленскай губерні. Ад 1843 і да 1921 года Гродзенская губерня ўключала 8 паветаў: Беластоцкі (далучаны ў 1843 са скасаванай Беластоцкай вобласці), Бельскі (далучаны ў 1843 са скасаванай Беластоцкай вобласці), Брэсцкі, Ваўкавыскі, Гродзенскі, Кобрынскі, Пружанскі, Сакольскі (Саколкаўскі) (далучаны ў 1843 са скасаванай Беластоцкай вобласці), Слонімскі.

Адміністрацыйны падзел Гродзенскай губерні на пачатку ХХ ст.

Межы паветаў Гродзенскай губерні, пачатак ХХ ст.

У 1893 у губерні 39 станаў, 185 валасцей, 9 павятовых і 16 заштатных гарадоў, 62 мястэчкі. Паводле Рыжскага мірнага дагавора 1921 года землі Гродзенскай губерні перададзены Польшчы. Былыя Беластоцкі, Бельскі, Ваўкавыскі, Гродзенскі, Саколкаўскі паветы ўвайшлі ў Беластоцкае ваяводства, Брэсцкі, Кобрынскі, Пружанскі - у Палескае ваяводства, а Слонімскі павет - у Навагрудскае ваяводства.

Насельніцтва Гродзенскай губерні

Насельніцтва губерні ў 1811 складала 300 тыс. жыхароў, У 1834 - 751,7 тыс., у 1891 - 1509,7 тыс., 1897 - 1617,8 тыс. чалавек. Паводле нацыянальнага складу ў 1897 беларусаў - 44%, украінцаў - 22,6%, палякаў - 10,1%, габрэяў - 17,4%; паводле веравызнання: праваслаўных - 827 724, католікаў - 384 696, іудзеяў - 281 303, пратэстантаў - 13 067, магаметан - 3238; па саслоўях: дваран патомных - 10 977, святароў - 2959, купцоў - 2875, мяшчан - 389 249, сялян - 940 856. У 1891 працавала 1167 навучальных устаноў, у т.л. 6 павятовых вучылішчаў.

У 1891 на тэрыторыі Гродзенскай губерні дзейнічала 4 праваслаўных манастыры, 490 цэркваў, 2 каталіцкія кляштары, 92 касцёлы, 7 пратэстанцкіх цэркваў, 6 малітоўных дамоў, 57 сінагог і 316 яўрэйскіх малітоўных дамоў, 3 магаметанскія мячэці.

Гродзенская губерня мела аграрны характар, пасля сялянскай рэформы 1861 сялянам тут належала 42,4% зямель. Прамысловасць развівалася з пачатку 19 стагоддзя са з'яўленнем суконных фабрык (у 1815 - 9, у 1843 - 59). У 1891 працавалі 3022 дробныя мукамольныя, тытунёвыя, гарбарныя, воўнаткацкія, дрэваапрацоўчыя і іншыя прадпрыемствы, у т.л. больш як 140 суконных фабрык (найбольшыя ў Ружанах і Ваўкавыску), 150 цагельных заводаў і 57 піваварняў. У 1889 праведзена 59 кірмашоў (найбуйнешыя ў Зэльве і Свіслачы).

Па тэрыторыі губерні праходзілі пабудаваныя ў 2-й палове 19 стагоддзя чыгункі: Пецярбургска-Варшаўская, Беластоцка-Баранавіцкая, Брэст-Бранская, Брэст-Граеўская, Брэст-Маскоўская.

Паведамленні:

Interesuje mnie wies Plechowo... > > >
Предки моей жена из деревни Соколы, переехали в БССР, в Гродно после войны. Интересуют соколянские фамилии Гресь и Герасимук. Буду благодарен за любую информацию.... > > >
Halo Pani Patrycjo. Ostatnio skontaktowały mnie dwie osoby z niemieckiego forum o Wolyniu prosząc o pomoc. W mojej rodzinie występuje tez mnóstwo osób o nazwisku Holc (Holz, Cholc). Okazało się się i nawet moja babcia była Holcowna z domu. Mój tato urodzil się na Wołyniu koło Zaturca (Chorochoryn, Torczyn, Joachimowka, Janowiec etc.). A wiec Ricardo i Änne szukają wszystkiego tez o Baranczukach i Holcach. Wiem już, ze Maciej Baranczuk ur. się 8.9.1915 r. syn Macieja i Aleksandry Zylinskiej z Miromina. Maciej poslubil Lydie Holc, zamieszkali kolo Czerwinska/Zielonogorkie . Mieli dwoje dzieci: Irene ur. 28.10.1941 i Eufrozyne ur. 12.12.1944 r. Lidia naprawdę nazywala się Melida Viktoria . Mam troch... > > >
Pozdrawiam, szukam jakiekolwiek wiadomosci o Hieronimie Kowalenko s.Hieronima... > > >
Jestem córką Heleny Czajko, Moja Babcia (mama Heleny)to Maria Szynter z domu Piwowarczyk/ Helena urodziła się w PLECHOWIE 20 wrzesnia 1912 r. Prawdopodobnie miała siostrę Natalię i Agatę. Szukam kontaktu z rodziną Piwowarczyk, bo moja mama nie pozostawiła żadnych dokumentów.
Do 1945 r mieszkała w Nowogródku, a potem przyjechała z rodziną do Polski i zamieszkali w Stargardzie Szczecińskim.Proszę o kontakt.... > > >
Poszukuję kogokolwiek z rodziny Janiuk zamieszkałego w Cichawoli. Kuzynoatwo od rodziny Kuzmickich . Fiedia Kuzmicki był leśniczym w Browsku... > > >
Dzień dobry, moja rodzina miała od osiemnastego wieku w tej miejscowości swój majątek. Może jest Pan mieszkańcem tej wsi. Poszukuję wszelkich informacji na ten temat.
Zapraszam do kontaktu.
wislocki.tomasz@gmail.com
pozdrawiam
Tomasz Wislocki... > > >
Dzień dobry. W 1909-1911r. w Supraślie mieszkali bracia z nazwiskiem Rakowski. Julian (Юлиан), Siemion (Семен), Józef (Иосиф), Iwan (Иван). Prawosławny. Szukam ich potomków. Będę bardzo wzdięczny za jakakolwiek informację. Pozdrawiam.... > > >
хотелось бы узнать историю данного поселения, начиная с самых древних времён и по сегодняшний день.... > > >
Dobry wieczór! Majątek Chołstowo interesuje mnie z tego względu, ponieważ wywodziła się z niego panna młoda Helena Knobelsdorf wychodząca za mąż za Michała Zubelewicza w 1877 r. Czy faktycznie w tym majątku mieszkali Knobelsdorfowie i od kiedy?
Pozdrawiam, Jerzy Zubelewicz... > > >

Фотаздымкі

Астравок, вёска

Астравок, вёска З альбому здымкаў з сучаснымі відамі Сергей Павловский

Дзевяткавічы Новыя, фальварак

Дзевяткавічы Новыя, фальварак З альбому з архіўнымі здымкамі Николай Митюшин

Камянец Літоўскі, мястэчка

Камянец Літоўскі, мястэчка З альбому здымкаў з сучаснымі відамі Капкина Людмила

Ілаўск, фальварак

Ілаўск, фальварак З альбому з архіўнымі здымкамі Виктор Бура

Камяніца Біскупская, вёска

Камяніца Біскупская, вёска З альбому з архіўнымі здымкамі Иван Бай

Гавінавічы, вёска

Гавінавічы, вёска З альбому з архіўнымі здымкамі Ўладзімір Губко

Камяніца Біскупская, вёска

Камяніца Біскупская, вёска З альбому здымкаў з сучаснымі відамі Иван Бай

Дзятлава, горад

Дзятлава, горад З альбому здымкаў з сучаснымі відамі Иван Бай

Відамля, вёска

Відамля, вёска З альбому здымкаў з сучаснымі відамі Иван Бай