Гродзенская губерня

Гісторыя

Герб Гродзенскай губерні Гродзенская губерня існавала ў 1801-1921. Адміністрацыйны цэнтр - горад Гродна. Тэрыторыі, якія займала губерня былі далучаны да Расійскай імперыі ў выніку 3-га падзелу Рэчы Паспалітай (1795 год). Пачаткова былі ўтвораны Слонімскае і Віленскае губерні (намесніцтвы), якія ў 1797 годзе былі аб’яднаныя ў Літоўскую губерню. У 1801 яна была падзелена на Віленскую губерню і Слонімскую, перайменаваную 28.8.1802 у Гродзенскую. Да 1840 на тэрыторыі губерні дзейнічаў Статут ВКЛ 1588. У 1843 годзе Навагрудскі павет быў перададзены Мінскай губерні, Лідскі - Віленскай губерні. Ад 1843 і да 1921 года Гродзенская губерня ўключала 8 паветаў: Беластоцкі (далучаны ў 1843 са скасаванай Беластоцкай вобласці), Бельскі (далучаны ў 1843 са скасаванай Беластоцкай вобласці), Брэсцкі, Ваўкавыскі, Гродзенскі, Кобрынскі, Пружанскі, Сакольскі (Саколкаўскі) (далучаны ў 1843 са скасаванай Беластоцкай вобласці), Слонімскі.

Адміністрацыйны падзел Гродзенскай губерні на пачатку ХХ ст.

Межы паветаў Гродзенскай губерні, пачатак ХХ ст.

У 1893 у губерні 39 станаў, 185 валасцей, 9 павятовых і 16 заштатных гарадоў, 62 мястэчкі. Паводле Рыжскага мірнага дагавора 1921 года землі Гродзенскай губерні перададзены Польшчы. Былыя Беластоцкі, Бельскі, Ваўкавыскі, Гродзенскі, Саколкаўскі паветы ўвайшлі ў Беластоцкае ваяводства, Брэсцкі, Кобрынскі, Пружанскі - у Палескае ваяводства, а Слонімскі павет - у Навагрудскае ваяводства.

Насельніцтва Гродзенскай губерні

Насельніцтва губерні ў 1811 складала 300 тыс. жыхароў, У 1834 - 751,7 тыс., у 1891 - 1509,7 тыс., 1897 - 1617,8 тыс. чалавек. Паводле нацыянальнага складу ў 1897 беларусаў - 44%, украінцаў - 22,6%, палякаў - 10,1%, габрэяў - 17,4%; паводле веравызнання: праваслаўных - 827 724, католікаў - 384 696, іудзеяў - 281 303, пратэстантаў - 13 067, магаметан - 3238; па саслоўях: дваран патомных - 10 977, святароў - 2959, купцоў - 2875, мяшчан - 389 249, сялян - 940 856. У 1891 працавала 1167 навучальных устаноў, у т.л. 6 павятовых вучылішчаў.

У 1891 на тэрыторыі Гродзенскай губерні дзейнічала 4 праваслаўных манастыры, 490 цэркваў, 2 каталіцкія кляштары, 92 касцёлы, 7 пратэстанцкіх цэркваў, 6 малітоўных дамоў, 57 сінагог і 316 яўрэйскіх малітоўных дамоў, 3 магаметанскія мячэці.

Гродзенская губерня мела аграрны характар, пасля сялянскай рэформы 1861 сялянам тут належала 42,4% зямель. Прамысловасць развівалася з пачатку 19 стагоддзя са з'яўленнем суконных фабрык (у 1815 - 9, у 1843 - 59). У 1891 працавалі 3022 дробныя мукамольныя, тытунёвыя, гарбарныя, воўнаткацкія, дрэваапрацоўчыя і іншыя прадпрыемствы, у т.л. больш як 140 суконных фабрык (найбольшыя ў Ружанах і Ваўкавыску), 150 цагельных заводаў і 57 піваварняў. У 1889 праведзена 59 кірмашоў (найбуйнешыя ў Зэльве і Свіслачы).

Па тэрыторыі губерні праходзілі пабудаваныя ў 2-й палове 19 стагоддзя чыгункі: Пецярбургска-Варшаўская, Беластоцка-Баранавіцкая, Брэст-Бранская, Брэст-Граеўская, Брэст-Маскоўская.

Паведамленні:

Witam.
Poszukuję rodziny plutonowego Supińskiego Jana służącego w 1939 roku w 3 Pułku Strzelców Konnych w Wołkowysku a poległego 22 września w walce z Niemcami w Kaleńkowicach.
Poszukuję też miejsca jego pochówku.
Pozdrawiam.
Wojciech Czajkowski... > > >
Имеются ли данные о моих предках-
отец- Коршак Александр Сергеевич 05.11.1938 г.р.
дед- Коршак Сергей Максимович 1914 г.р. (прибл)
бабка- Коршак Анна 1914 г.р. (прибл)
прадед- Коршак Максим
проживали в д. Вертелишки Гродненского р-на (в советский период на улице Трудовая 20)
имеется ли возможность подтвердить их польское подданство?... > > >
Имеются ли данные о моих предках-
отец- Коршак Александр Сергеевич 05.11.1938 г.р.
дед- Коршак Сергей Максимович 1914 г.р. (прибл)
бабка- Коршак Анна 1914 г.р. (прибл)
прадед- Коршак Максим
проживали в д. Вертелишки Гродненского р-на (в советский период на улице Трудовая 20)
имеется ли возможность подтвердить их польское подданство?... > > >
Где можно узнать историю этого имения?... > > >
Уважаемый Axel, большое спасибо за информацию.... > > >
http://gmina.by/index.php?city=27&letter=Z... > > >
http://gmina.by/index.php?city=13&letter=S... > > >
Интересует судьба прадеда Заверушко Михаила, примерно 1880 года рождения. Был женат на Заверушко Елене Дементьевне, 20.05.1886 г.р. Проживали в деревне Ужики. Воевал, был ранен, при Польше получал пенсию по ранению; работал извозчиком у пана Пузина (маёнтак Гремячи). Скорее всего после 1939 года был арестован и находился в Берёзе-Картузской. Дальше о нем ничего не знаем (ни дату смерти, ни места захоронения).
Интересует: может известна точная дата рождения? когда призывался в армию? когда и почему точно демобилизовался? участвовал ли в выборах в Сейм и Сенат Польши за период с 1921 по 1939 гг.?... > > >
Ольга-
Моя мама Спавця поздравляет твою маму (ее звали Зютка ) и всех Полубоков,которых она не видела уже много, много лет. ... > > >
Wladek Leoniec był kolegą mojego dziadka Tadeusza Mazieca w Derkaczach. ... > > >

Фотаздымкі

Левшово (Левсовщина), тып не пазначаны

Левшово (Левсовщина), тып не пазначаны З альбому здымкаў з сучаснымі відамі Ольга Золина

Левшово (Левсовщина), тып не пазначаны

Левшово (Левсовщина), тып не пазначаны З альбому з архіўнымі здымкамі Danuta Pawłowska

Орля, вёска

Орля, вёска З альбому з архіўнымі здымкамі Міхаіл Штахіра

Авечыцы, вёска

Авечыцы, вёска З альбому з архіўнымі здымкамі Василий Гележа

Залесна, вёска

Залесна, вёска З альбому з архіўнымі здымкамі Hanna Paulouskaya

Бацечкі, вёска

Бацечкі, вёска З альбому з архіўнымі здымкамі elżbieta k

Духаўляны, вёска

Духаўляны, вёска З альбому з архіўнымі здымкамі Kinga Vnuk

Длугапаль, маёнтак

Длугапаль, маёнтак З альбому здымкаў з сучаснымі відамі Тэрэса Паддубная

Длугапаль, маёнтак

Длугапаль, маёнтак З альбому з архіўнымі здымкамі Тэрэса Паддубная

Прозвішчы, зарэгістраваныя ўдзельнікамі

Церабей Лакно, вёска (Гродзенскі павет)
Kaleńczuk Мадзейкі, маёнтак (Ваўкавыскі павет)
Romańczuk Духаўляны, вёска (Ваўкавыскі павет)
филян Паніжаны, вёска (Гродзенскі павет)
Богуш дадаў(ла) Алла Орловская Паўлюшкі, вёска (Ваўкавыскі павет)
Штахіра Ставы, вёска (Брэсцкі павет)
Дудзiнскi Лявонавiч дадаў(ла) Алла Орловская Паўлюшкі, вёска (Ваўкавыскі павет)
Орловская Паўлюшкі, вёска (Ваўкавыскі павет)

Адміністр. прыналежнасць