Гродзенская губерня

Адміністрацыйная прыналежнасць

Гісторыя

Герб Гродзенскай губерні Гродзенская губерня існавала ў 1801-1921. Адміністрацыйны цэнтр - горад Гродна. Тэрыторыі, якія займала губерня былі далучаны да Расійскай імперыі ў выніку 3-га падзелу Рэчы Паспалітай (1795 год). Пачаткова былі ўтвораны Слонімскае і Віленскае губерні (намесніцтвы), якія ў 1797 годзе былі аб’яднаныя ў Літоўскую губерню. У 1801 яна была падзелена на Віленскую губерню і Слонімскую, перайменаваную 28.8.1802 у Гродзенскую. Да 1840 на тэрыторыі губерні дзейнічаў Статут ВКЛ 1588. У 1843 годзе Навагрудскі павет быў перададзены Мінскай губерні, Лідскі - Віленскай губерні. Ад 1843 і да 1921 года Гродзенская губерня ўключала 8 паветаў: Беластоцкі (далучаны ў 1843 са скасаванай Беластоцкай вобласці), Бельскі (далучаны ў 1843 са скасаванай Беластоцкай вобласці), Брэсцкі, Ваўкавыскі, Гродзенскі, Кобрынскі, Пружанскі, Сакольскі (Саколкаўскі) (далучаны ў 1843 са скасаванай Беластоцкай вобласці), Слонімскі.

Адміністрацыйны падзел Гродзенскай губерні на пачатку ХХ ст.

Межы паветаў Гродзенскай губерні, пачатак ХХ ст.

У 1893 у губерні 39 станаў, 185 валасцей, 9 павятовых і 16 заштатных гарадоў, 62 мястэчкі. Паводле Рыжскага мірнага дагавора 1921 года землі Гродзенскай губерні перададзены Польшчы. Былыя Беластоцкі, Бельскі, Ваўкавыскі, Гродзенскі, Саколкаўскі паветы ўвайшлі ў Беластоцкае ваяводства, Брэсцкі, Кобрынскі, Пружанскі - у Палескае ваяводства, а Слонімскі павет - у Навагрудскае ваяводства.

Насельніцтва Гродзенскай губерні

Насельніцтва губерні ў 1811 складала 300 тыс. жыхароў, У 1834 - 751,7 тыс., у 1891 - 1509,7 тыс., 1897 - 1617,8 тыс. чалавек. Паводле нацыянальнага складу ў 1897 беларусаў - 44%, украінцаў - 22,6%, палякаў - 10,1%, габрэяў - 17,4%; паводле веравызнання: праваслаўных - 827 724, католікаў - 384 696, іудзеяў - 281 303, пратэстантаў - 13 067, магаметан - 3238; па саслоўях: дваран патомных - 10 977, святароў - 2959, купцоў - 2875, мяшчан - 389 249, сялян - 940 856. У 1891 працавала 1167 навучальных устаноў, у т.л. 6 павятовых вучылішчаў.

У 1891 на тэрыторыі Гродзенскай губерні дзейнічала 4 праваслаўных манастыры, 490 цэркваў, 2 каталіцкія кляштары, 92 касцёлы, 7 пратэстанцкіх цэркваў, 6 малітоўных дамоў, 57 сінагог і 316 яўрэйскіх малітоўных дамоў, 3 магаметанскія мячэці.

Гродзенская губерня мела аграрны характар, пасля сялянскай рэформы 1861 сялянам тут належала 42,4% зямель. Прамысловасць развівалася з пачатку 19 стагоддзя са з'яўленнем суконных фабрык (у 1815 - 9, у 1843 - 59). У 1891 працавалі 3022 дробныя мукамольныя, тытунёвыя, гарбарныя, воўнаткацкія, дрэваапрацоўчыя і іншыя прадпрыемствы, у т.л. больш як 140 суконных фабрык (найбольшыя ў Ружанах і Ваўкавыску), 150 цагельных заводаў і 57 піваварняў. У 1889 праведзена 59 кірмашоў (найбуйнешыя ў Зэльве і Свіслачы).

Па тэрыторыі губерні праходзілі пабудаваныя ў 2-й палове 19 стагоддзя чыгункі: Пецярбургска-Варшаўская, Беластоцка-Баранавіцкая, Брэст-Бранская, Брэст-Граеўская, Брэст-Маскоўская.

Паведамленні:

Здравствуйте, уважаемые историки и краеведы.

Заранее благодарен Вам за инфо о моей малой Родине. Меня интересует вся информацию о деревне Манчаки Каменецкого района и ее окрестностях.

Большое Вам спасибо.... > > >
Хочу восьановить свои польские корни. Ищу документы своей бабушки Блащеница Вера Клементьевна, 30.04.1923 г.р. в д. Скородинцы. Знаю, что ходила в Польскую школу,на протяжении 4-5 Лет, хочу найти подтверждение. Прошу известить меня.... > > >
Ja też urodziłem się w Bojarach (w 1944), moja Mama Serafina Bołbot była z domu Rożyńska. chętnie porozmawiałbym już prywatnie. ... > > >
Dzien dobry!poszukuje dokumentow na moich pradziadkow (Juszczuk Wasyl syn Gordzieusza-Ющук Василий Гордеевич 12.04.1909) oraz (Juszczuk Olga corka Sidora)Ющук Ольга Сидоровна 1907)panienskie Nikitiuk metryki,akty urodzenia, akt slubu itd.gdzie moze byc napisana narodowosc,национальность.metryki mojej babci Juszczuk Maria corka Wasyla( Ющук Мария Васильевна)i tu mamy problem w dacie urodzenia albo to byl 1933 albo 1935rok 3 listopada.moze posiadacie taka informacje i mozna zamowic zaswiadczenia z archiwum albo сельсовета.dziekuje za odpowiedz... > > >
Мой дед, Петрович Борис Викторович, родился в Гродно в мае 1906 года. Прадеда звали, таким образом, Виктор. Отчества не знаю. Прабабушку звали Людмила Исааковна (возможное написание отчества - Исаковна).Девичью фамилию не знаю. Есть фотографии прадеда и прабабушки, сделанные в фотоателье Брест-Литовска перед Первой мировой войной. Потом семья прадеда переехала в Туркестанский край. Прадед был священником. Только вот конфессию - православная или католическая - установить трудно. Может, кто располагает какими-то сведениями о возможных родных?... > > >
Ищу информацию о деревне Кузевичи, Молчадский с/с... > > >
Szukam mieszkańców Kolonii Bieleń gmina Osowce,powiat Drohiczyn, mieszkał tam mój dziadek Wojciech Perczak(Percak), z żoną Agnieszką i dziewiątką dzieci.... > > >
Мой прадед Журневич Феодосий проживали в деревне Одла , Белостокского воеводства. Можете ли вы мне помочь какой либо информацией?... > > >
Wiem tylko tyle co napisałem i zaraz po wojnie albo nawet w jej czasie przeprowadzili się do miejscowości Racław pod Gorzowem Wok.... > > >
Из Шалич-1 родом бабушка и дедушка моего супруга: Козик Александр Фомич (пропал без вести на ВОВ) и Пилипович Анна Сергеевна (позже переехала в г. Брест), а также их родственники по фамилии Волчек... > > >

Фотаздымкі

Старыя Задворцы, вёска

Старыя Задворцы, вёска З альбому здымкаў з сучаснымі відамі Сергей Вавринюк

Ружаны, горад

Ружаны, горад З альбому з архіўнымі здымкамі Ўладзімір Губко

Вялікія Косічы, вёска

Вялікія Косічы, вёска З альбому з архіўнымі здымкамі Ўладзімір Губко

Грудопаль, фальварак

Грудопаль, фальварак З альбому з архіўнымі здымкамі Ўладзімір Губко

Залацеева, вёска

Залацеева, вёска З альбому з архіўнымі здымкамі Ўладзімір Губко

Стаўпы, вёска

Стаўпы, вёска З альбому з архіўнымі здымкамі Ўладзімір Губко

Сюлкі, вёска

Сюлкі, вёска З альбому з архіўнымі здымкамі Дмитрий Тихий

Чэрск, вёска

Чэрск, вёска З альбому з архіўнымі здымкамі Ирина Голухина

Высацк, вёска

Высацк, вёска З альбому здымкаў з сучаснымі відамі HOLEDZIŃSKI vel ŻEROMSKI

Прозвішчы, зарэгістраваныя ўдзельнікамі

Ющук дадаў(ла) Kuczma Верхалессе, вёска (Кобрынскі павет)
Kuczma Верхалессе, вёска (Кобрынскі павет)
Козiк дадаў(ла) Ольга Козик Шалічы 1, вёска (Брэсцкі павет)
Ваурынюк Амялінна, вёска (Брэсцкі павет)
Jaroszuk Заполічы, вёска (Ваўкавыскі павет)
Czerwoniak Лявонавічы, вёска (Ваўкавыскі павет)
Траццяк Ружаны, горад (Слонімскі павет)
Солтан Бушнева, вёска (Гродзенскі павет)
Валах Бялавічы, вёска (Слонімскі павет)