Historia
Międzywojenne województwo poleskie zajmowało zachodnią część krainy geograficznej zwanej Polesiem. W czasach historycznych Polesie było początkowo pod władzą książąt kijowskich, a po rozpadzie Rusi Kijowskiej rządzili nim różni dzielnicowi kniaziowie. Przechodząc z rąk do rąk, kraina ta została w końcu podbita przez Litwinów i na całe wieki weszła w skład Wielkiego Księstwa Litewskiego. Na mocy przystąpienia Wielkiego Księstwa Litewskiego do Rzeczypospolitej, Polesie stało się jej nieodłączną częścią aż do rozbiorów, kiedy weszło do imperium rosyjskiego i tak już pozostało do odzyskania niepodległości w 1918r.
Międzywojenne województwo poleskie zajmowało około 3/5 obszaru dawnego województwa brzesko-litewskiego utworzonego w 1569 ze stolicą w Brześciu Litewskim. Reszta składała się z części historycznego Wołynia oraz początkowo, z powiatów baranowickiego, nieświeskiego i stołpeckiego wcielonych następnie do województwa nowogródzkiego. W 1931 odłączono od województwa powiat sarneński i wcielono go do województwa wołyńskiego. W 1939 r. w skład województwa poleskiego wchodziło dziewięć powiatów: brzeski, drohiczyński, kobryński, kosowski, koszyrski, łuniniecki, piński, prużański i stoliński. Stolicą województwa był Brześć n/Bugiem.
17 września 1939 r. województwo przestało być częścią Rzeczypospolitej. Obecnie obłast brzeska Republiki Białoruś pokrywa się terytorialnie mniej więcej z obszarem województwa poleskiego, z wyjątkiem powiatu koszyrskiego, który znalazł się na terytorium Ukrainy i dodanego powiatu baranowickiego.
Ludność
Województwo poleskie było jednym z najsłabiej zindustrializowanych i zurbanizowanych województw przedwojennej Polski. Na 15 miast i 31 miasteczek tylko kilka spełniało faktycznie funkcje miejską (Brześć, Pińsk, Prużana, Kobryń, Stolin, Dawidgródek). Pozostałe były raczej osadami miejskimi lub dużymi wsiami.
Dane pochodzące z powszechnego spisu ludności przeprowadzonego we wrześniu 1921 r. podają, że ludność Polesia wynosiła wówczas 888 898 mieszkańców, co statystycznie stanowiło 20,8 mieszkańców na l km2. Spis przeprowadzony w grudniu 1931 r. wykazał, że województwo zamieszkiwało już 1 134 538 mieszkańców.
Spis z roku 1921 podaje, że województwo poleskie według narodowości składa się z 24,3% Polaków, 17,8% Rusinów, 10,4% Żydów oraz 42,5% Białorusinów z nieznaczącym procentowo dodatkiem ludności pochodzenia niemieckiego i litewskiego. (Przypuszcza się, że informacje dotyczące procentu ludności polskiej nie są dokładne i prawdopodobnie zostały zawyżone).
Historia osadnictwa polskiego na ziemi poleskiej sięga czasów królowej Bony, która w byłym księstwie pińskim i kobryńskim prowadziła osadnictwo szlachty, głównie mazowieckiej i wielkopolskiej. Od tego też czasu datują się wpływy kultury polskiej, a jednocześnie wpływ katolicyzmu. Spolonizowała się również szlachta litewska i litewsko-ruska. Wywodzili się z niej Czartoryscy, Czetwertyńscy, Druccy-Lubeccy, Ogińscy, Puzynowie, Sanguszkowie, Radziwiłłowie czy Sapiehowie. Z Polesia pochodzili Kościuszko i Traugutt, minister skarbu książę Drucki-Lubecki, senator Roman Skirmuntt, rektor Uniwersytetu Wileńskiego Józef Twardowski, pisarze Eliza Orzeszkowa, Władysław Syrokomla, Józef Ignacy Kraszewski, Maria Rodziewiczówna i wielu innych.
Od 1919 r. rozpoczął się kolejny etap umacniania polskości na terenie Polesia. Służyły temu między innymi akcje kolonizacyjne. Koloniści przybywali najczęściej z województw łódzkiego, kieleckiego, krakowskiego, rzadziej ze Śląska i Wielkopolski.
Zabytkowe cmentarze na Kresach Wschodnich Drugiej Rzeczpospolitej:
województwo poleskie na obszarze Republiki Białoruś,
Warszawa 2000, Oficyna Wydawnicza GRAKO Łódź
Wiadomości
Добрый день, Юрий! Самые первые метрические записи на фамилии Кепа и Мищук имеются в копиях метрических записей Червинской греко-униатской церкви Пинского повета Брестской епархии 1748-1801 годов, фонд 823, опись 2, дело 81 в РГИА г.Санкт-Петербург и Борисоглебской греко-униатской церкви 1801-1859 г., Богоявленской православной церкви 1859-1903 г. в НИАБ г.Минск и ГАВО г.Луцк, церкви Святого Феодосия Черниговского 1903-1936 г. в ГАВО г.Луцк. В моей книге "По... > > >
В 1795 году село Новые Червища и деревни Тоболы, Рудка Червинская и Старые Червища вошли в состав Угриничской волости Пинского уезда Минской губернии Российской империи. Предполагаю, что нынешние наименования этих сел произошло во время Генерального межевания Минской губернии 1798-1801 г. Статус села Новые Червища получили потому, что имелась Борисоглебская униатская церковь, прихожане которая в 1839 году перешли в православие. До 1869 г. на... > > >
Добрый день! Уважаемые земляки, предполагаю, что Вас заинтересует информация, которая касается Вашей родословной. Поэтому буду Вас кратко информировать по метрическим записям Червищанского прихода. В Российском государственном историческом архиве г. Санкт-Петербург находятся метрические записи Червиской униатской церкви Пинского повета Брестской епархии , касающиеся рождения, брака и смерти с 1751 года по 1801 год (фонд 823, опись 2, де... > > >
В своей книге "Полесье - мой отчий дом" более подробно описываю историю земель, входящих сначала в имение, а затем фольварк Червище. В 16-17 веках поселение Червище вместе землями на берегах Стохода принадлежали князям Дольских. В 1646 году имением владел Ян Кароль Дольский. После его смерти земли и имение переходит во владение его второй жене Анне Дольской (Ходоровска). Годы её жизни 1661-1711. Князю М.С.Вишневецкому (1680-1744) досталось имение Чер... > > >
В предыдущем сообщении необходимо читать "...Кизимир IV даровал...)/... > > >
Первое широкое упоминание о поселении Червище относится к 2 ноября 1449 года, когда король польский, великий князь литовский, русский, жмудский Кизимир IV деревни с лесами, дубровами, полями, прудами, криницами, ручьями, сенокосами, охотой, гонами бобровыми, ничего не исключая, а именно: Литовичи, Червищи, Тволовичи, какими они были при Великом князе Витольде, старосте Луцка Немиря Резановичу (Литовская метрика). С этого времени и до Люблин... > > >
Добрый день, мои земляки! Наконец мне удалось закончить свою книгу "Полесье - мой отчий дом", в которой старался, в меру своих сил и возможностей, описать исторические события и жизнь предков моих земляков нынешних сел Новые и Старые Червища, Рудка Червинская и Тоболы. Книга охватывает период с 1449 года (первое широкое упоминание о поселении "Червище") по настоящее время. В ходе своей деятельности и допуска в архивы России и Белоруссии, По... > > >
Василий, благодарю за ваш труд! Пожалуйста подскажите, где и как можно ознакомиться?... > > >
Dzień dobry. Poszukuję informacji o przodkach. Konkretnie o Franciszku Miłkowskim i jego żonie Antoninie Władysławie Mickiewicz. Z informacji jakie posiadam, to że 02.02.1869 w Kobryniu odbył się ślub ich córki Marii Miłkowskiej (ur. 05.04.1849 roku zapewne w powiecie Brzeskim) ze Stanisławem Filipowskim. Później młodzi małżonkowie wyjechali na tereny rodzinne Stanisława, czyli do Polski- Słopanowa, gdzie Maria została pochowana w 1931 roku.
Czy ktoś może mi pomóc lub podpowiedzieć gdzie i co powinienem sprawdzić?
Z góry Dziękuję za pomoc
Sławomir Filipowski... > > >
2026-09-07 sonia Różana, miasto (powiat kosowski)