województwo wileńskie

Przynależność administracyjna

Stare mapy województwa wileńskiego

Herb województwa wilenskiego Województwo wileńskie II Rzeczypospolitej istniało w latach 1926–1939 ze stolicą w Wilnie. Od zachodu graniczyło z terytorium Litwy, od północy z Łotwa i od wschodu z ZSRR. Od południa graniczyło z województwem nowogródzkim i w niewielkim fragmencie poludniowo-zachodnim z województwem białostockim. Województwo wileńskie miało 14 miast, 103 gminy wiejskie i dzieliło się na 8 powiatów: brasławski, dziśnieński, mołodeczański, oszmiański, postawski, święciański, wilejski, wileńsko-trocki. W 1939 r. województwo podzielono między ZSRR a Republikę Litewską.

Mapa województwa wilenskiego

Województwo wilenskie - powiaty i większe miasta i miasteczka

Historia województwa wileńskiego

12 października 1920 roku zostało ogłoszone przez Polaków powstanie tzw. Litwy Środkowej ze stolicą w Wilnie w celu oderwania od Litwy terenów przekazanych jej 27 sierpnia 1920 roku przez bolszewików. 18 kwietnia 1922 roku Litwa Środkowa została przyłączona do Polski jako Ziemia Wileńska.

Ziemia Wileńska składała się z miasta Wilna oraz powiatów wileńskiego, oszmiańskiego, święciańskiego, trockiego i brasławskiego. Równocześnie do Ziemi Wileńskiej przyłączono powiaty dziśnieński, duniłowiczowski i wilejski z sąsiedniego województwo nowogródzkiego. Pomiędzy 1923 a 1924 rokiem powiaty wileński i trocki zostały połączone w powiat wileńsko-trocki. 1 stycznia 1926 roku powiat duniłowicki przekształcono w powiat postawski. Ziemia Wileńska była ostatnim obszarem II RP który otrzymał status województwa. Doszło do tego dopiero 20 stycznia 1926 roku, kiedy przekształcono ją w województwo wileńskie.

Ludność

Ziemia wileńska charakteryzowała się niskim rozwojem ekonomicznym, małą gęstością zaludnienia, dużym stopniem zniszczeń powojennych, nieurodzajnymi glebami i słabo rozwiniętą siecią komunikacyjna. Bardzo słabo był również rozwinięty przemysł koncentrujący się wokół głównego bogactwa, jakim było drewno. Były to ziemie zniszczone długim okresem zaboru rosyjskiego, I wojna światowa oraz wojna polsko-bolszewicka w 1920 r.

W 1921 r. województwo wileńskie liczyło l 005 565 osób, co dawało gęstość zaludnienia wynoszącą 34,5 mieszkańców na l km2. Zamieszkane było w większości przez Polaków (59,7%) i Białorusinów (22,7%) z niewielką domieszką Żydów, Litwinów, Rosjan i Karaimów. Co do stosunków wyznaniowych 62,5% było wyznania rzymskokatolickiego, 25,4% prawosławnego, 8,7% mojżeszowego, 3,4% przypada na inne wyznania.

Większość ziemi znajdowała się w rękach Polaków, choć trudno tu jednoznacznie stwierdzić czy byli to w przewadze Polacy etniczni, czy też Litwini związani z polską kulturą. Zasadnicza bowiem część właścicieli ziemskich na Wileńszyźnie wywodziła swoje korzenie z kniaziów bądź szlachty litewskiej i litewsko-ruskiej. Należeli do nich Czetwertyńscy, Druccy, Giedroyciowie, Ogińscy, Puzynowie, Sanguszkowie, Świrscy, Mirscy, Radziwiłłowie, Sapiehowie, Sołtanowie, Tyszkiewiczowie, Domeykowie, Jundziłłowie, Mineykowie, Montwiłlowie, Olechnowiczowie czy Tołłoczkowie. Do rodzin pochodzenia niemieckiego zaliczali się natomiast: Broel-Platerowie, Plater-Zyberkowie, Manteufflowie, Puttkamerowie, Romerowie czy Tyzenhauzowie. Korzenie włoskie posiadał ród Scipio del Campo, Munauzzich, Badenich, a tatarskie Oleszkiewiczów, Kryczyńskich, Półtorzyckich, Jakubowskich.

Wedlug
Zabytkowe cmentarze na Kresach Wschodnich Drugiej Rzeczypospolitej.
Województwo Wileńskie na obszarze Republiki Białorusi
DiG, Warszawa, 2007

Wiadomości:

Его звали Пилюшенко Александр Владимирович, родился где-то в 50-х годах.... > > >
Здравствуйте, мой родной дед родился в деревне Юрковщина, Докшицкий район. Хотела бы узнать о его родителях, где они жили, когда родились, жили ли в этой деревне, когда она входила в состав Польских земель. Может быть есть где-то записи об этом?... > > >
To Elżbieta Żegalska

I found some information that might be interesting for you. In 2011 the cementery in Holszany was cleaned by the students, they created a list of buried people (see page 6), here is link to the pdf https://hist.bsu.by/images/stories/files/radavod/galshany.pdf. There are a few Gan surnames here, see records 57-60 on the page 10.

Best regards,
Marina... > > >
Szukam informacji o Nowohonskich. Wiem,że mój prapradziadek (Nowohoński Michał) mieszkał z rodziną w folwarku Kaczareszki, gmina wiejska Holszany.Rok urodzenia mojej prababci, córki Michała, 1880. Będę bardzo wdzięczna za pomoc.... > > >
Метрические книги где хранятся с 1927года... > > >
Помогите, пожалуйста, найти информацию про родителей моего дедушки, Талалаев Сергей Сергеевич. Прадеда зовут Сергей Абрамович (1899 гр), прабабушку Анастасия Васильевна (1904 – 10 апр 1964). Прабабушка захаронена в Гольшанах, прадедушка – неизвестно. Русские, приехали из Жиздры, Россия. После войны жили в Сокотенятах. Ищу информацию, когда переехали, куда переехали, где похоронен прадедушка. Буду очень благодарна за помощь. Proszę o pomoc znaleźć informacje o rodzicach mojego dziadka, Siarhei Talalaev. Imię pradziadka Siergiej Abramowicz (1899 g.u.), prababka Anastasia Wasiliewna (1904-10 kwietnia 1964). Prababka to zaharonena w Golszanie, pradziadek jest nieznany. Rosjanie, przybyli z Żizdry w Rosji. Po wojnie mieszkali w Sokotenyatach. Szukam informacji, kiedy... > > >
Proszę o pomoc w znalezieniu informacji o rodzicach mojej babci Wołodkiewicz Wandy. Urodziła się 20 marca 1927 roku we wsi Sokotenyata. Mój pradziadek nazywa się Leonard. Akt urodzenia wskazuje, że urodził się w 1878 roku. Imię prababki jest Bronislava. Rok urodzenia - 1880. Nazwisko panieńskie babci to Nowohońska. Szukam miejsca ich pochówku (Bronislava i Leonard), krewnych, narodowości, lat życia, miejsca zamieszkania przed 1949 rokiem, wszystkiego co można znaleźć. Byłbym bardzo wdzięczna za pomoc.... > > >
There are documents from Państwowe Gimnazjum im. Joachima Lelewela w Wilnie for 1915-1938 g in central archive. I search some file from this. ... > > >
For Jadwyga Chludok


Hello! Do you want to know information about kosciol Sw. Rafala or do you want to search metrical records?... > > >
Для Светланы Шиленковой


В Литовском историческом архиве довольно много информации о евреях Виленской губернии.

В документах встречала и семью Лейбы Аркуского.ьКроме Баси, у него были еще дети: Фрейда, Гирш, Израиль...... > > >